پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 مهر 1396
  • 2017 Sep 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 703
دیروز: 1182
ماه جاری: 1884
امسال: 167709
کل: 739583
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/3/1394 - 16:50
کد درس: 631 تعداد بازدید: 745 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 82 ـ سه‌شنبه 25/1/94

 نقد شبهه‌ی عدم جریان استصحاب در موضوعات خارجیه

الف) علی فرض إسناد نقض به یقین بما هو یقین

این کبری را قبول داریم که اعتبار جاعل و معتبر باید دارای اثر باشد، امّا همان‌گونه که به نحوی در مباحث گذشته توضیح دادیم، لازم نیست اثر حتماً مستقیم مترتب شود بلکه اگر اثری با واسطه مترتب شد باز کافی در صحت اعتبار است و اعتبار لغو نخواهد بود.

آری، حکمِ فعلی اثر بالفعل دارد؛ زیرا خودِ حکم دارای امتثال است و لذا وقتی گفته شود یقین به حکم وجود دارد اثر تنجیز و تعذیر بر آن مترتب است، امّا حتی حکم کلّی (چه رسد به موضوعات) اثر با واسطه دارد. مثلاً استصحاب می‌کنیم: «صلاة الجمعة واجبة حتی فی عصر الغیبة»، تا روز جمعه نیامده اثری بر این حکم کلّی مترتب نیست با این حال می‌توان آن را استصحاب کرد؛ زیرا وقتی موضوع محقق شد و حکم فعلی گردید اثر بر آن مترتب می‌شود. بنابراین بر خودِ حکم بما هو حکمٌ کلّی، اثری مترتب نیست با این حال آن را استصحاب می‌کنیم.

إن قلت: حکمِ کلّی دارای اثر است و آن، صحت إخبار و إستناد بدان است.

قلت: صحت إخبار و استناد، احکام این کلام محسوب می‌شوند نه خودِ حکم. وقتی گفته می‌شود «جایز است از این کلام خبر داده شود» این کلام خودش موضوع شده است.

موضوعِ خارجی محضه‌ی غیر مجعول نیز این‌چنین است؛ یعنی ولو مستقیماً اثر ندارد امّا همان‌طور که یقین وجدانی به موضوع، ملازمِ یقین وجدانی به حکم است، یقین اعتباری نیز که تنزیلاً تمام آثار یقین تکوینی را دارد ملازمه با یقین به حکم آن خواهد داشت و در نتیجه حکمِ موضوعِ خارجی منجز می‌شود.

بنابراین همین اندازه که موضوع بالواسطه دارای اثر است، کافی است در اینکه استصحاب آن صحیح باشد و فرض آن است که اطلاق ادله‌ی استصحاب شامل موضوعات نیز می‌شود.

نتیجه آنکه علی فرض تعلّق نقض به یقین، این اشکال وارد نیست و مانعی از استصحاب موضوع نیست.

ب) علی فرض إسناد نقض به یقین مرآةً للمتیقن

امّا اگر گفته شود «لاتنقض» حقیقتاً به متیقن تعلق گرفته و یقین، پل محض باشد، در اشکال بیان شد که محذور مجاز در تقدیر یا مجاز در إسناد پدید می‌آید. و لکن به نظر ما این بیان از جهات مختلف دارای اشکال است که به جهت اختصار در یک کلمه این‌گونه می‌گوییم:

درست است که شارع بما هو شارع نمی‌تواند در تکوین تصرف کند امّا می‌تواند مشابه تکوین را اعتبار کند و مانعی از این عمل وجود ندارد. فرض کنید اگر در تکوین آثاری بر شیء مترتب باشد شارع می‌تواند بگوید من آن آثار را بر فرد اعتباری آن شیء نیز مترتب می‌کنم.

مثلاً ما بر دست خود تسلط داریم، حال شارع می‌تواند بگوید همان نسبتی که شما با دست خود دارید (ملکیت حقیقیه) مثل همان نسبت را برای تو و قطعه زمینی اعتبار می‌کنم و هیچ مانعی در این اعتبار وجود ندارد و در نتیجه همان‌گونه که دیگران تسلطی بر دست من ندارند بر این قطعه زمین یا خانه که در تسلط من اعتبار شده است نیز نمی‌توانند تصرف و تسلطی داشته باشند.

حال فرض کنید یک امر خارجی مثل آب، متیقن بوده است و اکنون مانعی باعث شده ندانیم آیا آن آب وجود دارد یا خیر؟ شارع می‌تواند بفرماید مثل آب سابق در همه‌ی آثار یا در بعض آثار، مفروض البقاء است و این اعتبار مانعی ندارد. پس حتی اگر نهی از نقض را متعلّق به متیقن بدانیم ادله‌ی استصحاب می‌تواند شامل موضوعات خارجیه‌ی محضه نیز بشود.

إن قلت: ممکن است گفته شود تنها در صورتی که موضوعی دارای حکم بود می‌توان آن را استصحاب کرد و لازمه‌اش آن است که اگر یقین به موضوعی حاصل شد و دارای حکمی بود (مانند آب که مطهِّر است) استصحاب موضوع ممکن باشد، امّا اگر موضوعی حدوثاً دارای اثر شرعی نباشد امّا بقاءً دارای اثر باشد ‌نتوانیم آن را استصحاب کنیم؛ زیرا در هنگام حدوثش که متیقن بود فاقد اثر بود و فقط در بقائش اثر دارد، لذا شرط مذکور که باید مستصحب دارای اثر باشد در چنین موردی مفقود است.

قلت: می‌توان گفت همین اندازه که بقاءً اثر دارد برای خروج از لغویت کافی است و استصحاب در آن جاری است.

نتیجه آنکه استصحاب در شبهات موضوعیه مطلقا جاری است.

تبصرة: مرحوم آخوند مطلبی را در اینجا و جاهای متعدد دیگر ذکر کرده‌اند که مناسب است بدان اشاره کنیم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved