پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 19 آذر 1397
  • 2018 Dec 10
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 726
دیروز: 1656
ماه جاری: 34888
امسال: 444894
کل: 1415875
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 10/2/1394 - 01:48
کد درس: 612 تعداد بازدید: 1003 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 94-1393
جلسه‌ی هجدهم؛ ‌شنبه 26/7/93

دو نقض بر مبنای اشتراط موالات بین ایجاب و قبول و پاسخ آن

طبق مبنای لزوم موالات بین ایجاب و قبول این اشکال ممکن است مطرح شود که لازمه‌اش آن است بعض معاملاتی که به عنوان عقد صحیح در عرف پذیرفته شده صحیح نباشد.

به عنوان مثال اگر کسی از راه دور هدیه‌ای به دیگری بفرستد که با گذشت زمان طولانی به دست او می‌رسد بالطبع بین ایجاب و قبول زمان مدیدی فاصله خواهد شد؛ چراکه مثلاً امروز إیجاب می‌کند کتاب به عنوان هدیه برای عمرو باشد ولی عمرو بعد از گذشت یک ماه که قاصد آن را به او می‌رساند قبول می‌کند. پس در چنین فرضی که یک ماه بین ایجاب و قبول فاصله افتاده طبق مبنای لزوم موالات نباید عقد صحیح باشد در حالی‌که عرف این عقد هبه را صحیح می‌داند. در روایات هم وارد شده که پیامبر اعظم صلّی الله علیه وآله وسلّم هدیه‌ای را که صاحب اسکندریه به همراه ماریه‌ی قبطیه فرستاده بود پذیرفتند در حالی که قبول حضرت با فاصله بوده است.

نمونه دیگر معاملاتی است که به نحو مکاتبه از طریق ارسال نامه با پُست، تلگراف، تلکس یا پست الکترونیکی (ایمیل) انجام می‌گیرد؛ مثلاً فروشنده با ارسال نامه به عمرو جنسش را می‌فروشد و عمرو نیز بعد از گذشت زمان مدیدی که نامه را دریافت می‌کند آن را قبول می‌کند. عرف عقلاء چنین معامله‌ای را صحیح می‌دانند در حالی که طبق مبنای اشتراط موالات دچار اشکال می‌شود.

پاسخ این دو نقض طبق مبنای مختار که بیان کردیم اگر در فاصله‌ی بین ایجاب و قبول، مُظهری برای استمرار ایجاب و رضایت موجب وجود داشته باشد عقد صحیح بوده و موالات به آن معنا شرط نیست، روشن است؛ زیرا کسی که هدیه‌ای به دیگری توسط قاصد ارسال کرده تا قاصد بعد از گذشت مثلاً یک ماه هدیه را به مُهدی إلیه برساند در واقع همین، مبرزِ رضایت وی به ایجابش در طول این یک ماه است که مدت زمان معقول برای رسیدن هدیه به دست مهدی الیه می‌باشد. همچنین وقتی کسی از طریق نامه یا پست الکترونیکی جنسش را می‌فروشد همین نامه مبرز آن است که ایجابش مستمر بوده و به آن رضایت دارد؛ یعنی نفس این نامه که قابلیت بقاء دارد مادامی که باقی است و در زمان معقول به دست مشتری می‌رسد کافی است در این‌که بگوییم ایجاب بایع باقی است. بنابراین اگر قبول مشتری به آن ملحق شود عقد محقق خواهد شد. بله اگر نامه گم شود یا خارج از وقت معقول ـ مثلاً بعد از سال‌ها ـ به دست مشتری برسد ضمیمه شدن قبول مشتری محقق عقد نخواهد بود.

پاسخ محقق نائینی قدس سره و نقد آن

محقق نائینی قدس سره هم طبق مبنای خود پاسخی به این نقض دارند که قابل ملاحظه است و آن این‌که ایجاب‌ یک امر ممتدّی است که از لحاظ زمان ممکن است در موارد مختلف متفاوت باشد. به عنوان مثال ایجاب «ملّکتُک کتابی هذا بقلمک» نسبت به ایجاب «بعتُک هذا بذاک» از لحاظ زمان طولانی‌تر است. در ما نحن فیه که کسی هدیه‌ای از راه دور می‌فرستد در واقع ایجاب ممتدّی را محقق می‌کند که از لحظه‌ی ارسال تا رسیدن به دست مُهدی إلیه طول می‌کشد و این نظیر آن است کسی که دستش دراز بوده و از مشرق به مغرب می‌رسد چیزی را از مشرق برداشته و در مغرب به دیگری به عنوان بیع یا هبه بدهد پس همان‌گونه که این ایجاب از زمان برداشتن آن از مشرق و دادن آن در مغرب طول می‌کشد و تا زمانی که آن شیء به دست طرف مقابل نرسیده ایجاب محقق نمی‌شود در ما نحن فیه هم ایجاب از لحظه‌ای که هدیه را ارسال کرده تا وقتی که به دست مهدی إلیه برسد طول می‌کشد و این طور نیست که ایجاب از همان لحظه‌ی ارسال محقق شده باشد. بنابراین در ما نحن فیه اصلاً بین ایجاب و قبول فاصله‌ای نیست تا این فاصله بنابر مبنای اشتراط موالات ایجاد مشکل کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هجدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved