پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1048
دیروز: 1413
ماه جاری: 2460
امسال: 206364
کل: 778238
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/3/1394 - 14:30
کد درس: 651 تعداد بازدید: 840 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 94-1393
جلسه‌ی صد و یکم؛ ‌دوشنبه 21/2/1394

بررسی حکم نقود قسم دوم

تا این‌جا احکام نقود قسم اوّل را بررسی کردیم و اکنون باید حکم نقود قسم دوم یعنی نقودی که ماده‌ی آن ارزش ذاتی ندارد را بررسی کنیم. قبل از بررسی حکم این نقود، مناسب است ابتدا سیر تاریخی پیدایش نقود اعتباری محض را بیان کنیم.

سیر تاریخی پیدایش پول اعتباری محض

همان‌طور که به نظر می‌رسد و تا اندازه‌ای هم می‌توان آن را با شواهد تاریخی تأیید کرد، بشر در ابتدا برای معاملات خود از روش پایاپای استفاده می‌کرد و شیءِ معینی را به عنوان وسیله‌ی مبادله انتخاب نکرده بود. ولی دیری نپایید که متوجّه شد می‌توان از میان اشیاء مورد رغبت انسان، چیزی را یافت که معاملات را آسان‌تر نماید‌، لذا اشیائی را به عنوان وسیله‌ی مبادله قرار داد.

در کتاب‌های [تاریخی]، از انواع اشیائی که در دوره‌هایی از تاریخ نقش پول را ایفا کرده‌اند، نام برده شده که شاید هر کدام از آن‌ها در جامعه یا زمان خاص خود، به جای پول استفاده می‌شده است؛ مانند انواع غلات، پوست، گوسفند، چای، پشم،‌ شاخ و غیره.

 این دوران‌ها را می‌توان دوران «پول ابتدایی» نامید. دوران‌هایی که پس از آن بشر توانست فلزات به ویژه طلا و نقره را کشف کرده، و به آن‌ها دسترسی پیدا کند و آن‌ها را به صورت سکّه، وسیله‌ی مبادلات خود قرار دهد. از آن‌جا که این دو فلز (طلا و نقره) خواصّی داشتند که سایر فلزات فاقد آن بودند، مسکوکات این دو فلز به سرعت توانست برای خود مقبولیّت عامی را در بیشتر جوامع انسانی پیدا نماید، تا جایی که این دو فلز قرن‌ها به عنوان ماده‌ی اصلی پول شناخته می‌شد و در جوامع متمدّن، معتبر بود. هرچند به طور نادر از سایر فلزات دیگر نیز به عنوان پول استفاده می‌شد، امّا محور اصلی مبادلات و سنجش‌ها، پول طلا و نقره بود.

به مرور زمان، بشر پول دیگری را ابتکار نمود که با صرف نظر از حیثیت پولی آن، تقریباً هیچ ارزشی ندارد. این پول همان اسکناس یا پول کاغذی می‌باشد که منشأ پیدایش آن تقریباً صد و پنجاه یا دویست سال پیش است، هرچند بر حسب آن‌چه که نقل شده، قبل از این زمان نیز نادراً در برخی جوامع پول اعتباری محض فی‌الجمله وجود داشته است.

سیر پیدایش پول اعتباری محض این بوده که ظاهراً صرّاف‌ها و نیز افراد مورد اعتمادی که مردم نقود طلا و نقره‌ی خود را نزد آن‌ها به امانت، ودیعه، قرض، شراکت و ... می‌گذاشتند، در مقابل این نقود رسیدهایی صادر می‌کردند که فلانی در نزد من مثلاً هزار دینار دارد یا این‌که هر کس این رسید را بیاورد هزار دینار به او پرداخت می‌شود، و این رسیدها به فرد دارنده‌ی آن، اعتبار می‌بخشید و مردم با او معامله می‌کردند چون می‌دیدند توانایی پرداخت ثمن معامله را دارد. و چه بسا اعتبار صادر کننده‌ی گواهی آن‌قدر بالا بود که مشتری به جای پول، همان رسید را به عنوان ثمن پرداخت می‌کرد و بایع هم می‌پذیرفت و خودِ بایع رسید را به نزد صادر کننده می‌برد و معادل آن‌چه گواهی شده بود، درهم یا دینار می‌گرفت.

کم کم اعتبار این گواهی‌ها و مقدار آن‌ها آن‌قدر زیاد شد که خریدار هم اعتماد می‌کرد و دیگر گواهی را تبدیل به نقدین نمی‌کرد، بلکه با همان گواهی معامله می‌کرد و نیازمندی‌های خود را خریداری می‌کرد. [از طرف دیگر، سختی و نیز خطرات حمل نقدین خصوصاً در مقادیر زیاد و مسافت‌های طولانی، به رونق بیشتر این گواهی‌ها افزود] و مردم به خاطر اعتبار بالای صادر کننده و اطمینانی که به او داشتند، رسیدها را نقد نمی‌کردند و با همان رسیدها دوباره معامله می‌کردند و یا به عنوان سرمایه آن را نگه‌داری می‌کردند. در واقع این گواهی‌ها نقش پول را ایفاء می‌کرد هرچند تمام خواص پول اعتباری محض را نداشتند.

در بعض مواقع هم صادر کنندگان گواهی که حتّی اگر دریافت کننده‌ی گواهی، نقدی پیش او نمی‌گذاشت، برای او گواهی صادر می‌کرد که مثلاً این گواهی صد دینار ارزش دارد یا اگر کسی گواهی را بیاورد صد دینار به او پرداخت می‌شود [و این گواهی را به عنوان قرض یا عناوین دیگر، در اختیار او می‌گذاشت] و فرد با این گواهی مثلاً به خرید و فروش یا تجارت مشغول می‌شد و بعد از مدتی دین خود را به صادر کننده‌ی گواهی پرداخت می‌کرد، در این مدت نیز اگر فردی گواهی را پیش او می‌برد، معادل آن‌چه که تضمین شده بود به او نقدین پرداخت می‌نمود.

بعد از مدتی با گسترش این گواهی‌ها، افراد صادر کننده به فکر انتشار گواهی‌های مخصوصی افتادند مانند گواهی ده دیناری، صد دیناری، هزار دیناری و ... . اعتبار و شیوع این گواهی‌ها هم‌چنان بالا رفت تا آن‌جا که اگر مثلاً هر گواهی معادل ده دینار بود و فرد می‌خواست کالایی صد دیناری خریداری کند، فروشنده می‌گفت این کالا را به ده گواهی فلانی می‌فروشم یا خریدار می‌گفت به ده گواهی فلانی می‌خرم و در واقع این‌جا بود که این گواهی‌ها، وسیله‌ی سنجش ارزش و قیمت اشیاء شدند و نطفه‌ی پول‌های کاغذی امروزی، این‌جا منعقد شد.

بعد از مدتی به خاطر اعتماد مردم و نیز به خاطر سرمایه‌ای که خودِ صادر کننده‌ی گواهی داشت و با توجه به این‌که دریافت کننده‌های گواهی، همه با هم برای نقد کردن گواهی مراجعه نمی‌‌کردند، حدس زده می‌شود صادر کنند‌ها بیش از مقدار طلا و نقره‌ای که داشتند اقدام به دادن گواهی می‌کردند؛ یعنی عملاً پول اعتباری در دست مردم بود بدون این‌که در مقابلش به همان اندازه پشتوانه‌ی پول طلا و نقره وجود داشته باشد، با این حال اگر کسی می‌خواست گواهی خود را نقد کند، فوراً صادر کننده آن را تبدیل به طلا و نقره می‌کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه صد و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved