پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1286
دیروز: 1864
ماه جاری: 25516
امسال: 262729
کل: 834603
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/3/1394 - 16:51
کد درس: 603 تعداد بازدید: 863 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 79 ـ شنبه 22/1/94

بررسی برخی نتایج مترتب بر دو مسلک آخوند و محقق عراقی رحمهما الله

مرحوم محقق عراقی در ادامه، نتایجی را بر دو مسلک مرحوم آخوند و مسلک خودشان مترتب می‌کنند که بعضی از این آثار، دارای اهمیت بالایی است.

دو اثر مهمی که بر این دو مسلک مترتب است بدین صورت است:

1. اگر مسلک محقق عراقی رحمه الله را بپذیریم و بگوییم در «لاتنقض الیقین بالشک» نقض به خودِ یقین (استقلالاً و بما هو یقین) نسبت داده شده است، نتیجه‌اش حکومت ادله‌ی استصحاب بر ادله‌ی اصولی است که مغیاة به علم است.

مثلاً اگر چیزی مسبوق به حرمت بود و استصحاب حرمت در آن جاری بود ولی در عین حال به خاطر مشکوک الحرمة بودن، دلیل «کلّ شیء لک حلال حتی تعرف أنه حرام بعینه» نیز شامل آن می‌شد، با پذیرش مسلک محقّق عراقی رحمه الله استصحاب، حکم به بقاء یقین بما هو یقین می‌کند و حاکم بر دلیل حلّیت است، زیرا دلیل حلیت می‌گوید حلال است مادامی که نمی‌دانی حرام است و استصحاب بیان می‌کند می‌دانی حرام است و یک فرد تعبدی برای علم درست می‌کند و معنای حکومت این است که فردی تعبدی ابداع شود.

امّا بنابر مسلک آخوند رحمه الله که یقین مرآت برای متیقن است، «لاتنقض» حاکم بر دلیل حلّیت نمی‌باشد بلکه با تخصیص یا ورود یا ... باید استصحاب را مقدّم کرد، که این بحث در اواخر مبحث استصحاب و کیفیت تقدیم استصحاب بر برائت خواهد آمد.

2. ثمره‌ی دیگری که بر مسلک محقق عراقی رحمه الله مترتب است آن است که استصحاب می‌تواند قائم مقام علمِ موضوعیِ طریقی گردد، به خلاف مسلک مرحوم آخوند.

آری اگر در دلیل شرعی، نفی شک به تمام معنا اخذ گردد استصحاب نمی‌تواند قائم مقام قطع طریقیِ موضوعی گردد ولی در غیر این صورت، استصحاب توان اینکه قائم مقام علم طریقیِ موضوعی بشود را دارد.

می‌دانیم در برخی موارد، تنها وجود واقع برای ترتب حکم شرعی کافی نیست بلکه باید علم به واقع هم موجود باشد. در نسبت دادن چیزی به شرع و اینکه چیزی را شارع فرموده است، مکلف بدون علم بدان حتی اگر فی‌الواقع شارع فرموده باشد، حق ندارد آن را به شارع نسبت دهد. و قول به غیر علم در رابطه با شارع حرام است.

حال اگر فرض شود چیزی را شارع فرموده است و شک شود آیا این حکم را شارع برای زمان کوتاهی فرموده است یا برای بعد از این زمان هم بوده است، می‌توانیم استصحاب بقاء حکم جاری کنیم، امّا اگر گفتیم استصحاب تنها واقع و متیقن را تعبداً درست می‌کند، فقط می‌توانیم بگوییم شارع در مقام عمل، ظاهراً حکم به امتثالِ حکمِ مشکوک کرده است، امّا نمی‌توانیم حکم را به شارع نسبت دهیم به نحوی که علم داریم.

ولی اگر استصحاب قائم مقام علم بشود یعنی هم فرض وجود متیقن شود و هم یقین و به تعبیر محقق عراقی رحمه الله دلیل استصحاب بگوید: ای شاک! خودت را متیقن فرض کن و مانند کسی هستی که وجداناً یقین دارد، در این صورت همه‌ی شرایط برای إسناد حکم مستصحب به شارع فراهم است؛ زیرا هم متیقن و هم علم موجود است؛ زیرا در حال شک، شارع فرموده است خودت را عالمِ ذی یقین فرض کن.

بنابراین آنچه محقق عراقی رحمه الله پذیرفته‌اند می‌تواند اثرات مهمی در پی داشته باشد.

محقق عراقی رحمه الله فرمودند چون استصحاب بیان می‌کند شاک خود را متیقنّ وجدانی فرض کند، همه‌ی آثار متیقن و یقین بر آن بار می‌شود مگر جایی بدانیم شارع فرموده است که مراد من یقین وجدانی است.

اشکال شهید صدر رحمه الله بر ترتب ثمره‌ی دوم بر مسلک مرحوم عراقی

مرحوم شهید صدر در مقابل کلمات محقق عراقی رحمه الله می‌فرمایند: حتی اگر بگوییم ظهور کلام در این است که «لاتنقض» نهی است و به یقین علی نحو الاستقلال تعلق گرفته است و معنایش آن باشد که «لا ترفع الید عن الیقین»، باز هم نمی‌توانیم اثبات کنیم که استصحاب، قائم مقام یقین مأخوذ در موضوع است و لذا از این جهت فرقی با مسلک مرحوم آخوند نخواهد داشت. هرچند اصل سخن محقق عراقی رحمه الله درست است و باید یقین را به نحو مستقل، متعلق «لاتنقض» بدانیم، امّا ثمره‌ای که فرمودند مترتب نیست.

روشن است که اگر اشکال شهید صدر بر مسلک محقق عراقی رحمهما الله وارد باشد بر مسلک برگزیده‌ی ما نیز که جمع بین دو لحاظ کردیم وارد است، در نتیجه ثمره‌ی مذکور مترتب نخواهد شد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved