پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1036
دیروز: 1413
ماه جاری: 2449
امسال: 206353
کل: 778227
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 4/9/1392 - 12:58
کد درس: 257 تعداد بازدید: 636 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی93-1392
جلسه‌‌ی پنجم؛‌ ‌‌شنبه 6/7/1392

حکم منع از عمل حرّ بعد از معاوضه

در این فرض ظاهراً سیره‌ی عقلائیه بر ضمان و جبران خسارت وجود دارد؛ زیرا عمل حرّ بعد از معاوضه مالیت پیدا می‌کند، پس طبق قاعده اگر کسی آن را تلف کرد ضامن است؛ چه به نحو ضمان شرعی ـ در جایی که قرارداد و معاوضه شرعی باشد ـ و چه به نحو ضمان عقلائی ـ در جایی که در عرف عقلاء بحث کنیم ـ . امّا سؤالی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که ظالم و مانع از عمل، نسبت به چه کسی ضامن است، آیا نسبت به مستأجر یا نسبت به اجیر حرّ؟

در جواب می‌گوییم: اگر مستأجر و صاحب کار، اجاره را فسخ نکند در این صورت اجیر اجرة المسمّی را ـ اگر نگرفته باشد ـ از مستأجر می‌گیرد و ظالم نسبت به مستأجر ضامن است و باید اجرة المثل ـ نه اجرة المسمّی ـ عمل اجیر را به مستأجر بدهد؛ چون مستأجر مالک عملِ حرّ بود و ظالم این عمل را که مال است ضایع کرده، پس مستأجر می‌تواند اجرة المثل را که ممکن است بیشتر، کمتر و یا مساوی با اجرة المسمّی باشد از ظالم به عنوان خسارت بگیرد.

امّا اگر مستأجر عقد اجاره را فسخ کند ـ که  ممکن است در موارد زیادی اتّفاق بیفتد؛ چون آن‌چه برای مستأجر مطلوب بوده عملِ اجیر است و حال که اجیر نتوانسته این عمل را تحویل بدهد ولو به منع ظالم، مستأجر می‌تواند عقد را فسخ کند ـ در این صورت اجیر باید اجرة المسمّایی را که از مستأجر گرفته به او برگرداند و بعید نیست ظالم نسبت به اجیر، ضامن اجرة المسمّی می‌باشد؛ چراکه طبق سیره‌ی عقلاء اجرة المسمّی فی‌الجمله داخل در ملک اجیر شده بود و ظالم باعث شد آن‌چه به ملک اجیر آمده به وسیله‌ی فسخ مستأجر از ملکش خارج شود، لذا سیره‌ی عقلاء بر ضمان اجرة المسمی وجود دارد، گرچه مسأله نیاز به تأمّل بیشتر دارد.

نظر مختار در عوض واقع شدن عمل حرّ

همان‌طور که بیان کردیم مرحوم شیخ قائل شدند که بلا خلافٍ منافع می‌تواند عوض واقع شود، که از آن جمله،‌ عمل حرّ است، ولی ایشان به خاطر مشکلی عمل حرّ را تخصیص به ذکر کردند و فرمودند: «اگر عمل حر قبل از معاوضه مال باشد می‌تواند عوض واقع شود، امّا اگر مال نباشد در صحّت عوض واقع شدن آن اشکال است»، امّا طبق مبنای ما که بیان کردیم عمل حرّ قبل از معاوضه مال نیست، باید بگوییم عمل حرّ نمی‌تواند عوض واقع شود! در حالی که تقریباً واضح است که عمل حرّ عوض واقع می‌شود و به جز عده‌ای، خلاف قابل اعتنایی در مسأله نیست، پس حلّ آن به چیست؟

حلّ مسأله به این است که در بیع لازم نیست عوض قبل از معاوضه مال باشد، بلکه حتّی اگر به خود بیع مال شود کفایت می‌کند؛ چراکه این امور از اعتباریات و عرفیات است و در نظر عرف اگر چیزی به سبب خود بیع و تعهدی که ایجاد می‌کند مورد رغبت قرار بگیرد، همین مقدار در صدق مال و صحّت ثمن واقع شدن کفایت می‌کند.

لذا برای حلّ مسأله احتیاج نیست همانند عده‌ای قائل به عدم اشتراط مالیت در عوض شویم، چنان‌که برخی قائل به عدم اشتراط مالیت در معوّض هم شده‌اند. امّا بحث از این‌که آیا در عوض و معوّض مالیت شرط است یا نه ـ کما این‌که تعریف مصباح المنیر اشاره به اشتراط مالیت داشت ـ و این‌که آیا رغبت یک نفر به شیئی برای صدق مالیت کافی است یا نه، إن شاء الله در آینده خواهد آمد.

حکم عوض واقع شدن حقوق

مرحوم شیخ بدون این‌که تعریف حقّ و فرق آن با ملک و حکم را بیان کند، در یک تقسیم‌بندی حقوق را به سه قسم تقسیم کرده و حکم هر کدام را بررسی می‌کنند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved