پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مهر 1396
  • 2017 Oct 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 645
دیروز: 2057
ماه جاری: 37107
امسال: 202932
کل: 774806
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 1/4/1394 - 00:27
کد درس: 675 تعداد بازدید: 769 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 103 ـ دوشنبه 11/3/94

 نقد و بررسی کلام آخوند در قسم دوم از احکام وضعیه

ظاهراً أعلام علم اصول در کلّیت فرمایشات مرحوم آخوند در قسم دوم احکام وضعیه سخنی ندارند و آن را پذیرفته‌اند، غیر از محقق عراقی رحمه الله که اشکال ایشان را در آینده مطرح خواهیم کرد. ولکن در مقابل این کلام مرحوم آخوند باید پرسید:

چرا فرمودند جزئیت، شرطیت، مانعیت و قاطعیت نمی‌تواند مجعول به جعل اعتباری استقلالی باشد؟ چه مانعی دارد که مثلاً شارع به چیزی که مرکّب از اجزائی است امر کرده باشد و سپس بفرماید در فلان حالت باید آن مرکّب را اتیان نمایید و فلان شیء را جزء مرکّب قرار دادم و جزئیت را برای آن جعل نمودم؟!

فرض کنید نماز در ابتدای بعثت دو رکعت بوده است (فرض الله) سپس حضرت صلّی الله علیه وآله وسلّم بفرمایند: «من دو رکعت دیگر را جزء نماز قرار دادم» یا بفرمایند: «جعلتُ الجزئیة للقنوت فی کلّ صلاة»، در اینجا چه مشکلی وجود دارد؟!

آری اگر امر به مرکّب شود، برای اجزاء آن جزئیت انتزاع می‌شود و جعل آن تبعی خواهد بود، ولی ممکن است در جایی جزئیت را برای چیزی جعل کند؛ مثلاً جزئیت را برای قنوت در نماز جعل نماید.

لهذا اینکه فرمودند جزئیت جعل مستقل ندارد و حتماً جعل آن تبعی است، دلیلی ندارد؛ هرچند نوعاً چنین است که امر به مرکّب تعلّق می‌گیرد و جزئیت و ... انتزاع می‌شود.

نتیجه آنکه: همان‌گونه که در قسم اوّل از احکام وضعیه بیان کردیم که هم جعل استقلالی دارد هم تبعی، در قسم دوم احکام وضعیه نیز قائلیم جعل تبعی و استقلالی امکان دارد.

اشکال محقق عراقی بر کلام آخوند رحمهما الله

خلاصه‌ی ادعای ایشان عبارتست از اینکه؛

در قسم دوم احکام وضعیه، جزئیت مأمورٌ به امری انتزاعی است که جعل استقلالی ندارد، امّا شرطیت و مانعیت هرگز جعل اعتباری ندارند و امری تکوینی و عقلی هستند که اساساً اعتبار در آنها راه ندارد.

محقق عراقی رحمه الله بیان خاصی ارائه کرده‌اند که برخی محققین از معاصرین، علی‌رغم اینکه در بعضی موارد اهل دقت و انتقاد هستند، فرموده‌اند این بیان، بیانی متین است که یزداد وضوحاً کلّما ازددنا فیه تأملاً و تفکّراً.

اگر این کلام برخی معاصرین نبود چه بسا کلام و بیان محقق عراقی رحمه الله را نقل نمی‌کردیم، امّا برای رفع شبهه مناسب است این کلام بررسی شود.

بیان محقق عراقی رحمه الله در نهایة الافکار

اساس استدلال ایشان آن است که شرطیت و مانعیت از امور واقعیه‌ی انتزاعیه هستند که از اضافه و ربطی که بین شیء (مثلاً طهارت) و ذات واجب (نماز) قبل از تعلّق وجوب، موجود است انتزاع می‌شوند به گونه‌ای که وجوب سوار بر ربط و اضافه‌ی مذکور می‌شود، کما اینکه وجوب سوار بر ذات عمل می‌شود.

ایشان در مقام تثبیت سخن خود می‌فرماید: ما نحن فیه مانند عنوان مقدّمیت است. مقدّمیتِ چیزی برای یک واجب، منوط به وجوب آن شیء نیست بلکه مقدّمیت یک امر عقلی است. مثلاً مقدّمیت وضع سُلّم برای بودن بالای پشت‌بام، یک امر عقلی است؛ چه وجوبی باشد چه نباشد. آری، پس از وجوب کون علی السطح، وضع سُلّم نیز واجب می‌شود زیرا مقدّمه‌ی یک واجب است، امّا اصل مقدّمیت منوط به امر نیست بلکه امر عقلی است که در مرتبه‌ی سابقه وجود داشته است.

شرطیت نیز این‌گونه است؛ مثلاً شرطیت طهارت برای نماز حتی اگر امری به نماز نباشد وجود دارد؛ زیرا نمازی که می‌خواهد متعلّق امر شود مقید به طهارت است و این تقیّد یعنی اضافه و ربط خاصّی بین طهارت و صلات. لذا ذات با تقیّد که در گرو اضافه و ربط بین طهارت و صلات است تحت امر می‌رود و تا شرطیت نباشد اساساً امری روی آن نمی‌رود. پس در مرتبه‌ی سابقه باید اضافه و ربط باشد تا وجوبی بدان تعلّق یابد، لهذا معنا ندارد که گفته شود شرطیتِ منتزع از وجوب و امر، متأخر است؛ زیرا باید در مرحله‌ی متقدم باشد. آری این تعبیر یعنی «شرطیت برای مأمورٌ به»، بعد از تعلّق امر صادق است نه قبل از آن؛ زیرا قبل از امر، مأمورٌ بهی وجود ندارد. امّا اصل شرطیت ربطی به وجوب ندارد و امری واقعی است. مانعیت نیز فرقی با شرطیت ندارد.

به خلاف جزئیت که از امر به مرکّب انتزاع می‌شود؛ زیرا جزئیت تنها با لحاظ وحدت قابل انتزاع است و این وحدت از ناحیه‌ی امر تثبیت می‌شود، لهذا جزئیت منتزع از امر است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه صد و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved