پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 شهريور 1396
  • 2017 Sep 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 436
دیروز: 1499
ماه جاری: 29518
امسال: 162832
کل: 734706
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 6/9/1392 - 14:52
کد درس: 273 تعداد بازدید: 515 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 93-1392
جلسه‌ی سیزدهم؛ ‌‌شنبه 27/7/1392

بررسی کلام سید خویی قدس سره

اشکالاتی بر کلام سید خویی قدس سره وارد است که عبارتند از:

اوّلاً: همان اشکالی که شما به قائلین به وحدت شخصی وجود وارد کردید و فرمودید: «این حرف صوفیه و عرفا را نفهمیدم که می‌گویند کل عالم، وجود واحد است و صفت وجود فرقی نداشته و افتراقات قابل ملاحظه نیست و فرقی بین وجود حق تعالی و وجود سایر موجودات نیست»، همان اشکال بر کلام شما هم وارد است؛ چراکه اعتبار یعنی وجود فرضی و معتَبرهایشان که به منزله‌ی ماهیات این اعتبارات هستند، با یکدیگر متفاوت است. [به عبارت دیگر از آن‌جا که قوام اعتبار به متعلَّق و معتبَر آن است، پس اختلاف معتبَرها باعث تمایز هر اعتباری از اعتبار دیگر می‌شود.]

ثانیاً: شما کلام خودتان را نقض کردید؛ چراکه ملک را که اعتبار محض است تفکیک کردید، در حالی که ملک، حق و حکم طبق استدلال شما باید از یک سنخ باشند.

و اگر بگویید ملکیت در ضمن تقسیم سوم یعنی مجعول وضعی لزومی است، می‌گوییم: شما فرمودید نیاز نیست فارق بین این امور را بیان کنیم؛ چراکه همه‌ی این امور اعتباری هستند، در حالی که شما علاوه بر این‌که حقیقت ملک را به سلطنت و إحاطه‌ی اعتباری معنا کردید، فارق بین حق و حکم با ملک را به طور مفصّل بیان کرده و فرمودید:

 «إن الفارق بين الحق و الحكم، و بين الملك: أن الأولين لا يتعلقان إلا بالأفعال بخلاف الملك فإنه يتعلق بالأعيان تارة و بالأفعال اخرى»؛

فارق بین حق و حکم با ملک در این است که حق و حکم فقط به افعال تعلق می‌گیرند، برخلاف ملک که گاهی به اعیان تعلق می‌گیرد و گاهی به افعال.

ثالثاً: این‌که در اثبات اتحاد حق و حکم فرمودید فرقی وجود ندارد بین جواز قصاص قاتل توسط ولیّ دم که از حقوق است و بین جواز قتل مشرک که از احکام است؛ چراکه هر دو جواز هستند، می‌گوییم: این دو با هم تفاوت دارند؛ زیرا در جواز قتل مشرک یا مطلق کافر حربی، چیزی به عنوان «له» و به نفع مسلمان علیه کافر یا مشرک جعل نشده است ـ هرچند به نوعی دست مسلمان را باز می‌گذارد ـ به خلاف حق قصاص ولیّ دم که چیزی به نفع شخص یا اشخاص خاصی وضع شده که ماهیتاً به نفع آن‌هاست و به این حیث در اختیار آن‌هاست که اثر آن جواز اسقاط حق است.

به عبارت دیگر می‌توانیم بگوییم تفاوت حق با حکم در این است که در موارد حق، ذی‌الحق به نوعی دارایی دارد و «له» او چیزی جعل شده است، امّا در مورد احکام فقط موضوع و حکم وجود دارد و «دارایی» لحاظ نشده است. به تعبیر دیگر این امور چون اعتباری هستند، تفاوت بین آن‌ها به تفاوت معتبَرهایشان است و معتبَر و مجعول این دو با هم متفاوت است؛ چراکه در مورد حق حیثیت نفع لحاظ شده است؛ یعنی حیثیت «له» در حاقّ اعتبار حق لحاظ شده است، بر خلاف حکم که در آن حیثیت «له» لحاظ نشده است، هرچند در برخی موارد ممکن است حکمی به نفع کسی باشد.

6.  نظریه‌ی مرحوم امام قدس سره

حضرت امام قدس سره فرمودند: حق اعتبار خاصی غیر از ملک، سلطنت و حکم است. ایشان بیش از این درباره‌ی حقیقت حق توضیح نمی‌دهند، کانّ می‌خواهند بفرمایند حق، ارتکاز خاصی است که حقیقت آن قابل نشان دادن و بیان کردن نیست. لذا اگر ما بتوانیم حقیقت حق را به دست بیاوریم، کلام ما با فرمایش مرحوم امام مغایرتی ندارد، مگر مدّعی باشند که نمی‌شود اصلاً ماهیّت اعتباری حق را تبیین کرد که بعید است چنین مطلبی را ملتزم باشند.

نظر مختار در تبیین حقیقت حق

[برای به دست آوردن معنای اعتباری حق، ابتدا باید معنای لغوی آن را بیان کنیم تا به کمک آن بتوانیم حقیقت اعتباری حق را کشف کنیم، لذا می‌گوییم:] با تتبع و استقرائی که در کتب لغت انجام دادیم، سه معنا برای اصل ماده‌ی حق ذکر شده است:

1. بعضی لغویین حق را به «ثبت» معنا کرده‌اند؛ (ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ) أی هو الثابت؛ «حقَّ الامر» أی ثبت الامر.

2. بعضی دیگر مثل خلیل بن احمد فراهیدی در العین و صاحب بن عباد در المحیط فی اللغة، حق را به «وجب» معنا کرده‌اند که همان ضرورت و بایستگی است؛ «حقَّ الامر» أی وجب الامر.

به نظر ما این دو معنا هر کدام به تنهایی نمی‌تواند مبیّن معنای لغوی حق باشد؛ یعنی حق دقیقاً مرادف «ثبت» یا «وجب» به تنهایی نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سیزدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved