پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1026
دیروز: 1413
ماه جاری: 2438
امسال: 206342
کل: 778216
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 4/4/1392 - 16:40
کد درس: 206 تعداد بازدید: 1014 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 92-1391
جلسه‌ی هشتاد و یکم؛ ‌‌یک‌شنبه 1/2/1392

آیا ائمه علیهم السّلام اجازه‌ی تصرف در موات به نحو احیاء صادر کرده‌اند؟

بعد از اثبات این‌که اراضی موات از انفال بوده و ملک امام علیه السّلام می‌باشد، این سؤال پدید می‌آید که آیا ائمه علیهم السّلام اجازه‌ی تصرف در ملکشان به نحو احیاء صادر کرده‌اند یا خیر؟

در این‌که فی‌الجمله ائمه علیهم السّلام اذن داده‌اند به حسب ادلّه جای هیچ مناقشه‌ای نیست و همه بر آن اتفاق دارند، امّا در محدوده‌ی این اذن بحث‌های سنگینی بین فقهاء رخ داده که آیا اجازه‌ی حضرات ائمه علیهم السّلام اختصاص به شیعه دارد یا غیر شیعه از مسلمانان را نیز شامل می‌شود، بلکه بالاتر شامل کافر و حتّی کافر حربی نیز می‌شود؟

مسأله‌ی دیگری که در این‌جا مطرح ‌شده آن است که بر فرض صدور اذن از جانب ائمه علیهم السّلام آیا مأذونین، با احیاء ارض مالک آن زمین می‌شوند و در نتیجه هر استفاده‌ای از آن می‌توانند ببرند و به حسب طبع اوّلی پرداخت اجاره، خراج و مالیات لازم نیست یا آن‌که مالک زمین نمی‌شوند و تنها حق اولویت نسبت به آن پیدا می‌کنند؟ نظیر این‌که کسی در ملک وقفی یا اراضی خراجیه با اذن مطلق، ساختمان بنا کند که در این صورت مالک زمین نمی‌شود ولی اولویت نسبت به آن پیدا می‌کند؛ چون ساختمان در آن بناء کرده است.

آن‌گاه این سؤال مطرح شده که بنابر اولویت، آیا پرداخت اجاره‌بها ـ یا تعبیرات دیگر که بعداً خواهد آمد ـ بر همگان لازم است یا این‌که شیعه معاف شده و دیگران باید بپردازند، هرچند عملاً نمی‌پردازند یا این‌که همه معاف شده‌اند؟

مسأله‌ی دیگر آن‌که بنا بر فرض ملکیت آیا این ملکیت ابدی است، مانند ملکیت نسبت به کتاب، دفتر و ... ـ مگر این‌که مخرج ملکیت مانند بیع، هبه و ... اتفاق بیفتد ـ یا این‌که با طروّ خرابی و عروض موتان زائل می‌شود؟

این‌ها رؤوس مسائلی است که باید پیرامون آن بحث کنیم.

تمسک شیخ قدس سره به دو روایت برای اثبات اذن ائمه علیهم السّلام بر احیاء موات

همان‌طور که بیان کریم به حسب روایات، اصل اذن ائمه علیهم السّلام بر احیاء موات مسلّم بوده و شکی در آن نیست، لذا بعضی از جمله مرحوم شیخ مسأله را سهل گرفته‌اند و در نتیجه به روایاتی تمسک کرده‌اند که قابل مناقشه است.

روایت اوّلی که مرحوم شیخ ذکر می‌کند این‌چنین است:

مَوَتان الأرض للّه و لرسوله صلّی الله علیه وآله ثمّ هي لكم منّي أيّها المسلمون.

این‌طور که مرحوم شیخ این روایت را نقل کرده‌اند، ظاهراً در هیچ کتابی نقل نشده و شاید در ذهن مبارک شیخ عبارت علامه قدس سره در تذکره باشد که این روایت را به این صورت از عامه نقل کرده است. ولی در کتب شیعه به این صورت نقل نشده، بلکه در عوالی اللئالی آمده است:

فِي الْحَدِيثِ عَنْهُ صلّی الله علیه وآله: مَوْتَانُ‏ الْأَرْضِ‏ لِلَّهِ‏ وَ رَسُولِهِ فَمَنْ أَحْيَا مِنْهَا شَيْئاً فَهُوَ لَه.

روایت دیگری که مرحوم شیخ نقل کرده و آن نیز در عوالی اللئالی آمده، به این صورت است که:

وَ قَالَ صلّی الله علیه وآله:‏ عَادِي الْأَرْضِ‏ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ ثُمَّ هِيَ لَكُمْ مِنِّي فَمَنْ أَحْيَا مَوَاتاً فَهِيَ لَهُ‏.

ارض قدیم [که گفته‌اند کنایه از موات است و از زمان قدیم عادی باقی مانده است] برای خدا و رسولش است، سپس برا شماست از طرف من.

دلالت روایت قبل و چه بسا روایت اخیر بر مدعا مشکل است؛ چراکه ظاهرش این است که موات ملک جمیع مسلمین شده ـ مانند اراضی خراجیه که ملک جمیع مسلمین است ـ نه این‌که هر کسی آن را احیاء کرد مالک می‌شود، در حالی که این قطعاً درست نیست و همین باعث شده مرحوم شیخ آن را توجیه کرده بفرماید: مراد همان چیزی است که در عوالی اللئالی آمده که «مَوْتَانُ‏ الْأَرْضِ‏ لِلَّهِ‏ وَ رَسُولِهِ فَمَنْ أَحْيَا مِنْهَا شَيْئاً فَهُوَ لَه». علاوه بر آن‌که هر دو روایت از لحاظ سند ناتمام است.

بنابراین تمسک به این دو روایت برای اثبات اذن ائمه علیهم السّلام در احیاء موات تمام نیست و باید به روایاتی که صاحب وسائل قدس سره در کتاب احیاء الموات جمع‌آوری کرده استناد شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved