پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 مهر 1396
  • 2017 Oct 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1480
دیروز: 1525
ماه جاری: 29713
امسال: 195538
کل: 767412
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1394 - 15:48
کد درس: 634 تعداد بازدید: 762 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 85 ـ سه‌شنبه 1/2/94

پاسخ محقق عراقی به فرمایش محقق نائینی رحمهما الله در عدم جریان استصحاب عدم جعل

به حسب آنچه در نهایة الافکار نقل شده است ایشان دو پاسخ بر اشکال محقق نائینی رحمه الله بیان کرده‌اند؛

جواب اوّل: جعل و مجعول دو چیز نیستند بلکه همانند ایجاد و وجود هستند که حقیقتاً واحدند و تغایر بین آنها اعتباری است. بنابراین اگر بخواهید مشکل تعارض دو استصحاب را با عدم جریان استصحاب عدم جعل و در نتیجه جریان استصحاب مجعول حل نمایید، صحیح نخواهد بود؛ زیرا جعل و مجعول، دو امر جدا و متفاوت نیستند.

جواب دوم: بر فرض بپذیریم جعل، غیر مجعول باشد امّا این‌دو چنان با هم ملازمه و پیوستگی دارند که عرف تفکیک بین آنها را حتی در مقام تعبد و تنزیل برنمی‌تابد؛ یعنی اگر تعبد به یکی وجود داشت، عرف تعبد به دیگری را محقّق می‌داند و مثلاً تعبد به جعل را مساوی تعبد به مجعول می‌داند، نظیر اینکه اگر دلیلی تعبداً ابوّت را اثبات کند، عرف ابوّت را قابل تفکیک از بنوّت نمی‌بیند و این‌دو عرفاً جدای از هم نمی‌باشند. در نتیجه با جریان استصحاب عدم جعل، عرفاً عدم مجعول نیز ثابت می‌شود و لذا مثبت نیست.

ایشان ادامه می‌دهد: با توجه به این دو پاسخ، استصحاب عدم جعل جاری است و طبق آنچه قبلاً ذکر کردیم استصحاب وجودی هم جریان دارد، در نتیجه اشکال فاضل نراقی رحمه الله در تعارض دو استصحاب، پابرجاست.

نقد و بررسی پاسخ‌های محقق عراقی رحمه الله

اینکه فرمودند جعل و مجعول وجوداً متحد هستند و اعتباراً متغایرند، کلامی دقیق و متین است که لامحیص عنه ، هرچند بعضی منکر آن شده‌اند.

جعل و مجعول و یا ایجاد و وجود، یکی هستند؛ زیرا نمی‌توان جعلی داشت ولی مجعولی نداشت. جعل کردن یعنی خلق کردن؛ آیا جعل و خلق بدون مخلوق، متصور است؟! یا اگر کسی بگوید من ایجاد کردم، آیا می‌توان پذیرفت در همان مرتبه، وجودی تحقق ندارد؟! کسی که ایجاد کرده است در حقیقت وجود بخشیده است و وجود یعنی هستی داشتن، بنابراین کسی که ایجاد کرده است، از حیث نگاه حدوثی به عمل او «ایجاد» گفته می‌شود و صرف نظر از حدوثش به آن «وجود» گفته می‌شود. در واقع، تفاوت ایجاد و وجود همان تفاوت مصدر و اسم مصدر است؛ آیا می‌توان تحریک داشت و در همان مرتبه حرکت نداشت؟! تحریک و حرکت یکی هستند و تنها از حیث حدوث، تعبیر به «تحریک» و از غیر جهت حدوث، تعبیر به «حرکت» می‌شود، مانند دانستن و دانش، دیدن و بینش که ذاتاً یکی هستند. پس اینکه جعل و مجعول یکی هستند زیرا ایجاد و وجود هستند، سخنی متین است.

آنچه بیان شد در عالم تکوین واضح و روشن است. لکن برخی گفته‌اند در عالم اعتبار می‌توان معتبَر را جدای از اعتبار فرض کرد، هرچند در عالم تکوین نمی‌توان ایجاد را از وجود، جدا فرض کرد. مثلاً کسی وصیت می‌کند که کتابش بعد از مرگش به ملک زید در آید، «وصیتِ تملیکی» جعل اعتباری است و می‌تواند اکنون واقع شود ولی معتبَر یا همان ملکیت، مثلاً ده سال بعد واقع گردد، پس می‌توان بین اعتبار و معتبَر در تشریعیات تغایر فرض کرد.

بنابراین چه‌بسا گفته شود در ما نحن فیه اشکال محقق عراقی رحمه الله بر مرحوم نائینی وارد نیست؛ زیرا در عالم تشریع می‌توان جعل را مغایر با مجعول در نظر گرفت.

و لکن به نظر ما در عالم اعتبار نیز نمی‌توان اعتبار را از معتبَر تفکیک نمود؛ زیرا اعتبار نیز بدون معتبَر معنا ندارد و این خاصیتِ مفهومِ اعتبار است که اگر اعتبار صادق بود حتماً معتبَر هم وجود دارد و این‌دو واحد هستند حقیقتاً و اختلاف اعتباری دارند.

در مورد مثال وصیت نیز باید گفت اعتبار و معتبَر هر دو با هم وجود دارند ولی محتوا و مضمون این معتبَر، ملکیت در ده سال دیگر است و این معتبَر هرچند بالفعل همراه اعتبار، موجود است امّا به گونه‌ای است که ده سال بعد اثرش ظاهر می‌شود؛ زیرا در عالم فرض، این‌گونه اعتبار شده است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved