پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 آبان 1396
  • 2017 Nov 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 554
دیروز: 1050
ماه جاری: 28123
امسال: 232027
کل: 803901
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1394 - 15:48
کد درس: 633 تعداد بازدید: 785 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 84 ـ یک‌شنبه 30/1/93

آراء أعلام در جریان استصحاب احکام کلیّه

بزرگانی همچون مرحوم شیخ، آخوند، محقق نائینی، عراقی رحمهم الله و دیگران، از کسانی بوده‌اند که در این باب نظر داده‌اند و نوعاً نظر مرحوم نراقی را نپذیرفته‌اند و از آنجا که سید خویی رحمه الله مدافع این نظریه است باید اشکالات این بزرگان را پاسخ دهد. به همین جهت سید خویی رحمه الله کلمات شیخ، آخوند و محقق نائینی رحمهم الله و برخی اشکالات دیگر را مطرح کرده است و به بررسی هر یک پرداخته است.

فرمایش مرحوم شیخ در اشکال به نظریه‌ی مرحوم نراقی

حاصل فرمایش ایشان چنین است: زمان در مثال‌های مذکور مانند مرئه‌ی حائض قبل از اغتسال یا ماء متغیر بنفسه، یا مفرِّد است یا مفرِّد نیست.

اگر زمان، مفرّد باشد به این معنا که به حسب فهم عرفی وقتی گفته می‌شود (فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحيضِ) یعنی هر مقاربتی که در هر زمانی واقع می‌شود، فردی غیر از فرد دیگر است و برای هر فردی حکمی وجود دارد. پس مقاربت با محیض به تعداد زمان‌هایی که می‌تواند موضوع مقاربت باشد دارای نهی است و هر قطعه از زمان، فردی برای حکم درست می‌کند.

در چنین صورتی استصحابِ وجود (مجعول) جاری نیست؛ زیرا هر قطعه‌ای از زمان موضوع، دارای فرد مستقل است و اگر مقاربت در آن زمان حرام بود ربطی به حرمت مقاربت در زمان بعد ندارد و نمی‌توان استصحاب حرمت جاری کرد؛ زیرا زمان علی الفرض مفرّد است و إسراء حکم یک فرد به فرد دیگر، استصحاب نخواهد بود. و بالجمله اگر زمان مفرّد باشد موضوع باقی نخواهد بود و در نتیجه استصحاب وجودی جاری نیست و لامحاله معارضه‌ای پدید نمی‌آید و تنها استصحاب عدم جعلِ حرمت جاری می‌شود.

و اگر زمان مفرّد نباشد و فقط ظرف باشد و به تعداد قطعات زمان، موضوع نداشته باشیم چنان‌که عرفاً در نجاست آب چنین است و وقتی شارع فرمود: «الماءُ المتغیرُ بالنجاسة یَنجسُ» به تعداد قطعات زمان، نجاسات متعدد جعل نکرده است بلکه طبیعت ماء متغیر دارای حکم نجاست می‌باشد.

در چنین مواردی استصحاب وجود (استصحاب نجاست) جاری است و استصحاب عدمِ جعل جاری نیست؛ به دلیل اینکه عدم، منتقض شده است و وجود، یقینی است که شکّ در زوال آن وجود دارد و استصحاب آن جاری است و در نتیجه معارضه‌ای رخ نمی‌دهد.

دفع اشکال شیخ رحمه الله بر نظریه‌ی مرحوم نراقی به بیان سید خویی رحمه الله

سید خویی رحمه الله می‌فرماید: در خصوص جایی که زمان مفرّد است نظر شیخ رحمه الله با ما یکسان است و استصحابِ وجود را جاری نمی‌دانیم؛ زیرا موضوعِ مربوط به یک قطعه از زمان، با قطعه‌ی دیگر متفاوت است. امّا اگر زمان ظرف باشد به چه دلیل فرمودند تعارضی رخ نمی‌دهد و فقط استصحاب وجودی جاری است؟! بلکه در این صورت دو استصحاب جاری است؛

می‌توانیم به همان ماء متغیر اشاره کنیم و به اعتبار حکم فعلی بگوییم این آب قبلاً نجس بود و الآن نیز نجس است و در عین حال استصحاب دیگری نیز جاری است؛ زیرا این ماء که تغیّرش بنفسه زائل شده است، در صدر اسلام نجاستی برایش جعل نشده بود و شک داریم برای این ماءِ زائل التغیّر، جعل نجاست شده است یا خیر، می‌گوییم چنین جعلی واقع نشده است.

به تعبیر دیگر گرچه این ماء در حین تغیّر قطعاً نجاست برای آن جعل شده است ولی این جعل، حادث است و کلاً این ماء چه در حین تغیّر و چه بعد از زوال تغیّر، دارای حکمی نبوده است. آن مقدار که می‌دانیم برای آن جعل نجاست شده است اخذ می‌کنیم ولی آن مقدار را که شک داریم نجاست برای آن جعل شده است یا نه، استصحاب عدم جعل می‌کنیم و این استصحاب عدم با استصحاب مجعول معارضه کرده و هر دو ساقط می‌شوند.

اشکال مرحوم آخوند بر نظریه‌ی مرحوم نراقی در عدم جریان استصحاب در حکم کلّی الهی

مرحوم آخوند در کفایه فرموده‌اند: اینکه مرحوم نراقی یک بار استصحاب عدم جعل جاری کرده است و یک بار استصحاب عدم مجعول جاری نموده است و بین این دو معارضه برقرار کرده است، به خاطر این است که از دو دیدگاه به مسأله نگاه کرده است؛ یک‌بار از دیدگاه عرفی و بار دیگر از دیدگاه عقلی، در حالی که استصحاب با ملاک عرف سنجیده می‌شود و موضوع آن باید از عرف اخذ شود نه عقل، در نتیجه تنها یک استصحاب جاری است. به این صورت که اگر زمان قید موضوع باشد عرفاً فقط استصحاب عدم جاری است و اگر زمان ظرف باشد عرف فقط استصحاب وجودی جاری می‌کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
عدل الهی (1)
خداوند از چيزى نهى نكرد، جز اين كه مى‏داند بنده توان ترك آن را دارد و به چيزىامر نكرد، جز اين كه مى‏داند بنده توان انجام آن را دارد، زيرا جُور و سرگرمى و ستم وتكليف كردن بندگان به آنچه توانش را ندارند، از صفات خداوند نيستند.
الاحتجاج،ج ۲،ص ۲۲۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved