پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 3 مهر 1396
  • 2017 Sep 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 331
دیروز: 1001
ماه جاری: 2513
امسال: 168338
کل: 740212
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1394 - 15:52
کد درس: 646 تعداد بازدید: 849 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 91 ـ یک‌شنبه 20/2/93

 نقد و بررسی فرمایشات مرحوم حاج شیخ مرتضی حائری قدس سره

1. چرا احکام وضعیه را از احکام تکلیفیه جدا نمودید؟ به نظر می‌رسد ایشان احکام تکلیفیه را تابع اراده و کراهت الهیه دانسته‌اند و لذا قائل شده‌اند چون اراده و کراهت الهیه ازلی و ابدی است و قوام حکم نیز به همین اراده و کراهت الهیه است پس حالت سابقه‌ی متفاوت ندارد؛ به خلاف احکام وضعیه مثل نجاست که متعلق اراده‌ی الهیه نیست یا حدث و ...، لذا نمی‌توان گفت قوام احکام وضعیه نیز ازلی و ابدی است. امّا به نظر می‌رسد که تفاوتی میان این‌دو وجود ندارد و قوام احکام وضعیه نیز تابع مصلحت کامنه‌ی درون آنها می‌باشد؛ چون احکام وضعیه نیز گتره و گزاف نمی‌باشد. اگر نجاست برای بول، میته یا ... وضع شده است به خاطر مصلحتی است که اقتضاء نموده است خداوند که حکیم است، از ازل اعتبار نجاست برای بول یا میته داشته باشد.

به تعبیر دیگر قوام حکم وضعی به همان مصلحت است و اگر مصلحتِ منشأ جعل نجاست برای آن شیء روشن باشد، حتی اگر جعلی در کار نباشد باید رعایت شود و حتی اگر جعل نجاست باشد ولی مکلف بداند این جعل به خاطر مصلحتی است و مطابق واقع نیست، رعایت آن لازم نیست.

بنابراین احکام وضعیه نیز طبق روشی که اتخاذ نمودند ازلی خواهند بود و تفکیک میان احکام تکلیفیه و وضعیه به صورتی که ایشان بیان کردند جایی ندارد.

2. ایشان فرمودند «اگر در جایی حکم وضعی به گونه‌ای باشد که مستمر است و رفع آن منوط به وجود رافع است، با استصحاب عدم رافعیت موجود، حکم به بقاء حکم وضعی می‌شود» و بین شبهه‌ی موضوعیه و حکمیه تفکیکی نکردند، ولکن باید گفت شک در رافعیت موجود گاهی ناشی از شک در بیان شارع است و شبهه حکمیه است؛ در اینجا اگر علم به استمرار حکم داشته باشیم ولو از اطلاق دلیل، نیاز به استصحاب عدم رافعیتِ موجود نداریم؛ زیرا یا از باب مخصص و مقیدِ مجمل خواهد بود که مرجع در آن، عموم عام و یا چیزی که در حکم آن است می‌باشد. در واقع در این‌گونه موارد دلیل فقاهتی وجود دارد یعنی أماره بر استمرار وجود دارد و نیازی به استصحاب نیست و اساساً بحث در تعارض استصحاب عدم جعل و مجعول مربوط به چنین موردی نیست که دلیل دالّ بر استمرار مجعول موجود است.

3. اما اینکه فرمودند قوام احکام تکلیفیه به اراده و کراهت الهیه است و حالت سابقه‌ی عدمیه در آنها معقول نیست لذا استصحاب عدم جعل در آنها معقول نیست، قابل تصدیق نیست؛ زیرا بر فرض اینکه کسی علم به اراده‌ی الهیه پیدا کند سخن فوق درست است و باید ملاک را همان اراده‌ی الهیه قرار دهیم، ولی فرض آن است که اراده‌ی الهیه در غیر مستقلات عقلیه قابل کشف نیست، مانند وجوب جلوس بعد از زوال و... که بدون جعل، قابل کشف نیست و لامحاله آنچه که وظیفه‌ی مکلف است رعایت جعل و انشائات الهی است. بنابراین مکلف به هر حال باید رعایت جعل الهی کند؛ زیرا خودِ جَعل و امر الهی ملاک است و اگر جَعل مشکوک باشد، چون حالت سابقه‌ی عدم دارد قابل استصحاب عدم است؛ زیرا فرض آن است که امر و جعل خداوند حادث است و لذا خداوند می‌فرماید: (ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ...) یا (فَلْيَحْذَرِ الَّذينَ يُخالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ ...) عقل می‌گوید این امر باید اطاعت شود و اگر امر خداوند مشکوک باشد، چون حادث است استصحابِ عدم آن جاری است.

بنابراین اصلِ کلام این فقیهِ اصولی خوش‌نفس و با محبت، مخدوش است و نمی‌تواند مشکل تعارض استصحاب عدم جعل و مجعول را حل کند.

هرچند بعضی عرایض دیگر در مورد فرمایش ایشان وجود دارد امّا به همین مقدار بسنده می‌کنیم.

اشکال دیگری از شهید صدر رحمه الله بر نظریه‌ی تعارض استصحاب عدم جعل و استصحاب مجعول

این اشکال را شهید صدر رحمه الله مطرح نموده است و سید خویی رحمه الله  به آن سه پاسخ داده است و در تقریر شهید صدر رحمه الله آمده است که این اشکال را من بر استادم عرضه کردم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved