پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1493
دیروز: 1864
ماه جاری: 25723
امسال: 262936
کل: 834810
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/7/1393 - 16:33
کد درس: 467 تعداد بازدید: 920 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال یازدهم ـ سال تحصیلی 94ـ93
جلسه هفتم ـ دوشنبه 7/7/93

راهکاری برای تصحیح وضوی ضرری

بیان شد که اگر وضوی ضرری از قسم ضرری باشد که حرام است، راهی برای تصحیح آن وجود ندارد؛ زیرا نفس چنین عملی حرام است و با حرام نمی‌توان تقرب پیدا کرد، کما اینکه چنین وضویی فاقد امر است. اما اگر وضوی ضرری از قسم دوم ضرر باشد که به حدّ حرمت نمی‌رسد حرام نیست و در نتیجه نهی ندارد و مبغوض شارع نمی‌باشد، هرچند چنین وضویی وجوب ندارد؛ زیرا از ادله استفاده کردیم که وضوی ضرری وجوب ندارد، کما اینکه از دلیل لاضرر نیز این معنا به دست می‌آید، گرچه مدرک عدم وجوب وضوی ضرری مختص به لاضرر نیست.

حال که چنین وضویی واجب نیست، هرچند گفته شده است که این وضو دارای امر نیست و لذا فاقد ملاک است و نمی‌توان بدان تقرب حاصل نمود و راهکار ترتب و ترخیص نیز راهگشا نیست و لکن به نظر ما این وضو درست است.

بیان ذلک

لاضرر نمی‌تواند مستحبات را بردارد؛ زیرا مستحبات ضرری نیستند بلکه تطوعی هستند و هر که بخواهد می‌تواند انجام دهد و اگر انجام ندهند عقابی ندارد. پس مطلوبیت آن، ضرری را متوجه مکلف نمی‌کند؛ زیرا این حکم استحبابی علت ضرر نیست، بلکه انتخاب خود فرد است که ضرر را بر او وارد می‌کند.

وضو، ذاتاً مستحب و مطلوب است و در فقه از ادله‌ی متفاوت اثبات نمودیم که این عمل ذاتاً مستحب است؛ مانند آیه‌ی شریفه که می‌فرماید: (إِنَّ اللهَ يُحِبُّ التَّوَّابينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرين) و روایاتی که می‌فرماید: «الْوُضُوءَ عَلَى الْوُضُوءِ نُورٌ عَلَى نُورٍ» یا روایتی که می‌فرماید: «يَا أَنَسُ أَكْثِرْ مِنَ الطَّهُورِ يَزِيدُ اللهُ فِي عُمُرِكَ».

از این ادله به دست می‌آید که طهور ذاتاً عندالله مستحب و مطلوب است ولو غایتی از غایات خود را به همراه نداشته باشد؛ یعنی به دنبال آن نماز یا قرائت قرآن و ... نباشد، بلکه نفس «کون علی الطهارة» یا به تعبیر دقیق‌تر «توضؤ» مستحب است.

بنابراین وضو برای هر کسی اعم از سالم و مریض، مستحب است و لاضرر نمی‌تواند استحباب آن را بردارد.

با دانستن این مقدمات می‌گوییم: شخصی که از وضو متضرر می‌شود وجوب وضو ندارد؛ زیرا لاضرر و سایر ادله وجوب این وضو را برمی‌دارد، امّا استحباب وضوی ضرری علی الفرض با لاضرر رفع نمی‌شود و این استحباب برای هر کسی و در هر شرایطی وجود دارد. حال اگر این مکلف با قصد استحباب یا قصد قربت مطلقه وضو بگیرد وضویش صحیح است، اما اگر قصد وجوب وضو کند از باب اینکه تشریع کرده است کار حرامی انجام داده است و اگر به نحو تقیید قصد کند این وضوی واجب را انجام می‌دهد وضوی او باطل نیز خواهد بود.

اشکال: مرحوم نائینی فرموده‌اند که اگر مکلف بتواند وضوی مستحبّی بگیرد معنایش آن است که چنین مکلفی هم می‌تواند با تیمم نماز بخواند و هم با وضو نماز بخواند، در حالی که تفصیل قاطع شرکت است و یا این شخص وظیفه‌اش تیمم است یا وضو و نمی‌تواند هر دو را انجام دهد؛ زیرا خلاف طولیت تیمم است.

جواب: در پاسخ این فرمایش مرحوم نائینی باید گفت هرچند تیمم در طول وضو قرار دارد اما این طولیت در جایی است که وجوب در کار باشد و إلا در مورد استحباب، دلیلی وجود ندارد که تیمم حتماً در طول وضو است، بلکه از ادله می‌توان به دست آورد که در بعضی شرایط، فرد مخیّر است بین اینکه وضو بگیرد و با وضو نماز بخواند یا تیمم کند و نماز با تیمم انجام دهد.

بررسی بخش فرمایشات دیگری از مرحوم نائینی (أخذ جهل در موضوع لاضرر در خیار غبن و عیب)

ایشان فرمودند از آنجا که الفاظ برای معانی واقعیه وضع شده است فارغ از علم و جهل، هر کجا ضرر باشد لاضرر حکم موجب ضرر را برمی‌دارد و تنها در مورد وضو علم به ضرر باید باشد.

پس از بحث وضو و صوم، ایشان می‌فرمایند: در مورد خیار غبن و خیار عیب باید جهل به ضرر باشد. در مورد خیار غبن و خیار عیب، لاضرر به شرط اینکه مغبون حین العقد به عیب یا غبن جاهل باشد تأثیر می‌گذارد؛ زیرا اگر مشتری هنگام خرید متاع علم داشته باشد پولی که در برابر متاع می‌دهد خیلی بیشتر است، در این صورت ضرر مستند به حکم به لزوم عقد نیست بلکه ضرر مستند به عمل خود مشتری است؛ زیرا می‌داند و متوجه است که مغبون است ولی اقدام می‌نماید و از آنجا که لاضرر، حکمِ موجب ضرر را برمی‌دارد و اینجا لزوم عقد موجب ضرر نشده است، لهذا قاعده‌ی لاضرر جاری نبوده و خیار غبن ثابت نیست، اما جایی که مکلف از مغبون بودن خودش خبر ندارد و جاهل است و ضرر از ناحیه‌ی لزوم عقد و حکم وضعی شارع وارد می‌شود، لاضرر جاری خواهد بود و می‌توانیم با لاضرر لزوم معامله را نفی نماییم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved