پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1047
دیروز: 1413
ماه جاری: 2459
امسال: 206363
کل: 778237
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 6/9/1392 - 16:05
کد درس: 287 تعداد بازدید: 744 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی93-1392
جلسه‌ی بیستم؛ سه‌‌‌شنبه 6/8/1392

بر فرض تثبیت اشکال حضرت امام قدس سره آیا راهی برای تمسک به عام وجود دارد؟

اگر فرضاً فرمایش مرحوم امام قدس سره تثبیت شود که تمام عمومات حداقل مقید به مخصص لبّی هستند و عنوان «عدم مخالفت با شرع» ـ اعم از مخالفت وضعی و تکلیفی ـ از تحت عمومات خارج شده است (اوفوا بالعقود الا عقداً خالف الشرع) در این صورت اگر شک کردیم حقی قابلیت نقل را دارد یا نه، نمی‌توانیم قابلیت نقل شرعی را با تمسک به عمومات اثبات کنیم؛ زیرا عنوان «عدم مخالفت با شرع» احراز نمی‌شود و در نتیجه تمسک به عمومات، تمسک به عام در شبهه‌ی مصداقیه‌ی مخصص است. امّا آیا با تثبیت این اشکال، راه برون رفتی در مسأله وجود دارد؟

کثیری از اعلام گفته‌اند حتّی اگر اشکال تمسک به عام در شبهه‌ی مصداقیه‌ی مخصص تثبیت شود، می‌توان از طریق دیگری مسأله را حلّ کرد؛ مثلاً مرحوم آخوند در کفایه در ذیل مبحث عام و خاص می‌فرماید:

 [آن‌چه تحت عام بعد از تخصیص آن به مخصص متصل یا منفصل باقی می‌ماند، چون معنون به عنوان خاصی نشده است، در غالب موارد مشتبه می‌توانیم با اصل موضوعی، احراز موضوع عام کرده و حکم عام را جاری کنیم، هرچند تمسک به عام در مورد آن جایز نباشد]؛ مثلاً مضمون روایت می‌گوید: «المرأة تری الحمرة إلی خمسین سنة الا القرشیة؛ زن تا پنجاه سالگی خون حیض می‌بیند مگر زن قرشی»، حال اگر زنی را ندانیم قرشی است یا غیر قرشی، تمسک به همین عام، تمسک به عام در شبهه‌ی مصداقیه‌ی مخصص است، امّا با استصحاب عدم تحقق قرشیت در مرأة که استصحاب عدم ازلی است می‌توانیم عدم قرشیت را احراز کنیم، به این بیان که: قبل از این‌که این زن به وجود بیاید وصف قرشیت نداشت، وقتی به وجود آمد بالوجدان می‌دانیم مرأة موجود شد ولی شک می‌کنیم وصف قرشیت او هم موجود شد یا نه، با استصحاب حکم به عدم تحقّق وصف قرشیت می‌کنیم، لا محاله مرأة بالوجدان موجود است و انتفاء قرشیت بالاصل احراز می‌شود و در نتیجه حکم به «تری الحمرة الی خمسین سنة» می‌شود.

إن قلت: زمانی را نمی‌توان فرض کرد که مرأة باشد ولی وصف قرشیت نباشد؛ زیرا این وصف ذاتی است و هر وقت مرأة موجود شد، وصف قرشیت هم موجود شده است.

قلت: وقتی مرأة نبود وصف قرشیت او هم وجود نداشت ولو به سالبه‌ی به انتفاء موضوع، سپس می‌دانیم مرأة موجود شد امّا آیا وصف قرشیت هم همراه او موجود شد یا نه، استصحاب عدم می‌کنیم.

در ما نحن فیه هم این‌چنین است و از تحت عموماتی مانند (أَوْفُوا بِالْعُقُودِ)، یک عنوان وجودی به حسب دلیل عقلی خارج شده است (اوفوا بالعقود الا إذا کان مخالفاً للشرع)، لذا وقتی حقی را توسط عقد به دیگری منتقل کردیم، وجداناً می‌دانیم عقد است ولی شک می‌کنیم عنوان مخالفت با شرع را دارد یا نه، می‌گوییم وقتی این عقد محقق نشده بود وصف مخالفت با شرع را هم نداشت، اکنون که عقد محقق شده شک داریم وصف مخالفت با شرع محقق شده است یا نه، با استصحاب عدم ازلی حکم به عدم تحقق آن وصف می‌کنیم. بنابراین این عمل عقد است وجداناً و غیر مخالف شرع است تعبداً، پس تحت (أَوْفُوا بِالْعُقُودِ) قرار می‌گیرد.

بله اگر کسی مانند مرحوم نائینی و حضرت امام قدس سرهما منکر استصحاب عدم ازلی باشد، با این روش نمی‌تواند موضوع (أَوْفُوا بِالْعُقُودِ) را تنقیح کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved