پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1398
  • 2019 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 424
دیروز: 2976
ماه جاری: 66758
امسال: 617136
کل: 2238548
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 12/7/1394 - 23:36
کد درس: 692 تعداد بازدید: 1300 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه هفتم ـ دوشنبه 6/7/94

نقد مرحوم نائینی در اجود التقریرات نسبت به سخن صاحب کفایه رحمه الله

به نظر می‌رسد محقق نائینی رحمه الله به واسطه‌ی تأمل یا به واسطه‌ی گزارش پاسخ‌های مرحوم عراقی به ایشان، از بعض اشکالات خود نسبت به صاحب کفایه رحمه الله رفع ید کرده و بلکه به گونه‌ای تجلیل از کلمات صاحب کفایه انجام داده است. در اجود التقریرات آمده است که: «فقد تمحّل لذلك تمحّلاً لطيفاً» یعنی صاحب کفایه برای دفع شبهه‌ای که ذکر کردیم، راه چاره‌ی لطیفی را اندیشیده است.

البته محقق نائینی دوباره به نقد کلام آخوند رحمهما الله پرداخته است و همانند فوائد، ابتدا نقدی مبنایی مطرح نموده است که اساساً این مبنا که مجعول در امارات، منجزیت و معذریت است، مبنایی مخدوش است؛‌ همان‌گونه که در بحث جمع بین حکم واقعی و ظاهری هم این اشکال را ذکر کرده است و ما در آنجا متعرض کلام ایشان شدیم و گرچه مبنای آقای آخوند را نپذیرفتیم اما اشکالی را که محقق نائینی رحمه الله بیان کردند پاسخ دادیم و آن را وارد ندانستیم.

سپس ایشان اشکالی بنایی مطرح کرده است که اشکال مذکور در اجود التقریرات تقریباً همان اشکال مذکور در فوائد الاصول است که با لسان دیگری بیان شده است.

در فوائد بیان شد که ملازمه‌ امری انتزاعی است و قابل جعل نیست و محقق عراقی رحمه الله نیز در پاسخ فرمودند که این یک ملازمه‌ی اعتباریه است نه ملازمه‌ی حقیقیه، و اعتبار سهل المؤونه است. و بیان کردیم که این پاسخ صحیح است و چه بسا به همین جهت مرحوم نائینی نیز از آن رفع ید کرده و آن را در دوره‌ی اخیر بیان نکرده است.

اما ایشان به‌گونه‌ی دیگری اشکال بنایی را در أجود التقریرات بیان کرده است که حاصل آن ‌چنین است:

ملازمه‌ی مجعوله‌ای که ادعا شده است، آیا در متن واقع اثبات بقاء علی تقدیر حدوث می‌کند یا تنها در فرض شک این کار را انجام می‌دهد؟

اگر گفته شود واقعاً اثبات بقاء علی تقدیر حدوث می‌کند دیگر استصحاب، اصل عملی و مربوط به حال شک نمی‌شود، بلکه اماره‌ای می‌شود که می‌گوید اگر حکمی بود و حادث شد، بقاء هم دارد، در حالی که نمی‌توان به این سخن ملتزم شد؛ زیرا در این صورت نظیر سایر احکام واقعیه می‌شود که علی تقدیر ثبوتِ موضوعشان، موجود است.

و اما اگر مقصود، حکم به بقاء در عالم ظاهر و در ظرف شک در بقاء است، چاره‌ای جز احراز حدوث نیست؛ زیرا فرض آن است که ادله‌ی استصحاب بیان می‌کند حین شکّ در بقاء، آن حکم یا موضوع مستمر است و شکّ در بقاء بدون احراز ثبوت ممکن نیست. بدون احراز ثبوت، شک در اصل حکم می‌شود، ولی علی الفرض موضوع استصحاب، شک در بقاء است و شک در بقاء‌ بعد از احراز ثبوت معنا دارد و بدون احراز ثبوت، شک در بقاء معنا ندارد.

لهذا اینکه مرحوم آخوند بیان کردند موضوع استصحاب، ثبوت واقعی است ولو احراز نشود، با معنای استصحاب که ملازمه‌ی ظاهریه بین ثبوت و بقاء، عند الشکّ در بقاء است سازگاری ندارد.

بررسی اشکال محقق نائینی رحمه الله در اجود التقریرات

محقق عراقی رحمه الله در پاسخ به همین اشکال که در فوائد به لسان دیگری بیان شده بود، بیان کردند ‌مبنای استاد ما این است که علی تقدیر ثبوت و شکّ در استمرار آن امر ثابت، استصحاب جاری است. در حقیقت آن ملازمه‌ای که جعل شده است ظاهریه است نه واقعیه، ولی لازم نیست احراز ثبوت شود.

اگر فی‌الواقع شیئی در متن واقع ثابت باشد و ما شک کنیم آن شیء ثابت استمرار دارد یا ندارد، دلیل استصحاب بیان می‌کند استمرار دارد و لزومی ندارد که آن را احراز کنیم.

إن قلت: اینکه اگر چیزی در متن واقع باشد و در استمرارش شک کنیم، حکم به بقائش می‌شود چه فایده دارد؟ ما نمی‌توانیم احراز کنیم فی‌الواقع بوده یا نبوده است، بنابراین حکم به استمرار آن چه ارزشی دارد؟

قلت: در حقیقت مادامی که احراز ثبوت نشود این استصحاب باعثیت و محرکیت ندارد، ولی وجود دارد و لغو هم نیست؛ زیرا با احراز ثبوت ولو فی‌الجمله و در بعض موارد، استصحابی که فی‌الواقع وجود دارد، محرکیت و باعثیت نیز خواهد داشت. بنابراین تا این اندازه اشکال مذکور در أجود التقریرات هم قابل دفع است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
هدف از تشكيل خانواده
خداوند عز و جل، وصلت را مايه الفت دل‌ها و پيوستگى نَسَبى قرار داد. [به واسطه وصلت،] رشته‌هاى خويشاوندى را به هم پيوست و آن را مايه مهر و محبّت ساخت. در اين [پديده]، براى مردمان، نشانه‌هايى [از قدرت و رحمت خداوند] است.
الكافي، ج۵، ص۳۷۳، ح۶
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved