پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 مهر 1396
  • 2017 Sep 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 681
دیروز: 1182
ماه جاری: 1862
امسال: 167687
کل: 739561
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 1/4/1394 - 00:26
کد درس: 673 تعداد بازدید: 759 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 101 ـ شنبه 9/3/94

 ادامه‌ی توضیح اعتباری بودن احکام و کیفیت جعل آنها

به هر حال چه تکلیف را از مثل امر، مانند «إذهب»، «صلّ» و... اخذ نماییم یا از تعبیری مانند «صلاة الجمعة واجبة» یا «یجب» و امثال آن اخذ نماییم، در هر حال این تکالیف و احکام، اعتباری خواهند بود؛ زیرا مفاد «صلّ» چنانکه در بحث اوامر بیان کردیم، بعث اعتباری یا نهایتاً طلب انشائی است که همه از مفاهیم قسم سوم هستند؛ چنانکه اگر بگوییم حکم، ابراز اعتبار شیء فی‌الذمة است نیز روشن است که اعتباری است.

همان‌گونه که در تکوین، بعضی از مفاهیم مستقلاً جعل شده‌اند و بعضی تبعاً مجعول هستند و برخی مجعول بالعرض و المجاز هستند، در عالم اعتبار نیز چنین است؛ یعنی امور اعتباری نیز سه قسمند:

1. برخی امور، مجعول استقلالی هستند بدین معنا که جعل جاعل مباشرةً به مفهومی تعلق می‌گیرد؛ مثلاً کسی می‌گوید: «إنی جعلتک رئیساً»

2. گاهی جعل تبعی است یعنی انتزاعی است؛ مثلاً گاهی کسی می‌گوید «از زید اطاعت کنید»، در این صورت هرچند مستقیماً جعل ریاست برای زید نشده است امّا همین که گفته است از زید اطاعت کنید، باعث انتزاع جعل ریاست می‌شود و لذا گفته می‌شود «ریاست» مجعول تبعیِ لزوم اطاعت است.

3. گاهی نیز جعل بالعرض و المجاز است؛ یعنی جعل مجازاً به دیگری نسبت داده می‌شود.

بنابراین جعل در عالم اعتبار می‌تواند جعل استقلالی، تبعی و یا مجازی باشد.

عنوان انتزاعی در فلسفه و اصول

طبق آنچه ما بیان نمودیم، محمولات انتزاعیه محمولاتی هستند که از صمیم ذات شیء با تحلیل عقلی انتزاع و سپس حمل بر شیء می‌شوند؛ مانند زوجیت، فردیت، علةٌ، معلولٌ و نظایر این مفاهیم، امّا اگر چیزی نیاز به ضمیمه داشته باشد مانند حمل «عالم» بر زید که از ذات زید انتزاع نمی‌شود، در فلسفه محمولات بالضمیمة نامیده شده‌اند؛ زیرا باید «علم» به زید ضمیمه شود تا «عالم» بر زید قابل حمل باشد. بنابراین «عالم» از ذات زید استخراج نمی‌شود لذا بدان محمول انتزاعی یا بالصمیمة و یا اعتباری گفته نمی‌شود. ولی در علم اصول برخی این‌گونه اصطلاح کرده‌اند که همه‌ی مشتقات را اعتباری فرض می‌نماییم؛ در واقع این‌ها چنین نظر کرده‌اند که اگر زید و علمش را با هم در نظر بگیریم می‌توانیم عنوان «عالمٌ» را از آن انتزاع و بر آن حمل نماییم بدون اینکه نیاز به ضمیمه‌ی چیزی باشد و چون در خارج به جز زید و علم، شیء دیگری نداریم پس عنوان «عالم» نیز عنوانی انتزاعی خواهد بود. لذا کلّ مشتقات را انتزاعی دانسته‌اند، برخلاف اصطلاح رایج فلسفی در مورد مفاهیم انتزاعی که مربوط به جایی است که ذات، بدون هیچ ضمیمه‌ای منشأ انتزاع عنوانی گردد.

کلام آخوند در اقسام احکام وضعیه

مرحوم آخوند فرموده‌اند آنچه به عنوان وضع و حکم وضعی در فقه شناخته می‌شود، سه قسم است:

1. وضعیاتی که اصلاً جعل اعتباری و تشریعی بدان‌ها تعلق نمی‌گیرد؛ نه استقلالاً و نه تبعاً و فقط بالعرض و المجاز بدان‌ها مجعول گفته می‌شود ولی جعل تشریعی و تبعی ندارند. آری، جعل تکوینیِ عرضیِ مجازی دارند، آن‌هم به عین جعل موضوعِ آن.

2. احکام وضعیه‌ای که جعل تشریعی تبعی دارند امّا جعل تشریعی استقلالی ندارند.

3. احکامی که می‌توانند دارای جعل تشریعی استقلالی یا تبعی باشند، گرچه که صحیح آن است که دارای جعل تشریعی استقلالی هستند.

توضیح اقسام سه‌گانه

قسم اوّل که اصلاً جعل تشریعی بدان تعلق نمی‌گیرد مانند سببیت برای تکلیف، شرطیت برای تکلیف، مانعیت برای تکلیف و رافعیت برای تکلیف ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه صد و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved