پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1499
دیروز: 1864
ماه جاری: 25729
امسال: 262942
کل: 834816
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 26/6/1394 - 16:42
کد درس: 682 تعداد بازدید: 826 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی دوم؛ ‌‌یک‌شنبه 22/6/1394

مناقشه در دلالت کریمه
1. اشکال اوّل و مناقشه در آن

مقصود کریمه این است که اموال یتیم را خارجاً به او تحویل ندهید و دلالتی بر بطلان عقد یتیم و صبیّ ندارد.

جواب این اشکال واضح است و آن این‌که اگر معامله‌ی صبیّ صحیح باشد، معنایش این است که آن مبیع یا ثمن، داخل در ملک طرف مقابل شود و بالنتیجه دفع خارجی باید محقق شود، در حالی که چنین چیزی طبق کریمه‌ی مذکور مورد نهی است.

2. اشکال محقق ایروانی قدس سره

محقق ایروانی قدس سره کریمه را به گونه‌ای معنا می‌کند که هم در استدلال مذکور مناقشه می‌کند و هم این‌که از کریمه استفاده می‌کند بلوغ شرط نیست، بلکه استیناس رشد کافی است و در نتیجه بیع صبیّ رشید، صحیح است. به این بیان که:

کریمه می‌فرماید که یتامی را تا وقت بلوغ آزمایش کنید (وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ) و به مجرّد بلوغ، اموالشان را به آن‌ها تحویل دهید، امّا عبارت (فَإِنْ آنَسْتُمْ) که در ادامه‌ی کریمه ذکر شده، در واقع استدراک از اشتراط بلوغ است؛ به این معنا که اگر قبل از بلوغ هم استیناس رشد از آن‌ها کردید، اموالشان را تحویل دهید. پس در واقع حکم جواز دفع مال، دائر مدار رشد است و این‌که بلوغ نکاح در کریمه ذکر شده، از این جهت است که بلوغ نکاح طریق و اماره برای احراز رشد است؛ یعنی اگر طفلی به حد بلوغ برسد، این علامت آن است که رشید شده است.

بنابراین کریمه بیان می‌کند جواز دفع مال، وجوداً و عدماً دائر مدار رشد است و بلوغ نکاح فقط اماره و طریقی برای احراز رشد است و خودش موضوعیت ندارد، لذا اگر قبل از بلوغ هم استیناس رشد کردید، اموالشان را به آن‌‌ها تحویل دهید، کما این‌که اگر بعد از بلوغ هم احراز عدم رشد کردید، نمی‌توانید اموال را تحویل دهید.

مناقشه در کلام محقق ایروانی قدس سره

اولاً: لازمه‌ی‌ کلام ایشان آن است که قید (بَلَغُوا النِّكاحَ) کاللغو بوده و فایده‌ای نداشته باشد؛ چراکه طبق کریمه در هر جایی که توهّم رشد است باید امتحان کرد و این‌چنین نیست که نتیجه‌ی این امتحان، مجهول باشد بلکه معلوم است؛ مثلاً یک یا چند بار به صبی پول می‌دهند تا معامله کند و ببینند آیا مصلحت مالی خود را تشخیص می‌دهد و این‌که فلان معامله به نفع یا به ضرر اوست؟ اگر مصلحت مالی خود را تشخیص داد، معلوم می‌شود که رشید شده است و إلا حکم به عدم رشد او می‌شود.

و این‌که فرمودید قید (بَلَغُوا النِّكاحَ) اماره باشد برای جایی که شک در رشد داشته باشیم، می‌گوییم: نیازی به این اماره نیست؛ زیرا خداوند متعال قبلاً طریق احراز رشد را بیان کرده و چیزی نیست که تخلّف کند. و اگر هم در مواردی تخلف کند، چنان نادر است که با سیاق کریمه ناسازگار است که «بلوغ نکاح» را به عنوان اماره‌ی بر رشد قرار دهیم.

بنابراین اگر کلام مرحوم ایروانی قدس سره تمام باشد، قید (بَلَغُوا النِّكاحَ) کاللغو بوده و فقط در موارد نادری که ابتلاء کارایی نداشته باشد یا اصلاً ابتلاء نکنند، می‌تواند اماره‌ی بر رشد باشد، در حالی که سیاق کریمه این است که بلوغ نکاح، به اندازه‌ی استیناس رشد یا حدود آن، أصالت و موضوعیت دارد و این‌گونه نیست که اماره‌ی بر رشد باشد.

ثانیاً: اشکال عمده‌ی ما بر کلام مرحوم ایروانی قدس سره این است ‌که اخذ هر عنوانی در کلام ـ الا بعض عناوین معلوم عند العرف ـ ظهور در موضوعیت آن عنوان دارد و رفع ید از این ظهور نیاز به دلیل دارد، پس وقتی کریمه هم بلوغ نکاح و هم استیناس رشد را ذکر می‌کند، معلوم می‌شود که هر دو عنوان موضوعیت دارد و این‌که یکی را طریق و اماره‌ی بر دیگری قرار دهیم، خلاف فهم عرفی اخذ آن عنوان در کلام است.

2. تمسک به روایات برای اثبات بطلان معاملات صبیّ

دومین دلیلی که برای اشتراط بلوغ و در نتیجه بطلان عقد صبیّ ذکر کرده‌اند، تمسّک به روایات است. روایات هم می‌تواند دلیل مستقلی برای بطلان معاملات صبی باشد و هم می‌تواند به ضمیمه‌ی برخی آیات، دالّ بر بطلان بیع صبی باشد؛ چراکه دو آیه‌ی شریفه‌ی دیگر وجود دارد که می‌فرماید: (وَ لاَ تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ) و فهم عرفی از این آیات آن است که صبیّ تا زمانی که به حدّ (أَشُدّ) نرسیده باشد، محجور از تصرفات مالی است. مراد از «أَشُدَّ» هم در قرآن کریم خیلی واضح نیست، در جایی می‌فرماید وقتی به حدّ «أشد» رسید، حکمت و علم به او دادیم که حتّی بعضی گفته‌اند شاید مراد چهل سالگی باشد، ولی در مورد یتیم روایات متعددی وجود دارد که بیان می‌کند «أشده» به معنای «احتلام» است، پس با ضمیمه‌ کردن روایات به این آیات، می‌توان نتیجه گرفت که صبیّ قبل از بلوغ و استیناس رشد، محجور از تصرّفات مالی است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved