پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 20 آذر 1398
  • 2019 Dec 11
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 621
دیروز: 3032
ماه جاری: 63979
امسال: 614357
کل: 2235769
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/9/1393 - 11:06
کد درس: 508 تعداد بازدید: 1158 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 28 ـ دوشنبه 10/09/93

 

نقد و بررسی فرمایش شهید صدر رحمه الله

هرچند فی‌الجمله اصل فرمایش شهید صدر رحمه الله صحیح است و سخن یکی را نمی‌توان قرینه برای سخن دیگری قرار داد؛ زیرا ربطی به هم ندارند و هر یک مقاصدی را دنبال می‌کنند، إلا اینکه این فرمایش کلّیت ندارد؛ زیرا متکلم می‌تواند بر غیر کلام خودش به عنوان قرینه اعتماد کند و لازم نیست که قرینه‌ی یک کلام، حتماً کلام خود متکلم باشد و می‌تواند بر قرائن دیگر اتکاء کند؛ مثلاً متکلم می‌تواند بر قرائن عرفیه و عقلیه اعتماد کند و کسی در این‌گونه قرائن خلافی نکرده است، کما اینکه خود شهید صدر رحمه الله نیز بارها به این مطلب اذعان کرده‌اند.

لهذا هر چه را که متکلم می‌تواند در مقام تفهیم مراد خود بر آن اعتماد کند و آن را به منزله‌ی کلام خود بداند، می‌تواند مفسّر و قرینه بر مراد واقعی متکلم باشد. اکنون می‌گوییم اشکال شهید صدر رحمه الله نه بر کلام شیخ رحمه الله وارد است و نه بر فرمایش مرحوم امام ‌خمینی قدس سره؛ زیرا:

شیخ رحمه الله تصریح فرموده‌اند جریان استصحاب، مفید حکم است؛ یعنی افاده‌ی حکم تکلیفی مثل وجوب و حرمت یا حکم وضعی مثل طهارت و نجاست می‌کند و معلوم است که حکم را نمی‌توان با دلیل سنجید، و وقتی اساساً دلیلی در میان نبود، معنا ندارد بگوییم چون از متکلم واحد صادر نشده پس نمی‌تواند قرینه برای دیگری باشد و اصلاً زمینه‌ی این سخن وجود ندارد و بدین جهت اشکال شهید صدر رحمه الله از کلام شیخ رحمه الله بیگانه است.

و امّا نسبت به کلام مرحوم امام خمینی، بنابر اینکه استصحاب را به مثل «الکون السابق الکاشف عن بقائه فی اللاحق» تعریف کنیم به گونه‌ای که استصحاب، رنگ اماریت و دلیلیت پیدا کند، باز اشکال شهید صدر رحمه الله بر مثل فرمایش امام قدس سره وارد نیست؛ زیرا:

با فرض اینکه کون سابق کاشف از بقاء لاحق، دلیل است و در عرض ادلّه‌ی اربعه قرار گرفته است، به این معناست که دلیلی است که متکلم به دلالت آن رضایت دارد و مفاد آن را معتبر می‌داند و در مقام سخن می‌تواند بر آن اتکا کند، نظیر دلیل عقلی. همان‌گونه که متکلم می‌تواند برای تفهیم مراد خود به درک عقل اعتماد کند همچنین می‌تواند به استصحاب اعتماد کند تا مراد جدی را بفهماند؛ زیرا فرض آنست که متکلم دلیلیت آن را قبول دارد، هرچند دلیلیت استصحاب به عنوان «الکون السابق الکاشف عن بقاء فی اللاحق» از خود متکلم صادر نشده باشد، ولکن مورد رضایت متکلم و اعتماد اوست و لامحاله می‌تواند قرینه برای تفسیر مراد جدّی متکلم باشد.

نتیجه آنکه کلام شهید صدر رحمه الله نه اشکالی بر شیخ رحمه الله است و نه بر مرحوم امام خمینی قدس سره. اما اینکه واقعاً چگونه بین استصحاب و سایر عمومات نسبت‌سنجی می‌شود، إن‌شاءالله در بحث‌های آینده در تعارض و نسبت‌سنجی بین استصحاب و اماره و تعارض و نسبت‌سنجی بین استصحاب و اصول خواهد آمد و خواهیم گفت که خودِ استصحاب طرف معارضه قرار می‌گیرد نه دلیل آن و اماره مقدّم بر استصحاب و خودِ استصحاب، مقدّم بر سایر اصول است.

امر پنجم: تقسیمات استصحاب

استصحاب از جهات مختلفی تقسیم شده است که مهم‌ترین تقسیمات آن به سه اعتبار است: 1. به اعتبار مستصحب، 2. به اعتبار منشأ یقین، 3. به اعتبار منشأ شک.

1. به اعتبار مستصحب

مستصحب یا حکم شرعی است یا غیر حکم شرعی است. حکم شرعی نیز یا تکلیفی است یا وضعی. همچنین حکم یا کلّی است یا جزئی.

نسبت به همه‌ي این امور، اقوال و تفاصیلی وجود دارد.

2. تقسیم به اعتبار منشأ یقین

متقین گاهی توسط عقل درک می‌شود و گاهی توسط نقل ثابت می‌شود و گاهی نیز توسط حسّ مباشر درک می‌شود، مانند درک امور جزئیه.

3. تقسیم به اعتبار منشأ شک

گاهی شک ناشی از احتمال عدم استعداد متیقّن برای بقاء است؛ چون احتمال داده می‌شود عمر آن بالذات کوتاه باشد، و گاهی شک ناشی از آن است که آنچه استعداد بقاء داشته، احتمالاً دچار مانع شده است. اگر شک ناشی از احتمال انقضاء استعداد بقاء باشد شکّ در مقتضی خواهد بود و اگر منشأ شک، احتمال طروّ مانع باشد شک در رافع خواهد بود.

همه‌ی این اقسام، موجب تفاصیلی در نظریات علما شده است، هرچند تقسیمات دیگری نیز وجود دارد ولی مهم‌ترین آنها از همین قرار بود. إن‌شاءالله پس از ذکر ادله‌ی استصحاب می‌توانیم به مثل این تفاصیل رسیدگی نماییم. مثلاً آیا استصحاب فقط در شکّ در رافع جاری است؟ یا استصحاب در حکم مدرَک به عقل جاری است یا خیر و ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
هدف از تشكيل خانواده
خداوند عز و جل، وصلت را مايه الفت دل‌ها و پيوستگى نَسَبى قرار داد. [به واسطه وصلت،] رشته‌هاى خويشاوندى را به هم پيوست و آن را مايه مهر و محبّت ساخت. در اين [پديده]، براى مردمان، نشانه‌هايى [از قدرت و رحمت خداوند] است.
الكافي، ج۵، ص۳۷۳، ح۶
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved