پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 31 شهريور 1396
  • 2017 Sep 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 402
دیروز: 1943
ماه جاری: 31427
امسال: 164741
کل: 736615
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 11/3/1394 - 17:58
کد درس: 663 تعداد بازدید: 722 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 94-1393
جلسه‌ی بیست و هشتم؛ سه‌‌شنبه 27/8/1393

نقد مرحوم امام بر کلام محقق ایروانی قدس سرهما

حضرت امام قدس سره در کتاب البیع در مقابل محقق ایروانی قدس سره با صراحت می‌فرماید: «علی» در همه جا مفید حکم وضعی است؛ چه به افعال اسناد داده شود، چه به اموال و چه به عین خارجی.

توضیح مطلب این‌که «علی» که برای استعلاء است ظهور دارد در این‌که متعلقش بر ذمه گذاشته شده و بر عهده مستقر شده است؛ یعنی همان‌طور که «علی» در «زیدٌ علی السطح» بیان می‌کند که زید بر سطح استقرار پیدا کرده است، وقتی گفته می‌شود «لله علیّ کذا»، «علیّ أن أفعل کذا» و «لزید علیّ مالٌ» به این معناست که متعلق «علی» ـ چه فعل باشد چه مال و چه عین خارجی ـ بر ذمه استقرار پیدا کرده و به عنوان دَین محسوب می‌شود. پس همان‌طور که اگر ذمه‌ی شخص به «مال» مشغول باشد، این اشتغال ذمه حتی بعد از موت هم باقی است و باید از اصل ترکه خارج شود، «عمل» و «فعل» هم که به وسیله‌ی «علی» برای خدا بر ذمه می‌آید دارای همین حکم است. به همین خاطر گفته‌اند اگر مستطیعی که حج بر ذمه‌اش مستقر شده فوت کند و حج را به‌جا نیاورد هزینه‌ی آن از اصل ترکه‌اش برداشته می‌شود و این شاهدی از آیه ندارد جز لفظ «علی» در کریمه‌ی (وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً) در حالی که اگر وجوب حج فقط حکم تکلیفی بود، باید با موت مکلّف ساقط می‌شد؛ چراکه میّت قابلیت تکلیف ندارد.

مرحوم امام در ادامه دو شاهد محقق ایروانی قدس سره بر این‌که «علی» در روایت ظهور در حکم تکلیفی دارد را پاسخ می‌دهند:

پاسخ به شاهد اوّل محقق ایروانی قدس سره

شاهد اول این بود که مدخول «علی» در روایت «ید» است و چون ذمه در مورد «ید» معنا ندارد، پس روایت ظهور در تکلیف دارد. امام قدس سره در پاسخ می‌فرماید: این‌که «علی» به ید اضافه شده:

یا مبنی بر ادعاست که شخص عبارت از ید است، کأنّ تمام شخص در ید او متراکم شده است. نظیر این‌که به ربیئه (دیدبان) اطلاق عین می‌شود، به این اعتبار که جمیع قوای ربیئه به منزله‌ی قوه‌ی واحدی می‌باشد که همان بینایی اوست و چشم است که وظیفه‌ی اصلی را بر عهده دارد، پس ادعاءً بر او اطلاق عین می‌شود. در روایت هم ید اطلاق شده ولی مراد خود شخص و ذوالید می‌باشد که ادعاءً بر او ید اطلاق شده به این اعتبار که ید وظیفه‌ی اصلی را ایفاء می‌کند.

یا مبنی بر این است که ید کنایه از شخصِ آخذ است، نظیر این‌که در مقام ردّ امانت چنین تعبیر می‌شود که «از هر دستی که بگیری، باید به همان دست برگردانی» که مراد این است باید امانت را به صاحبش برگرداند.

پاسخ به شاهد دوم محقق ایروانی قدس سره

شاهد دوم این بود که «ما»ی موصول در «ما أخذت» ظهور در عین خارجی دارد؛ زیرا «أخذ» فقط به عین خارجی تعلق می‌گیرد و چون عین خارجی به ذمه نمی‌آید مگر بعد از تلف، پس روایت فقط حکم تکلیفی را بیان می‌کند.

حضرت امام قدس سره در پاسخ می‌فرماید: مانعی ندارد عین خارجی هم به عهده و ذمه بیاید، کما این‌که در باب کفالت وقتی شخصی کفیل می‌شود که دیگری را عند الاحتیاج حاضر کند، به این معناست که آن شخص به عهده‌‌ی او آمده است، پس در ما نحن فیه هم مانعی ندارد عین به عهده‌ی آخذ آمده باشد، کأنّ عین در ظرف ذمه‌ی او قرار گرفته است. حال اگر نفسِ عین باقی بوده و تلف نشده باشد، معنای استقرار آن بر ذمه‌ی آخذ آن است که نفس عین را حاضر کند و تحویل دهد. و اگر عین تلف شده باشد بدین معناست که چون نمی‌تواند نفس عین را حاضر کند، پس باید بعض مراتب عین ـ مثل یا قیمت ـ را که أقرب به آن است أداء کند.

مرحوم امام در ادامه اشکالی بر کلام خود وارد کرده و آن را دارای محذور می‌دانند، سپس از اشکالِ خود جواب می‌دهند و در نهایت می‌فرمایند:

أنّ الضمان في جميع الموارد بنظر العرف عبارة عن عهدة الخسارة لدى التلف، فمطالبة نفس العين ليست لأجل اقتضاء الضمان، بل لأنّ العين مع وجودها لا بدّ و أن تردّ، ضمن الطرف أم لا، و مع التلف يطالب بالعوض؛ لاقتضاء الضمان، و ستأتي تتمّة لذلك.

ضمان در تمام موارد در نظر عرف، به معنای به عهده آمدن خسارت در صورت تلف است. پس مطالبه‌ی نفسِ عین به خاطر اقتضاء ضمان مستفاد از «علی» نیست تا بگویید عین به عهده آمده است، بلکه طبق قاعده‌ی اوّلی است که اگر عین باقی باشد باید آن را به مالکش ردّ کرد؛ چه طرف مقابل ضامن باشد یا نباشد، پس لزوم ردّ عین به معنای ضمان نیست. بله اگر عین تلف شده باشد به اقتضاء ضمان مطالبه‌ی عوض ـ مثل یا قیمت ـ می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved