پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 865
دیروز: 1778
ماه جاری: 23231
امسال: 260444
کل: 832318
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 4/4/1392 - 16:23
کد درس: 205 تعداد بازدید: 1079 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی92-1391
جلسه‌ی هشتادم؛ ‌شنبه 31/1/1392

بعد از بحث مفصّلی که درباره‌ی اراضی مفتوح العنوة ارائه کردیم، مناسب است احکام جمیع اقسام اراضی را نیز بیان کنیم، گرچه مرحوم شیخ این بحث را در کتاب البیع در بحث شرائط عوضین ذکر فرموده است به این مناسبت که عوضین باید متموّل و ملک طلق باشد و نتیجه گرفته‌اند که پس اراضی مفتوح العنوة را چون ملک طلق نیست نمی‌توان فروخت. بعد این‌طور می‌فرماید: «و حيث جرى الكلام في ذكر بعض أقسام الأرضين، فلا بأس بالإشارة إجمالًا إلى جميع أقسام الأرضين و أحكامها» که وارد بحث اراضی می‌شوند. در کتب فقهی معمول فقهاء نیز در کتاب احیاء الموات مطرح کرده‌اند.

به هر حال این مبحث، مبحث مبهمی است و تأثیرات به سزائی در کیفیت تنظیم اجتماع، تقسیم اراضی بین افراد و مقدار بهره‌برداری آنان می‌تواند داشته باشد و به تعبیری چگونگی توزیع اولیه‌ی منابع تولید از منظر اسلام در این مبحث روشن می‌شود و اهمیت آن در زمان حاضر که حکومت اسلامی تشکیل شده و قوانین آن مطابق با موازین فقهی تنظیم شده بیشتر آشکار می‌شود، گرچه قبل از تشکیل حکومت اسلامی نیز بسیاری از قوانین مربوط به تملّک اراضی مطابق فقه بوده ولی به هر حال با تشکیل حکومت، مسائل جدیدی پدید آمده که رسیدگی به آن حائز اهمیت است.

تقسیم چهارگانه‌ی اراضی

مرحوم شیخ قدس سره در یک تقسیم بندی کلّی می‌فرماید: زمین یا موات است یا عامره؛ و هر کدام یا بالاصالة است و یا بالعرض و در نتیجه چهار قسم می‌شود؛ زمین موات بالاصالة، زمین موت بالعرض، زمین عامره‌ی بالاصالة و زمین عامره‌ی بالعرض.

زمین موات بالاصالة

مرحوم شیخ ابتدا موات بالاصالة را مطرح کرده و می‌فرماید: مراد از موات بالاصالة آن زمین مواتی است که مسبوق به عمارت نبوده و هیچ روی آبادانی به خود ندیده است. چنین زمین‌هایی لا اشکال و لا خلاف در بین ما شیعیان که مال امام علیه السّلام بوده و از انفال می‌باشد و اجماع بر آن از الخلاف، غنیة النزوع، جامع المقاصد، مسالک الافهام حکایت شده است. ظاهر کلام عده‌ای نیز ادعای اجماع بر آن است، ولی این اجماع یا لا خلاف کافی نیست چون اجماع مدرکی است و باید مدارک مسأله از جمله روایاتی که در این زمینه وجود دارد مورد بررسی قرار بگیرد.

اثرات تعلّق موات به امام علیه السّلام

قبل از این‌که این روایات را مورد بررسی قرار دهیم، این سؤال مطرح می‌شود که چه اثری بر این‌که موات را که هیچ ارزشی ندارد ملک امام علیه السّلام بدانیم مترتب می‌شود؟

پاسخ این سؤال آن است که تمام احکام ملکیت بر آن مترتب می‌شود و در نتیجه کسی حق ندارد بدون اذن امام علیه السّلام در آن تصرّف کند و مقدار تصرّف در آن هم باید به مقداری که اذن داده شده باشد. اگر این اذن برای همه حتّی کافر حربی داده شده باشد، یک اثری دارد، اگر برای خصوص مسلمانان اذن داده شده باشد اثر دیگری دارد و اگر برای خصوص شیعه اذن داده شده باشد باز اثر دیگری دارد.

علاوه بر آن باید ببنیم مدت زمان اذنی که داده شده چقدر است؟ آیا الی الابد جریان دارد یا این‌که در زمان غیبت، فقیهی که نیابت عامه از امام زمان علیه السّلام دارد می‌تواند آن اذن را بردارد و اگر می‌تواند اذن را بردارد تا چه حدّ برای او میسر است؟

آیا بنا بر مبنای این‌که احیاء مُملِّک است یا حق اولویت می‌آورد ولیّ فقیه می‌تواند حدودی را برای احیاء معین کند یا خیر و هر کس به هر اندازه‌ای احیاء کند مانعی ندارد و اگر ولیّ فقیه می‌تواند حدودی را معین کند آیا حتّی در روایات هم بیان شده باشد این اختیار برای ولیّ فقیه وجود دارد؟

این‌ها مسائل کلان و مهمی است که نظام اسلامی و هر فردی می‌تواند با آن سرو کار داشته باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتادم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved