پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 مهر 1396
  • 2017 Oct 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1508
دیروز: 1525
ماه جاری: 29741
امسال: 195566
کل: 767440
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 4/9/1392 - 18:25
کد درس: 261 تعداد بازدید: 638 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی93-1392
جلسه‌ی هفتم؛ ‌دو‌شنبه 8/7/1392

استدلال سید خویی قدس سره برعدم انتقال حق شفعه

سید خویی قدس سره ابتدا استدلال شیخ انصاری رحمه الله بر عدم جواز انتقال حق شفعه را رد می‌کند، سپس از طریق دیگری اثبات عدم جواز انتقال حق شفعه می‌کند. به این بیان که:

[حق شفعه یا به مشتری فروخته می‌شود یا به اجنبی، اگر به مشتری فروخته شود این بیع لغو محض خواهد بود؛ زیرا مشتری قبل از انتقال حق شفعه، مالک حصه‌ی مبیعه است پس معنا ندارد دوباره آن حصه را با حق شفعه مالک شود. و اگر به اجنبی فروخته شود از آن جایی که] حق شفعه قائم به شریک است [به گونه‌ای که عنوان شریک، در موضوع این حق اخذ شده است، بنابراین معقول نیست حکم برای غیر موضوعش ثابت باشد؛ زیرا نسبت حکم به موضوع مانند نسبت معلول به علّت است و همان‌گونه که انفکاک معلول از علّت محال است، انفکاک حکم از موضوعش هم محال است] بنابراین فقط شریک می‌تواند با اخذ به شفعه، حصه‌ی مبیعه را از مشتری پس گرفته و به مال خود ضمیمه کند، نه اجنبی. پس چون حق شفعه مختص به شریک و قائم به شریک است، نمی‌تواند به غیر منتقل شود.

مناقشه در کلام سید خویی

در ردّ کلام سید خویی قدس سره می‌گوییم: این‌که قائل شدید حق شفعه قابل انتقال نیست ـ ولو به اجنبی ـ دلیلی بر این ادعا وجود ندارد، بلکه حق شفعه قابل انتقال است؛ مثلا‌ً اگر زید و عمرو زمینی را مشاعاً مالک باشند و زید سهم خود را به بکر بفروشد، عمرو می‌تواند حق شفعه‌ی خود را هم به بکر بفروشد و هم به أجنبی و محذوری لازم نمی‌آید، امّا اگر به مشتری یعنی بکر فروخت نتیجه‌اش آن است که دیگر نمی‌تواند زمین را از دست مشتری با اخذ به شفعه خارج کند و این غرض عقلایی است و لغو نیست و اگر به أجنبی فروخت معنایش آن است که أجنبی می‌تواند با أخذ به شفعه زمین فروخته شده را به ملک عمرو درآورد.

هم‌چنین در صورتی که حق شفعه به خود مشتری فروخته شود، این بیع لغو نیست؛ زیرا مشتری با اسقاط حق شفعه، ملکیت خود را مستقر کرده و شریک را محروم می‌کند که حصه‌ی مبیعه را از او پس بگیرد.

استدلال سید خویی قدس سره بر عدم انتقال حق خیار

سید خویی بعد از نقد کلام شیخ انصاری قدس سرهما می‌فرماید:

حق خیار یعنی «تحديد الملكية في البيع الى زمان فسخ من له الخيار» یعنی فقط کسی که خیار برای او جعل شده حق فسخ دارد، و حتّی فسخ غیر من له الخیار باعث تشریع است، لذا [چون عنوان من له الخیار در موضوع حق خیار اخذ شده] این حق قابل انتقال به غیر نیست.

بررسی کلام سید خویی قدس سره

در جواب سید خویی1 می‌گوییم: این‌که شما «من له الخیار» را مختص به کسی کردید که ابتداءاً خیار برای او جعل شده باشد، این کلام دلیل ندارد، بلکه «من له الخیار» اعم است از کسی که خیار ابتداءاً برای او جعل شده باشد یا به گونه‌ای حق خیار به او منتقل شده باشد، بنابراین حق خیار یعنی تحدید ملکیت تا زمان فسخ من له الخیار إمّا بالاصل أو بالانتقال.

قسم سوم از حقوق

قسم سوم از حقوق، حقوقی است که هم قابل معاوضه است ـ ولو بالصلح ـ و هم قابل انتقال به دیگری، مثل حق تحجیر.

مرحوم شیخ در حکم این صورت تردید دارند و می‌فرمایند: جواز عوض واقع شدن این حقوق محلّ اشکال است؛ چراکه [این حقوق مالیت ندارند، در حالی که] هم لغةً و عرفاً مالیت در عوضین اخذ شده است ـ کما این‌که تعریف مصباح المنیر (البیع مبادلة مالٍ بمالٍ) به آن اشاره داشت ـ و هم فقهاء در أبواب مختلف فقه مثل شروط عوضین و نیز آن‌چه به عنوان اجرت در اجاره واقع می‌شود، تصریح کرده‌اند که ثمن و اجرت باید مالیت داشته باشد.

بنابراین حقوقی مثل حق تحجیر چون مالیت ندارد نمی‌تواند عوض واقع شود، هرچند قابل انتقال به دیگری باشد.

نقد کلام شیخ انصاری قدس سره

در بررسی کلام شیخ انصاری قدس سره می‌گوییم: سلّمنا که عوض باید مال باشد، امّا شکی نیست که حق تحجیر از حقوقی است که مالیت دارد؛ زیرا عقلاء به اولویتی که از تحجیر حاصل می‌شود و مانع از مزاحمت دیگران است رغبت دارند و در مقابل آن بذل معلوم المالیة می‌کنند، بنابراین حق تحجیر می‌تواند ثمن واقع شود و حتّی بنابر مختار ما، مثمن هم می‌تواند واقع شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved