پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 مهر 1396
  • 2017 Oct 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1471
دیروز: 1525
ماه جاری: 29704
امسال: 195529
کل: 767403
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/7/1393 - 07:53
کد درس: 471 تعداد بازدید: 988 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه 11 ـ شنبه 19/7/93

نقد و بررسی کلام شهید صدر رحمه الله

این فرمایش نمی‌تواند اشکال را مرتفع کند و نمی‌تواند حتی نتیجه‌ی جواز حقی را ارائه کند. هرچند کلام ایشان از حیث اسقاط، قابل پذیرش است؛ زیرا لاضرر شامل موارد اقدام به ضرر نمی‌شود، امّا نمی‌توان با لاضرر حقی را اثبات کرد که قابل نقل است ولو با مصالحه، در حالی که حق خیار بنابر اینکه قابل نقل است مثلاً با مصالحه منتقل می‌شود، ولی با جواز حکمی این انتقال ممکن نیست و تنها مغبون می‌تواند فسخ کند و ربطی به شخص ثالثی که اجنبی از معامله است ندارد. کما اینکه این حکم قابل ارث بردن نیست؛ زیرا ارث به ما تَرَک تعلق می‌گیرد ولی جواز، ما تَرَک میّت محسوب نمی‌شود بلکه یک حکم شرعی است که تابع موضوع خود است، مانند بسیاری از احکامی که مربوط به میّت قبل از موت او بوده است. آیا می‌توان پذیرفت که احکامی مانند جواز راه رفتن، آب خوردن و ... که مربوط به میّت قبل از موتش بوده است به ارث برده می‌شود؟! این سخن قابل التزام نیست.

بنابراین دو اثر مهمّ خیار یعنی قابلیت ارث برده شدن و انتقال به غیر، با لاضرر قابل اثبات نیست ولو به نحو نتیجه‌ی جوار حقی یعنی خیار.

مرحوم سید خویی تلاش کرده است که بیان فنی‌تری ارائه دهد به گونه‌ای که بتوان با لاضرر جواز حقی را اثبات کرد، بر خلاف مرحوم شهید صدر که جواز حکمی را به نحو رسیدن به نتیجه‌ی جواز حقی بیان نمود.

بیان سید خویی رحمه الله در اثبات حقّ خیار غبن با لاضرر

در بحث تفاوت میان حق و حکم، سید خویی رحمه الله معتقد شده‌اند که حق و حکم هیچ تفاوتی ندارد إلا اینکه آن حکمی که اختیار آن به دست مکلف باشد حق نامیده می‌شود و آنچه در اختیار مکلف نباشد حکم نامیده می‌شود و از آنجا که این جواز (خیار غبن) به دست مغبون است می‌توان آن را حق نامید.

سید خویی رحمه الله می‌فرماید: الضرورات تتقدر بقدرها؛ با لاضرر مقداری که لابدٌ منه است رفع می‌شود و آنچه که در یک بیع غبنی لابدٌ منه است آن است که بعد از فسخ مغبون، معامله منفسخ شود؛ نه اینکه جواز حتی بعد از فسخ مغبون ادامه داشته باشد و حتی با اسقاط مغبون استمرار یابد تا جواز حکمی باشد، بلکه جواز حدّاقلی است که با اسقاط مغبون ساقط می‌شود و چون این جواز الزامی نیست می‌توان بر روی آن مصالحه کرد.

بنابراین اگر لاضرر دلیل خیار غبن باشد:

اوّلاً: خیار غبن فوری است؛ زیرا به همین اندازه ضرر دفع می‌شود و در نتیجه بعد از زمان اوّل و نیز بعد از اسقاط، دیگر باقی نیست.

و ثانیاً: از آنجا که این جواز، امری است که مغبون در مقابل آن می‌تواند مالی دریافت کند پس مالیت دارد و مغبون می‌تواند مصالحه روی آن انجام دهد، پس قابل نقل است.

و از آنجا که بعید نیست از روایات به دست آید که ورّاث قائم مقام مورّث در تمام امور هستند و ورثه وجود تنزیلی مورّث هستند، بنابراین آنچه را که مورّث داشته است ورثه نیز خواهند داشت و لذا خیار غبن به نحو حقی اثبات می‌شود؛ چه در مقام نقل و چه در مقام ارث.

نقد و بررسی بیان سید خویی رحمه الله

آنچه از فرمایشات ایشان استفاده شد که خیار غبن فوری است و با اسقاط ادامه نمی‌یابد، فی‌الجمله درست و قابل پذیرش است، ولی چگونه اثبات می‌شود جوازی که فوری است امر آن به ید مغبون است به گونه‌ای که می‌تواند آن را به فرد دیگری منتقل کند؟!

ما به دنبال چیزی هستیم که مالیت داشته باشد و تمام اختیار آن به ید مغبون باشد به نحوی که بتواند به دیگری منتقل نماید و با لاضرر، جواز فسخ عقد (ولو فوراً) را اثبات می‌کنیم، ولی این جواز که از اوّل برای مبغون ثابت می‌شود امر آن به دست شارع است؛ زیرا یک حکم شرعی است و حکم شارع را نمی‌توان از موضوع خود به موضوع دیگری منتقل نمود، مگر شارع تصریح به این عمل نماید.

بنابراین مغبون نمی‌تواند حکم شارع را از خودش به دیگری منتقل کند و إلا اگر بتواند منتقل کند باید در تمام مواردی که موضوع جواز، انسان است قابل انتقال باشد، در حالی که این قابل التزام نیست.

و اینکه فرمودند از ادله به دست می‌آید که ورّاث قائم مقام مورّث هستند، مراد در ما تَرَک مورّث است نه در حکم شرعی، لذا ابتدا باید ثابت کنید «جواز فسخ» جزء ما تَرَک مورّث است سپس بفرمایید ورثه جانشین مورّث هستند، اما وقتی ما ترک بودنِ جواز، ثابت نشده است بلکه حکم شرعی است نمی‌توان گفت به ورثه منتقل می‌شود، مگر آنکه خودِ شارع این حکم را برای ورثه قرار دهد ...

براي دريافت متن کامل جلسه یازدهم اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved