پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1310
دیروز: 1864
ماه جاری: 25540
امسال: 262753
کل: 834627
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 27/3/1392 - 16:23
کد درس: 198 تعداد بازدید: 906 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال نهم ـ سال تحصیلی 92ـ 91
جلسه 98 ـ سه شنبه 31/2/92

برخی تأملات بر کلام شهید صدر رحمه الله

شهید صدر رحمه الله در ضمن کلمات خود فرمودند حکم تکلیفیِ مربوط به نجاست یا همان حرمت شرب، بعد از تحقّق نجاست در خارج فعلیت می‌یابد و قبل از آن حرمتی وجود ندارد، مانند: «أکرم العالم» که مادامی که عالم محقّق نیست اکرام نیز وجوب ندارد و پس از تحقّق عالم، وجوب اکرام فعلیت می‌یابد. ولکن باید گفت: در مثل «أکرم العالم» این سخن درست است به دلیل آنکه تلقّی عرفی از این کلام، آن است که اگر عالمی وجود داشت یا به عالمی برخورد کردید اکرام کنید و به این معنا نیست که فردی را بیابید و اسباب تعلیم او را فراهم کنید سپس او را اکرام کنید، در حالی‌ که اگر «أکرم العالم» قبل از تحقّق عالم فعلیت داشت چنین لازمه‌ای داشت؛ یعنی می‌بایست عالمی را ایجاد کرد، که هیچ عرفی این معنا را از این کلام نمی‌فهمد. امّا در مثل «لاتشرب الخمر» این چنین نیست؛ یعنی قبل از تحقّق خارجیِ خمر،‌ حکم آن فعلی است.

ممکن است گفته شود این فعلیت چه اثری دارد؟ در جواب می‌گوییم:

به عنوان مثال اگر «لاتشرب الخمر» بعد از تحقّق خمر فعلی گردد، اگر شخصی به جایی ‌رود که در آنجا خمر وجود ندارد ولی می‌داند در آنجا خمری تولید می‌شود که با جبر و قهر به خورد او می‌دهند، مانعی از رفتن او به آن مکان وجود ندارد؛ زیرا هنوز خمری وجود ندارد و پس از تولید، خوردن با جبر و قهر از آنجا که مسلوب‌الاختیار است حرمتی ندارد. امّا اگر «لاتشرب الخمر» را قبل از تحقّق خمر فعلی بدانیم به این معناست که مکلّف نباید کاری کند که در آینده بدون اختیار مجبور به شرب آن شود؛ زیرا: «الامتناع بالاختیار لاینافی الإختیار» بنابراین فعلیت این حکم قبل از تحقّق خمر و بعد از تحقّق خمر دارای اثر متفاوت است.

یا مثلاً ظاهر (أقِم الصّلوه لِدُلوکِ الشّمس) آن است که قید به هیأت باز می‌گردد و قبل از زوال، وجوب ندارد. لذا اگر کسی دارای آب باشد می‌تواند مصرف کند و لزومی ندارد آن ‌را برای غسل یا وضو حفظ کند. حال اگر در همین مثال دلیلی بیان کند وجوب، قبل از وقت نیز فعلی است باید این آب را حفظ کند.

در ما نحن فیه شهید صدر رحمه الله معتقد است از آنجا که قبلِ تحقّقِ نجس، حرمتِ شرب فعلیت ندارد لذا ملاقیِ احد اطراف واجب‌الاجتناب نیست؛ زیرا حکم ملاقی فعلیت ندارد، در حالی ‌که این استظهار از «اجتنب عن النجس» صحیح نیست، بلکه می‌توان گفت قبل از تحقّق نجس نیز حکم مذکور فعلی است و ثمره‌ی مذکور بر آن مترتّب است.

همچنین در کلمات شهید صدر رحمه الله آمده بود که حکم وضعی، یعنی حرمت توضّؤ به ماء نجس یا حرمت تستّر به لباس نجس در نماز فعلیت دارد به خلاف حرمت تکلیفی؛ زیرا به صلاة همراه طهارت امر شده است و این طهارت با آب پاک یا ساتر طاهر حاصل می‌شود، لذا حرمت وضعیه فعلیت دارد هرچند در خارج، ملاقاتی رخ نداده باشد. ولکن در اینجا نیز باید گفت اگر این حرمت وضعیه منوط به فعلیت واجب بما هو واجب و منتزع از آن باشد، چنان‌که نصّ تقریر کلام شهید صدر رحمه الله است، نمی‌توان نتیجه گرفت که حرمت وضعیه مطلقاً فعلی است؛ زیرا از ضیق دائره‌ی واجب منتزع شده است و نمی‌توان فرع را زائد بر اصل دانست. پس باید گفت هرگاه واجب بما هو واجب فعلیت یافت حرمت منتزعه نیز فعلیت می‌یابد. البته در مثل نماز از آنجا که همیشه مشروعیت دارد چنین حرمت وضعیه‌ای قابل التزام است، امّا در مثل حائض که نماز برای او مشروع نیست یا نفساء، چگونه حرمت وضعیه در حقّ او فعلی می‌شود در حالی‌که منتزعٌ عنه آن یعنی واجب بما هو واجب فعلیت ندارد. لذا ایشان باید در لزوم اجتناب از ملاقیِ احد اطراف، بین مثل حائض و نفساء و غیر آن تفصیل قائل شود که چنین تفصیلی قابل التزام نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved