پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آبان 1398
  • 2019 Nov 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 791
دیروز: 3178
ماه جاری: 56916
امسال: 534848
کل: 2156260
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 8/7/1394 - 21:56
کد درس: 691 تعداد بازدید: 1439 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه ششم ـ یکشنبه 5/7/94

مرحوم آخوند در تنبیه دوم فرمودند اگر یقین، موضوع برای استصحاب باشد لازمه‌ای دارد که التزام به آن سخت است؛ به این‌ صورت که در موارد قیام امارات بدون تحقق یقین، نمی‌توان استصحاب را جاری کرد؛ زیرا اماره یقین نمی‌آورد، در حالی که دلیل استصحاب بیان می‌کند: «لَا تَنْقُضِ الْيَقِينَ‏ أَبَداً بِالشَّكِّ» سپس در صدد برآمدند که این اشکال را خصوصاً طبق مبنای خودشان که امارات بیش از تنجیز و تعذیر نمی‌آورد، رفع کنند.

برای حل این مشکل، مرحوم آخوند فرمودند آنچه که مستفاد از ادله‌ی استصحاب است، جعل ملازمه بین ثبوت و بقاء است و تعرضی به این مطلب ندارد که ‌آیا ملزوم هست یا نیست. کأنّ دلیل بیان می‌کند: لو ثَبتَ شیءٌ حدوثاً لاستمرّ بقاءً ظاهراً.

إن قلت: مرحوم آخوند فرمودند که «لابدّ فی الاستصحاب من فعلیة الشک و الیقین» و یقین را دخیل در استصحاب دانستند.

قلت: مقصود این است که یقین طریق برای متیقن است و مرآتیت دارد آن‌هم به نحو تقدیری (لو ثبت) نه به نحو ثابت و حقیقی.

بنابراین مشکل حل می‌شود و در موارد قیام اماره این‌چنین می‌گوییم که اگر فی‌الواقع چیزی ثابت باشد استمرار دارد و قیام حجت بر حدوث، به برکت ادله‌ی استصحاب، ملازم است با قیام حجت بر بقاء.

وقتی حجت بر حدوث بود حجت بر بقاء هم وجود دارد، نهایت این است که حجت بر حدوث از اماره به دست می‌آید؛ یعنی اماره حجت بر حدوث است ولی حجت بر بقاء، مدلول ادله‌ی استصحاب است.

اشکال محقق نائینی رحمه الله بر راهکار مرحوم آخوند در حلّ اشکال

مرحوم محقق نائینی، هم در دوره‌ی سابق و هم در دوره‌ی لاحق درس خود، ‌متعرض کلام محقق خراسانی رحمه الله شده‌اند. در اینجا کلام ایشان را از فوائد الاصول که به نظر می‌رسد مربوط به دوره‌های اسبق درس ایشان است ذکر می‌کنیم.

ایشان می‌فرماید خلاصه‌ی کلام مرحوم آخوند این است که استصحاب می‌تواند در موضوعی جاری باشد هرچند احراز حدوث آن نشده باشد یا به تعبیر دیگر علی تقدیر ثبوت، استمرار دارد. اما آیا می‌توان به این حرف ملتزم شد که چیزی علی فرض ثبوت، استمرار دارد؟!

حقیقت استصحاب گرچه تعبد به بقاء است، اما تعبد به بقاء چیزی است که ثابت شده است و معنا ندارد که بگوییم تعبد به بقاء داریم علی تقدیر ثبوت؛ زیرا ملازمه‌ای که مرحوم آخوند ادعا می‌کنند، تحت جعل قرار نمی‌گیرد و مثل سببیت، یک امر انتزاعی است. آنچه تحت تعبد قرار می‌گیرد، وجود شیء است بنابر تقدیر وجود شیء دیگر و در نتیجه ملازمه از این جعل، انتزاع می‌شود و خود ملازمه قابلیت جعل ندارد.

پس خلاصه‌ی فرمایش مرحوم نائینی این است: استصحاب جایی جاری است که حدوث مستصحب، احراز شده باشد و فرض آن است که طبق مبنای آقای آخوند رحمه الله با قیام اماره، مستصحب محرز نمی‌شود. پس راهکار آخوند برای دفع شبهه‌ای که خودشان مطرح کردند کافی نیست.

همان‌گونه که ملاحظه می‌شود، کلمات محقق نائینی رحمه الله آنچنان که توقع می‌رود، منسجم، منطقی و روشن نیست. از این جهت تلمیذ محققِ صاحب کفایه رحمهما الله اشکالات محقق نائینی رحمه الله و خصوصاً این اشکال که اشکال اصلی و بنایی آقای نائینی است را پاسخ می‌دهد.

پاسخ محقق عراقی رحمه الله به اشکال مرحوم نائینی

مرحوم عراقی برای اینکه دفاع خود از کلام استادش را کامل کند، محتملات اشکال نائینی را بر صاحب کفایه رحمهما الله مطرح می‌کند؛ ایشان در قالب سه احتمال، مقصود مرحوم نائینی از اشکال بر کفایه را مطرح و بررسی می‌کند که به نظر می‌رسد احتمال اول و دوم در کلام آقای نائینی رحمه الله وجود دارد، هرچند جدا و مستقل از هم بیان نشده است.

محقق عراقی رحمه الله ابتدا می‌فرماید اگر مقصود مرحوم نائینی این باشد که بقاء در استصحاب، احتیاج به احراز ثبوت دارد و اساساً استصحاب در جایی که مستصحب محرز نشود جاری نیست، این اوّل ادعا است.

اینکه شما کفایت ثبوت تقدیری را نفی می‌کنید و معتقد می‌شوید مستصحب باید احراز شود، در مقابل ادعای مرحوم آخوند است که می‌گوید نیازی به احراز نیست و تمام سخن ایشان این است که استصحاب، جعل ملازمه بین حدوث و بقاء علی تقدیر ثبوت است، نظیر (لَوْ كانَ فيهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللهُ لَفَسَدَتا)، هرچند آنجا ملازمه‌ واقعی و اینجا ظاهری است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ارزش عقل و بردبارى
بردبارى پرده‌اى پوشاننده و عقل شمشيرى برنده است، پس عيب‌هاى اخلاقى خود را با بردبارى بپوشان و با عقلت به جنگ هوا و هوست برخيز.
نهج البلاغه، حكمت ۴۲۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved