پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 31 شهريور 1396
  • 2017 Sep 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 102
دیروز: 1943
ماه جاری: 31127
امسال: 164441
کل: 736315
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/9/1393 - 12:49
کد درس: 492 تعداد بازدید: 837 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 23 ـ شنبه 1/9/93

بررسی فرع ب

تصرف مالک در ملک خودش موجب ضرر بر همسایه می‌شود ولی این ضرر همراه تصرف در ملک همسایه نیست، از سوی دیگر اگر مالک این تصرف در ملک خودش را انجام ندهد خودش متضرر می‌شود.

مثال: خانه‌ی شخصی در معرض باد و طوفان شدید است و اگر دیوار بلندی ایجاد نکند نمی‌تواند به نحو مطلوب از آن استفاده کند و خسارت به او وارد می‌شود، از طرفی ایجاد دیوار بلند منجر به ضرر همسایه می‌شود ولی ضرر همسایه به گونه‌ای نیست که همراه تصرف در ملک همسایه باشد. در این صورت آیا تصرف مالک جایز است یا خیر؟

از آنجا که ضرر به همسایه وارد می‌شود لعلّ گفته شود قاعده‌ی لاضرر اطلاق سلطنت مالک را محدود می‌کند، و لکن از ما سبق به دست می‌آید که لاضرر در حقّ همسایه معارض با لاضرر در حقّ مالک است و در چنین جایی که جریان لاضرر منجر به ضرر دیگری می‌شود لاضرر جاری نیست و در حقیقت تعارض وجود ندارد، بلکه لاضرر در این‌گونه موارد اطلاقی ندارد. بنابراین مالک طبق سیره‌ی عقلاء و سایر ادله می‌تواند در ملک خودش تصرف کند و حائل و دیوار بلند را ایجاد کند ولو ضرر به همسایه وارد شود.

بلکه در چنین جایی اصلاً ضرری به همسایه وارد نمی‌شود و تنها در نظر بدوی ضرر وجود دارد؛ زیرا در حقیقت همسایه از عدم استفاده‌ی مالک از ملکش بهره‌ای می‌برده است و اکنون که مالک می‌خواهد در ملک خودش تصرف کند ضرری متوجه همسایه نمی‌شود، بلکه آن بهره‌ای که همسایه به واسطه‌ی عدم استفاده‌ی مالک از ملک می‌برده است از دست می‌دهد و لذا ضرری نمی‌بیند.

به عنوان مثال شخصی در ملکی زندگی می‌کند که دورنمای وسیع و پهناوری دارد، حال اگر شخص دیگری در ملک خودش مقابل این شخص بایستد به گونه‌ای که جلوی دید شخص اوّل را بگیرد و وسعت دورنمای او را محدود ‌کند، چنین کاری ضرر بر شخص اوّل محسوب نمی‌شود؛ زیرا این‌گونه نیست که هر مالکی حق داشته باشد از چهار طرف ملک خود به هر اندازه استفاده کند، خصوصاً اگر کنار ملک او ملکِ دیگری باشد.

گاهی شخصی در جای مباحی خانه‌ای می‌سازد و حریمی ‌برای آن وجود دارد که باید رعایت شود، ولی این‌گونه نیست که از همه‌ی فضاهای چهار طرف به صورت نامحدود بهره ببرد. آری حق دارد از فضای بالای سرِ خود در حدّ معقول عرفی استفاده کنند و از زمین زیر پای خود نیز استفاده کنند و مادامی که همسایه‌ی او هنوز خانه‌ای‌ نساخته است او از دورنمای زیادی بهره می‌برد، ولی وقتی همسایه خانه می‌سازد این دورنما محدود می‌شود ولی ضرر وارد نشده است، بلکه بهره‌ای که می‌برده و منفعتی که داشته است کم و محدود شده است، ولی این منفعت نیز ناشی از عدم استفاده‌ی مالک از ملک خودش بوده است.

بنابراین لاضرر در حقّ همسایه اصلاً جاری نمی‌شود به دو بیان:

1. لاضرر امتنانی است و لاضرر در حقّ او معارض با لاضرر در حقّ مالک است.

2. اصلاً حقی از همسایه کاسته نشده تا ضرر در حقّ او صادق باشد.

بررسی صورت دوم از صور چهارگانه

عدم تصرف مالک موجب فوت منفعت می‌گردد و ضرری متوجه مالک نمی‌کند، امّا تصرف مالک موجب پدید آمدن ضرر به همسایه می‌شود. مثلاً اگر مالک طبقات بیشتری روی ملک خودش نسازد منفعت فراوانی از دست می‌دهد ولی اگر بسازد همسایه متضرر می‌شود.

از ما سبق روشن شد که حداقل در مثال مذکور، تعارض ضررین وجود ندارد؛ زیرا ساختن طبقات دوم و سوم همراه تصرف در ملک همسایه نیست و همسایه نیز حقی نداشته که از هر چهار طرف، نور و آفتاب دریافت کند بلکه به واسطه‌ی عدم استفاده‌ی مالک، از نور و آفتاب اضافی استفاده می‌کرده است و پس از تصرف مالک، همسایه از بهره‌ای که داشته محروم شده است و این حالت به معنای دقیق کلمه ضرر نیست، بلکه تسامحاً ضرر گفته می‌شود. بنابراین مالک می‌تواند طبقات متعدد در ملک خودش احداث کند هرچند بهره‌هایی از همسایه‌ها گرفته می‌شود، البته مادامی‌ که منجر به تصرف در ملک همسایه نشود.

لعلّ کسی در این مورد بگوید در اکثر و بلکه همه‌ی موارد، محروم کردن مالک از طبقات اضافی فقط عدم النفع نیست، بلکه ضرر بر مالک صادق است؛ زیرا مالک نسبت به استفاده از ملک خود محدود می‌شود. لذا در مثال مذکور و چه بسا همه‌ی امثله، محروم شدن مالک از توسعه‌ی عمودی ملک خود، ضرر بر او محسوب می‌شود؛ زیرا او را از آزادی تصرف در ملکش محروم می‌سازد و لهذا ممکن است گفته شود که مالک می‌تواند به لاضرر تمسک کند و با لاضرر در حقّ همسایه متعارض می‌شود و در حقیقت این صورت نیز برگشت به صورت قبل می‌کند.

اما آیا علی الاطلاق مالک می‌تواند بر تعداد طبقاتش بیفزاید، حتی اگر منجر شود به اینکه ملک همسایه از استفاده یا مالیت ساقط گردد؟

در چنین جایی ملتزم شدن به جواز تصرفات مالک مشکل است و احتمال دارد کسی آن را از باب ایذاء همسایه و ظلم بداند.

إن قلت: با این بیان چه بسا مالکین سرمایه‌دار اعمالی انجام دهند که ملک همسایگان آنها فاقد استفاده‌های معمول گردد و اساساً اختلالی در مسکن‌های مردم رخ دهد.

قلت: این موارد از موارد دخالت ولیّ فقیه است و از حقوق و وظایف ولیّ امر، دخالت در این موارد است که یا مستقیماً و یا توسط کسانی که منصوب از سوی اویند، ضوابطی را برای رفع اختلال جعل  می‌کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved