پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1087
دیروز: 1413
ماه جاری: 2499
امسال: 206403
کل: 778277
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 11/3/1394 - 17:50
کد درس: 660 تعداد بازدید: 700 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 94-1393
جلسه‌ی بیست و پنجم؛ ‌شنبه 24/8/93

اختلاف متعاقدین در شروط صیغه

فرع مهمی که جناب شیخ قدس سره بعد از مسأله‌ی «لزوم بقاء قابلیات در تمام فرایند عقد» مطرح می‌فرماید و چه بسا مورد ابتلاء بوده و آثار عملی دارد «اختلاف متعاقدین در شروط صیغه» است. عبارت ایشان چنین است:

لو اختلف المتعاقدان اجتهاداً أو تقليداً في شروط الصيغة، فهل يجوز أن يكتفي كلٌّ منهما بما يقتضيه مذهبه أم لا؟

اگر متعاقدین اجتهاداً یا تقلیداً در شروط صیغه با هم اختلاف داشتند تکلیف عقد نسبت به کسی که شروط نزد او متوفر نبود چیست؟ مثلاً یکی عربیت در صیغه را شرط می‌داند و صیغه را به عربی خواند ولی دیگری شرط نمی‌داند و به فارسی خواند یا یکی ماضویت را شرط می‌داند و به صیغه‌ی ماضی خواند ولی دیگری شرط نمی‌داند و به صیغه‌ی مضارع خواند، در این‌ دو مثال عقد نسبت به کسی که عربیت و ماضویت را شرط نمی‌داند معلوم است که صحیح است، اما نسبت به کسی که عربیت و ماضویت را شرط می‌داند ولی رعایت نشده چیست؟ آیا می‌تواند به آن عقد ترتیب اثر دهد و در مقام عمل صحیح بداند؟

باید توجه داشت این مسأله اختصاص به متبایعین و طرفین عقد ندارد، بلکه برای هر کسی که به نوعی مساس به عقد داشته باشد هم مطرح بوده و نتیجه‌ی آن برای او نیز کاربرد دارد؛ مثلاً اگر شخص ثالثی ناظر عقدی باشد که یکی از متبایعین یا هر دو، ایجاب و قبول آن را به فارسی خوانده‌اند و قصد داشته باشد آن مبیع را که به مشتری منتقل شده بخرد، یا با ثمنی که بایع به دست آورده مبادله کند ـ یا یکی از طرفین عقد بخواهد عوض خود را به او هدیه کرده یا اباحه‌ی تصرف کند ـ این سؤال مطرح می‌شود که اگر وی عقد فارسی را اجتهاداً یا تقلیداً باطل بداند، آیا می‌تواند در آن‌چه به او انتقال یافته یا إباحه شده تصرّف کند؟

این سؤال حتی در صورتی که موجب و قابل هر دو عقد فارسی را کافی بدانند ولی شخص ثالث کافی نداند نیز مطرح می‌باشد. پس مسأله مهم بوده و آثار فراوانی در پی دارد.

تا اندازه‌ای نظیر این مسأله در عبادات هم مطرح است؛ مثلاً اگر کسی برخلاف نظر مشهور، قنوت فارسی را مضرّ به صحّت صلات بداند، آیا می‌تواند به کسی که قنوت نماز را فارسی می‌خواند اقتدا کند؟ کسی که متوضأ است آیا می‌تواند به شخصی که وظیفه‌اش تیمم است اقتدا کند؟ کسی که نمی‌تواند اعضاء سبعه را بر زمین بگذارد آیا می‌تواند امامِ جماعت یا نائب از میّت شود؟ البته در این صور نماز شخص معذور برای خودش حتی به نظر دیگران صحیح است.

اقوال در مسأله

مرحوم شیخ می‌فرماید در ما نحن فیه سه قول وجود دارد که عبارتند از:

قول اوّل: عقد نسبت به کسی که قائل به شرطیت است باطل می‌باشد؛ چون عقد نسبت به وی فاقد شرط صحت است؛ مثلاً در معامله‌ای که بایع اجتهاداً یا تقلیداً قائل به اشتراط عربیت در إنشاء است عقد را به عربی إنشاء کند امّا مشتری إنشاء فارسی را کافی بداند و به فارسی قبول کند، عقد نسبت به بایع باطل است و نمی‌تواند آثار عقد صحیح را مترتب کند؛ یعنی نسبت به وی مبیع هنوز در ملکش باقی است و ثمن در ملک مشتری باقی است، هر چند نسبت به مشتری عقد صحیح بوده و مبیع به ملکش منتقل شده و ثمن به ملک بایع.

قول دوم: صحّت عقد نزد یک طرف، در ترتب آثار برای طرف مقابل کافی است. به تعبیر دیگر در چنین مواردی آثار احکام واقعی [اضطراری] بر احکام ظاهریه مترتب می‌شود. در مثال فوق، همین که قبول فارسی طبق نظر مشتری صحیح بود، کافی است که عقد برای بایع هم در مقام عمل صحیح بوده و آثار عقد صحیح بر آن مترتب شود.

قول سوم: اگر عقدِ مرکّب از ایجاب و قبول به گونه‌ای باشد که هیچ کس قائل به صحّت آن نباشد، عقد باطل بوده و اثری بر آن مترتب نیست؛ مثلاً عقدی که در آن، بایع قائل به جواز تقدیم قبول بر ایجاب بوده و ایجاب را متأخر از قبول انشاء کند، از طرف دیگر مشتری هم عربیت را شرط ندانسته و قبول را به فارسی إنشاء کند، اگر فرضاً هیچ فقیهی چنین عقدی را که قبولِ آن مقدم و فارسی است صحیح نمی‌داند، نمی‌توان آثار عقد صحیح را بر آن مترتب کرد. امّا اگر قائل به صحّت داشته باشد، عقد صحیح بوده و ذات اثر می‌باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved