پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1456
دیروز: 1864
ماه جاری: 25686
امسال: 262899
کل: 834773
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/9/1392 - 13:10
کد درس: 294 تعداد بازدید: 928 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دهم ـ سال تحصیلی 93ـ92
جلسه 24 ـ یک‌شنبه 3/9/92

بحث پیرامون دوران امر بین اقلّ و اکثر در اجزاء و شرایط و نیز عام و خاص به پایان رسید و در همه‌ی موارد مذکور ادلّه‌ی برائت را جاری دانستیم.

دوران امر بین تعیین و تخییر

برخی این بحث را به اقل و اکثر ملحق کرده‌اند و حتی انحلال عقلی حقیقی را در آن پذیرفته‌اند و برخی قائل به انحلال حکمی شده‌اند که نتیجه‌ی آن نیز جریان برائت از تعیین است و عدّه‌ای از محقّقین قائل شده‌اند که دوران امر بین تعیین و تخییر، دوران امر بین متباینین یا در حکم متباینین می‌باشد که باید در آن احتیاط نمود.

این مسئله کارایی زیادی دارد؛ فرض کنید دلیلی وجود نداشته باشد که بیان کند نماز جمعه در زوال جمعه واجب تعیینی یا تخییری است، بدین صورت که می‌دانیم نماز جمعه وجوب دارد امّا نمی‌دانیم که آیا می‌توان بدل از آن نماز ظهر را آورد یا خیر؟

این مسئله از مصادیق دوران امر بین تعیین و تخییر است و اگر در این مسئله قائل به برائت شویم می‌توانیم نماز ظهر یا جمعه را در زوال روز جمعه به‌جا آوریم، ولی اگر در این مسئله قائل به احتیاط شویم باید به مقتضای احتیاط عمل شود؛ یعنی نماز جمعه اتیان شود.

مثال دیگری که مورد ابتلاست و با واقعیت منطبق است آن است که آیا در قرائتِ نماز، واجب است تلفّظ حرف ضاد به نحو فصیح مأثور از عربِ زمان نزول قرآن کریم صورت گیرد؛ یعنی با قرار گرفتن یکی از دو پهلوی زبان با دندان‌های آسیای جنب آن ادا شود، یا اینکه می‌توان حرف ضاد را به صورت دال مفخّمه همان‌گونه که میان اعراب امروزی مرسوم است ادا کنیم؟

این مثال نیز دوران امر بین تعیین و تخییر است؛ یعنی آیا لزوماً باید حرف ضاد به صورت فصیح مأثور ادا شود یا مکلّف مخیّر بین چنین تلفّظی و تلفّظ به صورت دال مفخّمه است؟ اگر برائت جاری شود مکلّف مخیّر خواهد بود، امّا با جریان احتیاط، تنها باید به صورت فصیح یعنی آن‌گونه که زمان نزول قرآن تلفّظ می‌شده است ادا شود. و این مثال از مواردی است که دلیلی بر تعیین و تخییر وجود ندارد و تنها به مقتضای اصل عملی می‌توان قائل به تخییر شد.

علی‌رغم بحث مفصّل دوره‌ی سابق، در این دوره از اصول این مسئله را در مدت زمان کوتاه‌تری می‌خواهیم به پایان برسانیم.

در دوران امر بین تعیین و تخییر چهار مورد شایسته‌ی بررسی است و آنچه ما به‌ دنبال آن هستیم و مناسب بحث اقل و اکثر است تنها یکی از آن چهار مورد است و لکن به سایر موارد نیز رسیدگی خواهیم کرد تا از فوائد آن بهره‌مند گردیم؛ زیرا بیشتر این مباحث کاربردی و مفید است.

1. دوران امر بین تعیین و تخییر در مقام حجّیت

مثال‌هایی برای این مسئله مطرح شده است، از جمله مسئله‌ی حجّیت دو روایت متعارض است که توسط مرحوم آخوند بیان شده است.

اگر دو روایت به نحو تضاد یا تناقض با یکدیگر تعارض کردند، مقتضای قاعده‌ی اوّلیه سقوط هردو از حجّیت است إلا اینکه ادّعای اجماع شده است، کما اینکه ادعا شده است که از مجموع روایات به‌دست می‌آید که به مجرّد تعارض دو روایت، هر دو از حجّیت ساقط نمی‌شوند و باید حدّاقل یکی از آن دو اخذ گردد، یا از باب تخییر و یا از باب ترجیح؛ یعنی اگر یکی از دو روایت دارای مرجّح بود بدان اخذ می‌شود و اگر مرجّحی وجود نداشت نوبت به تخییر می‌رسد.

اکنون اگر فرض شود دلیلی بر تخییر وجود ندارد و دلیلی نیز بر ترجیح وجود ندارد، مقتضای اصل عملی در حجّیت چیست؟ آیا یکی از دو روایت مخیّراً حجّت است یا حجّیت، متعیّن در روایت دارای احتمال ترجیح است؟ بنابراین دوران امر بین تعیین و تخییر است؛ یعنی آیا روایتی که احتمال ترجیح دارد متعیّناً حجّت است یا مکلّف مخیّر است در اخذ به هریک از دو روایت متعارض؟

در چنین جایی مقتضای حکم عقلی، احتیاط است؛ یعنی روایتی که احتمال داده می‌شود متعیّناً حجّت باشد اخذ می‌گردد و نکته‌ی آن روشن است؛ زیرا اگر مکلّف روایتی که دارای احتمال ترجیح است را اخذ کند قطعاً اخذ به حجّت نموده است؛ به دلیل آنکه این روایت یا به نحو تخییر حجّت است یا به نحو تعیین، ولی اگر مکلّف روایت دیگر را اخذ کند اخذ به مشکوک الحجّیة نموده است و شکّ در حجّیت، مساوی با قطع به عدم حجّیت است؛ پس حکم عقل به احتیاط، به معنای اخذ جانب تعیین است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved