پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 3 مهر 1396
  • 2017 Sep 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 563
دیروز: 1001
ماه جاری: 2745
امسال: 168570
کل: 740444
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/9/1393 - 11:48
کد درس: 505 تعداد بازدید: 779 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93|
جلسه 26 ـ سه‌شنبه 4/9/93

قاعده‌ی مقتضی و مانع

چه بسا کسی ادعا کند در برخی موارد، از ادله استفاده می‌شود که ترتب حکم، منوط به تحقق مقتضی و عدم مانع است.

به عنوان مثال: تنجّس ماء مترتب است بر اینکه مقتضی (یعنی ملاقات با نجاست) موجود باشد و مانع (کرّیت) مفقود باشد، در این صورت تنجّس ماء محقق می‌شود. بنابراین موضوع تنجّس، همان مقتضی و عدم مانع است؛ اگر بالوجدان احراز شود که ملاقاتی رخ نداده است، روشن است که تنجّس محقق نمی‌شود یا اگر ملاقات رخ دهد ولی کرّیت موجود باشد در این صورت نیز تنجّس اتفاق نمی‌افتد.

امّا ممکن است یقین به وجود مقتضی برای نجاست حاصل ‌شود، یعنی یقین به ملاقات نجاست با آب حاصل شده باشد، امّا در کرّیت شک وجود دارد که آیا موجود است و لذا مقتضی نمی‌تواند اثر خود را بگذارد، و یا مانع مفقود است یعنی کرّیت منتفی است و در نتیجه ملاقات اثر خود را می‌گذارد و آب منفعل می‌شود؟ اگر کسی قائل به قاعده‌ی مقتضی و مانع باشد، در این حالت باید معتقد به نجاست آب شود؛ زیرا یقین به مقتضی موجود است و شکّ در مانع وجود دارد.

روشن است که این قاعده با استصحاب متفاوت است؛ متعلَّق یقین در قاعده‌ی مقتضی و مانع، غیر از متعلّق شک می‌باشد ولی از حیث زمان واحد هستند، به خلاف استصحاب که متیقن و مشکوک به غیر از جهت زمان، واحد هستند. همچنین در قاعده‌ی یقین، متعلّق یقین و شک واحد می‌باشند حتی از حیث زمان.

برخی قائل به قاعده‌ی مقتضی و مانع شده‌اند، امّا ما در بحث طهارت که این قاعده در آنجا کاربرد ویژه‌ای می‌تواند داشته باشد از آن قاعده بحث نمودیم و بیان کردیم مدرکی به جز سیره‌ی عقلاء برای آن متصوّر نیست که آن هم ثابت نیست.

امر چهارم

مشهور آن‌چنان که گفته شده است، هنگام استدلال و اثبات مطلبی اگر مطلب، مستفاد از خبر واحد باشد می‌گویند دلیل مطلب، خبر واحد است و اگر در جایی دلیل آنها برای حکم، استصحاب باشد و در مقام تدقیق باشند می‌گویند روایت زراره چنین بیان می‌کند و نمی‌گویند استصحاب دلالت دارد.

و اگر تعارضی رخ دهد و دلیلی، مثلاً عمومی داشته باشد و دلیلی دیگر مثل خبر ثقه در مقابل آن باشد در جمع این دو دلیل، نسبت بین مدلول خبر ثقه و دلیل دیگر سنجیده می‌شود و اگر احیاناً خبر ثقه دالّ بر حکمی اخصّ از دلیل دیگر بود، بر آن دلیل مقدّم می‌شود طبق قانون جمع بین عام و خاص، و در مقام جمع نگاه به دلیل حجیت خبر ثقه نمی‌شود؛ مثلاً نسبت بین آیه‌ی نبأ و دلیل دیگر ملاحظه نمی‌شود. لذا حتی اگر نسبت بین آیه‌ی نبأ که دلیل حجیت خبر ثقه است (علی الفرض) با دلیل دیگر عموم من وجه باشد بدان اعتنا نمی‌کنند، بلکه ملاک را نسبتِ بین خود خبر ثقه و عام مذکور می‌دانند.

امّا در قضیه‌ی استصحاب، مشهور دلیل استصحاب را با دلیل مفروض دیگر مورد سنجش قرار می‌دهند و نگاه می‌کنند که صحیحه‌ی زراره که مشتمل بر «لا تنقض الیقین بالشک» است، چه نسبتی با دلیل مذکور دارد؛ اگر نسبت آن مثلاً عموم من وجه باشد متوقف خواهند شد، هرچند استصحابی که در مورد جاری می‌شود اخصّ از دلیل مذکور باشد و ملاک را در سنجش، استصحاب جزئی هر مورد با آن دلیل مفروض، قرار نمی‌دهند و لهذا حتی اگر استصحاب اخصّ از عام باشد استصحاب را مخصص عام قرار نمی‌دهند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved