پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 شهريور 1396
  • 2017 Sep 20
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 531
دیروز: 783
ماه جاری: 28114
امسال: 161428
کل: 733302
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1394 - 15:55
کد درس: 657 تعداد بازدید: 807 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 96 ـ سه‌شنبه 29/2/94

 تبیین دیدگاه برگزیده در مسأله‌ی تعارض دو استصحاب عدم جعل و مجعول

تا به حال به این نتیجه رسیدیم که استصحاب عدم جعل می‌تواند جاری گردد و اگر جاری شود حاکم بر استصحاب مجعول است و فرمایشات مرحوم نراقی و سید خویی رحمه الله مبنی بر تعارض استصحاب عدم جعل و مجعول ناتمام بود.

اما آیا استصحاب عدم جعل اساساً جاری می‌شود؟

بعد از نقل و نقد سخنانی که در عدم جریان استصحاب عدم جعل ذکر شده بود، نوبت رسیدگی به مصبّ بحث رسیده است. آنچه بیان خواهیم کرد چه‌بسا در ارتکاز تمام کسانی که نافی استصحاب عدم جعل بوده‌اند وجود داشته، امّا توضیحی که ذکر خواهیم کرد بدین‌گونه در کلمات محققین نبوده است.

از ما ذکرنا روشن شد که کلّ احکام مسبوق به عدم است، هرچند اگر برخی معتقد شوند تنها الزامیات مسبوق به عدمند ضربه‌ای به بیان ما نخواهد زد. این مسبوقیت به عدم که سپس تبدیل به وجود می‌شود به دو صورت ممکن خواهد بود؛ در یک نوعِ آن که عمدتاً چنین است، استصحاب عدم جعل جاری نیست و در نوع دیگرش استصحاب مجعول جاری نیست، هرچند استصحاب عدم جعل جاری است.

برای روشن شدن مطلب ابتدا در رابطه با استصحابِ جاری در موضوعات، کلام را تبیین می‌کنیم؛ زیرا کسی در موضوعات، قائل به تعارض جعل و مجعول نشده است.

می‌دانیم همه‌ی موضوعات مسبوق به عدم بوده‌اند. مثلاً زید را به عنوان یک موضوع در نظر می‌گیریم و فرض می‌کنیم کسی نذر کرده است مادامی که زید موجود است بر او انفاق کند. می‌دانیم زید همان‌گونه که ازلی نبوده است ابدی نیز نمی‌باشد و پایانی دارد، لهذا عدم زید نسبت به قبل وجودش و بعد وجودش محقق بوده و خواهد بود و فرضاً 80 سال موجود است و اگر شک کردیم پس از 80 سال نیز وجود دارد یا خیر، آیا استصحاب عدمِ وجود پس از 80 سال جاری می‌شود؟ کسی به این استصحاب تفوه نکرده است در حالی که در بادئ نظر چنین استصحابی جاری است؛ زیرا مسبوق به عدم بوده است و وقتی استصحاب عدم زید جاری شود با استصحاب وجود زید معارضه می‌کند و لذا هیچ‌کدام جاری نمی‌شود، در حالی که کسی را سراغ نداریم گفته باشد تعارض میان عدم جعل و مجعول در موضوعات وجود دارد. ولکن آنچه مهم است نکته‌ی عدم وجود تعارض در موضوعات است. اگر به این نکته دست یافتیم و توانستیم بگوییم این نکته در احکام نیز وجود دارد، در آنجا نیز باید بگوییم استصحاب مجعول جاری است و عدم جعل جاری نیست.

امّا نکته‌ی مطلب: وجود زید نسبت به استمرار خودش تحصیص نمی‌شود و اگر پای زمان را به بحث وارد کنیم و بگوییم وجود زید در لحظه‌ی اول، در لحظه دوم و سوم و ...، در واقع صحیح نیست؛ زیرا وجود زید از این حیث واحد است و به اعتبار استمرارش تحصیص نمی‌شود؛ زیرا امرش دائر بین وجود و عدم است و گفته نمی‌شود حصه‌ای از زید نسبت به قطعه‌ی اوّل وجود دارد و نسبت به قطعه‌ی دوم مشکوک است یا ...، بلکه زید یا موجود است یا موجود نیست. لذا عدم زید قطعاً به وجود زید منتقض شده است، عدم نیز تحصیص بردار نیست. وقتی عدم زید تبدیل به وجود زید شد شک می‌کنیم این وجود زید هنوز مستمر است یا خیر؟ یا به تعبیر دیگر هست یا نیست؟ استمرار وجودش حالت سابقه دارد ولی عدم استمرارش حالت سابقه ندارد؛ زیرا عدم زید منتقض شده است. بنابراین تنها استمرار وجود زید استصحاب می‌شود؛ چون تنها یک وجود بوده است که عدمش نقض شده است و موجود شده است و وجودش نیز واحد و از حیث مورد نظر، غیر محصّص و بسیط است.

آنچه بیان شد مربوط به جعل و امر تکوینی یعنی وجود زید بود، اکنون باید دید آیا در امور اعتباری و مجعولات شرعیه نیز چنین است؟

وجوب و حرمت نیز در عالم اعتبار، جعل می‌شوند و فرض آن است که مسبوق به عدم هستند و عدم نسبت به استمرار وجوب و حرمت، حصه‌بردار نیست. احکام وضعیه نیز به اعتبار استمرارشان حصه‌بردار نیستند. مثلاً اگر گفته شد وجوب جلوس در فلان مکان که از صبح تا ظهر است، یک واحد بسیط غیر متجزی است، هرچند استمرار دارد امّا این استمرارش موجب تحصیص وجوب جلوس به حصه‌های متعدد نیست، بلکه یک واحد بسیط است که در عالم اعتبار جعل شده است؛ همان‌گونه که زید برای 80 سال جعل تکوینی شده است. بنابراین اگر بعد از ظهر، وجوب جلوس استمرار داشته باشد حصه‌ی جدیدی نیست بلکه ادامه‌ی همان وجوب قبلی است، کما اینکه اگر زید بیش از 80 سال عمر کند زید جدیدی نیست بلکه همان زید است. حال در وجوب جلوس اگر شک کنیم آیا بعد از زوال ظهر نیز استمرار دارد یا خیر، نمی‌توانیم بگوییم سابقه‌ی عدم داشته است لذا عدم استمرار وجوب تا بعد زوال را استصحاب نماییم؛ زیرا استمرار وجوب حصه ندارد و بسیط است و امرش دائر بین وجود و عدم است، بنابراین وقتی عدم آن منتقض به وجود شد تنها استصحاب وجوب جلوس جاری می‌شود که همان استصحاب مجعول است و استصحاب عدم جعل جاری نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved