پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 مهر 1396
  • 2017 Sep 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 707
دیروز: 1182
ماه جاری: 1888
امسال: 167713
کل: 739587
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/7/1393 - 16:41
کد درس: 469 تعداد بازدید: 973 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه نهم ـ دوشنبه 14/7/93

مثالی در توضیح بیشتر کلام شهید صدر رحمه الله

اگر از تحت عامی مانند «اکرم کلّ عالم»، «زید» خارج شده باشد (تخصیص افرادی) واضح است که زید وجوب اکرام ندارد و از حیطه‌ی عام خارج می‌باشد. حال اگر شک کنیم که زید که خارج شده، حتی در حالت عبادت نیز واجب الاکرام نیست یا اینکه در این حالت تحت عام «اکرم کلّ عالم» باقی است، روشن است که نمی‌توان برای زید در حالت عبادت، به عموم «اکرم کلّ عالم» تمسک نماییم؛ زیرا تخصیص افرادی موجب شده که زید از اساس، خارج از عام گردد و لذا در مورد حالات زید نیز نمی‌توان به عام رجوع کرد.

ما نحن فیه هم این‌گونه است؛ زیرا وقتی صحت و لزوم، حکم واحدی فرض شده‌اند از آنجا که صحت حدوثی خارج از لاضرر است و لاضرر نسبت به بیع غبنی تخصیص افرادی خورده است، اگر شک کنیم که مثلاً حالتی از حالات صحت مانند صحت بقائی تحت عام است یا نه، نمی‌توان بعد از تخصیص افرادی لاضرر به اطلاق لاضرر تمسک نمود؛ زیرا نظیر تمسک به «اکرم کلّ عالم» در مورد زید در حال عبادت است.

نقد و بررسی کلام شهید صدر رحمه الله

هرچند درست است که اگر عامی نسبت به فردی تخصیص بخورد نمی‌توان به اطلاق عام در مورد حالتی از حالات فرد تمسک کرد، ولی اگر از اوّل تخصیص نسبت به حالت باشد هنگام شک در تخصیص زائد می‌توانیم به اطلاق احوالی رجوع نماییم. مثلاً اگر عامّی بیان کند: «اکرم کلّ عالم إلا زیداً فی حال القهقهة» و سپس شک کنیم آیا زید در حالت تبسم واجب الاکرام است یا خیر، می‌توانیم به اطلاق احوالی عام تمسک کنیم.

در ما نحن فیه فرض آنست که پذیرفته‌اید صحت محصص است و یک حصه‌ی حدوثی و یک حصه‌ی بقائی دارد. وقتی با اجماع، حالت حدوث صحت خارج می‌شود چرا نتوانیم نسبت به حالت صحت بقائی به اطلاق احوالی تمسّک نماییم؟!

بنابراین اشکال شهید صدر بر محقق اصفهانی رحمهما الله وارد نیست و قابل دفع است.

نقد شهید صدر رحمه الله بر وجه دوم پاسخ محقق اصفهانی رحمه الله در دفع اشکال

شهید صدر رحمه الله در مورد وجه دوم پاسخ محقق اصفهانی رحمه الله می‌فرماید: این وجه نیز ناتمام است؛ زیرا:

فرض آنست که صحت به نفس معامله‌ی غبنیه حاصل شده است و با نفس حدوث صحت، غبن پدید آمده است. لهذا لاضرر نیز متوجه همین صحت حدوثی می‌باشد و اینکه فرموده‌اند رفع صحت حدوثی امتنان نیست اشتباه است، بلکه رفع صحت حدوثی نوعاً بر مغبون امتنانی است و اوفق به حال او می‌باشد؛ به خاطر اینکه درست است که اگر صحت را برنداریم و تنها لزوم را رفع کنیم در بعضی موارد ارفق به حال مغبون است؛ چون فرصت تصمیم در اختیار او قرار می‌گیرد، اما نوعاً برداشتن صحت بهتر از برداشتن لزوم است. بنابراین برداشتن صحت امتنانی است لامحاله لاضرر می‌تواند شامل آن شود و صحت حدوثی را بردارد. به تعبیر دیگر لازم نیست لاضرر بالاترین امتنان را داشته باشد، بلکه اگر فی‌الجمله امتنان داشته باشد کفایت می‌کند.

نقد و بررسی فرمایش شهید صدر رحمه الله در وجه دوم

همان‌گونه که شهید صدر رحمه الله فرمودند، جریان لاضرر نسبت به صحت حدوثی نوعاً بر مشتری مغبون امتنان است، اما در مواردی که امتنان نیست چگونه است؟

چه بسا مشتری در عین اینکه مغبون شده است نخواهد معامله را فسخ کند و به دلایلی تمایل به فسخ ندارد؛ مثلاً هزینه‌ی بازگرداندن جنس و دوباره خریدن یا ... بیشتر از پولی است که از دست داده است و غیره ... .

چرا در این موارد لاضرر جاری شود و صحت را بردارد؟ هر کجا لاضرر جاری می‌شود باید امتنانی باشد و امتنان نوعی کفایت نمی‌کند و هرکجا امتنان نباشد جاری نمی‌شود.

حقیقت آنست که شهید صدر رحمه الله باید می‌فرمود مشتریِ مغبون دو حالت ممکن است داشته باشد:

1. مشتریِ مغبون علاقه‌ای به صحت حدوثی عقد ندارد. در این موارد لاضرر جاری است و صحت حدوثی عقد رفع می‌شود؛ چون امتنانی است.

2. گاهی مشتری مغبون علاقمند به صحت حدوثی است. در این موارد لاضرر صحت حدوثی را برنمی‌دارد و بلکه اگر علاقمند به صحت بقائی باشد نیز لاضرر آن را برنمی‌دارد؛ زیرا فسحه و امتنانی بر مکلف نخواهد بود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved