پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1396
  • 2017 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1185
دیروز: 1498
ماه جاری: 31760
امسال: 268973
کل: 840847
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/9/1392 - 13:17
کد درس: 296 تعداد بازدید: 1031 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دهم ـ سال تحصیلی 93ـ92
جلسه 26 ـ سه‌شنبه 5/9/92

4. دوران امر بین تعیین و تخییر در مقام حکم

فرض کنید مکلّف علم دارد مولا حکمی با متعلّق خاصی جعل کرده است، امّا شک وجود دارد که آیا عِدل و بدیلی برای این متعلّق قرار داده شده است یا خیر؟

مثلاً در افطار عمدی ماه مبارک رمضان، وجوب کفّاره نسبت به عتق قطعاً جعل شده است، ولی شک وجود دارد که آیا بدیلی برای عتق مانند اطعام ستّین مسکین قرار داده شده است یا خیر؟ فرقی هم وجود ندارد که یک بدیل قرار داده شود یا چند بدیل.

در ابتدا به نظر می‌آید که تکلیفی قطعاً به عهده‌ی مکلّف آمده است که با عتق رقبه از عهده‌ی آن خارج می‌شود و شک دارد که آیا با اطعام ستین مسکین تکلیف امتثال می‌شود یا خیر، که به مقتضای اشتغال یقینی باید تحصیل برائت یقینی کند. عدّه‌ای از أعلام نیز به بیان‌های مختلف در چنین موردی به وجوب احتیاط قائل شده‌اند، از جمله محقّق نائیئی رحمه الله.

تا اندازه‌ای تحقیق از جریان برائت یا عدم آن منوط به مبنایی می‌باشد که در حقیقت واجب تخییری اتخاذ می‌شود و در آن بحث، مبانی متفاوتی ارائه شده است.

در دوره‌ی گذشته‌ی اصول، جریان برائت را بر اساس تک‌تک مبانی مهم بررسی کردیم، ولی در این دوره تنها به اصل مطلب بنابر مبنای صحیح می‌پردازیم و اشکالات مهمّه را پاسخ می‌دهیم إن‌شاء‌الله.

تخییر محتمل در این قسم، یا تخییر عقلی است و یا تخییر شرعی. تخییر عقلی آن است که امر دائر بین تعلّق تکلیف به حصّه‌ی خاصّه یا به جامع عرفی بین این حصّه‌ی خاصّه و سایر حصص شود.

مثلاً امر دائر باشد بین اینکه یا باید در کفاره خصوص رقبه‌ی مؤمنه را آزاد کرد یا جامع رقبه را (چه مؤمنه باشد چه نباشد) یا مثلاً مولا خصوص فرس را طلب کرده است یا جامع بین فرس و غیر فرس یعنی حیوان را طلب کرده است، در این مورد مرحوم نائینی آن را مصداق دوران امر بین تعیین و تخییر دانستند و مانعی از این نام‌گذاری نیست. و این تخییر را عقلی گفته‌اند زیرا عقل می‌گوید چون طبیعت در تمام افراد و حصص موجود است مکلّف می‌تواند هر یک از این افراد را در مقام امتثال، اتیان کند.

بحث از دوران امر بین تعیین و تخییر عقلی قبلاً گذشت و پرشبهه‌ترین صورت آن دوران میان عام و خاص و نیز مانند اکرام و اطعام بود و اثبات کردیم انحلال رخ می‌دهد و مانعی از جریان برائت عقلی و شرعی در هر دو مورد نیست و اگر کسی در جریان برائت عقلی به ‌واسطه‌ی عدم انحلال حقیقی تشکیک کند، انحلال حکمی با عدم جریان اصل مؤمّن در جامع و جریان اصل مؤمّن بدون معارض در حصه‌ی خاصّه ثابت است.

و امّا دوران امر بین تعیین و تخییر شرعی آن است که افراد مورد تخییر، از لحاظ ماهیت مباین باشند؛ چنانکه در خصال کفارات ثلاث، عتق رقبه ربطی به اطعام مسکین ندارد و هر دو ربطی به صوم ستین یوماً ندارند و مفهوم جامعی که همه در آن مشترک می‌باشند وجود ندارد، لهذا مانند صورت قبلی قابل انحلال نمی‌باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست وششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved