پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1611
دیروز: 1778
ماه جاری: 23977
امسال: 261190
کل: 833064
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 23/2/1392 - 12:36
کد درس: 186 تعداد بازدید: 1008 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال نهم ـ سال تحصیلی 92ـ 91
جلسه 86  ـ سه شنبه 3/2/92

 شکّ در شبهه‌ی محصوره و غیر محصوره

اگر مکلّف شک کند که شبهه، غیر محصوره است و احتیاط واجب نمی‌باشد یا شبهه محصوره است و احتیاط واجب می‌باشد، چه وظیفه‌ای دارد؟

شبهه به دو صورت قابل تصوّر است:

1ـ شبهه‌ی مفهومیه: در این شبهه حدود شبهه‌ی غیر محصوره به نحو کبروی تشخیص داده نمی‌شود؛ یعنی مکلّف نمی‌داند با چه معیاری، شبهه غیر محصوره می‌گردد؛ آیا با گم شدن یک گوسفند در هزار گوسفند شبهه غیر محصوره خواهد شد یا اگر در پانصد گوسفند نیز گم شود باز غیر محصوره است؟

2ـ شبهه‌ی مصداقیه: در این شبهه، مکلّف معیار شبهه‌ی غیر محصوره را می‌داند؛ مثلاً می‌داند گم شدن یک گوسفند در هزار گوسفند، شبهه را غیر محصوره می‌کند امّا خارجاً نمی‌داند گوسفندی که گم شده است، در هزار گوسفند گم شده است یا پانصد گوسفند و مصداق برای او روشن نیست.

در صورتی ‌که شبهه به نحو مفهومیه باشد بنابر مبنای مختار می‌توان گفت: از آنجا که ادلّه‌ی اصول مؤمّنه نسبت به همه‌ی اطراف اطلاق دارد و حتی موارد شک را شامل می‌شود بنابراین نسبت به همه‌ی اطراف، اصول مؤمّنه جاری است و در نتیجه محذور استهجان عرفی که ناشی از مخالفت عملیه‌ی قطعیه با علم اجمالی می‌باشد حاصل است و اصول ساقط می‌شود و به تعبیر دیگر در حقیقت این اصول جاری نیست و احتیاط، لازم است.

إن قلت: از آنجا که عدم شمول اطلاق ادلّه‌ی اصول مؤمّنه نسبت به همه‌ی اطراف علم اجمالی بر اساس استهجان عرفی و عقلایی است و این مسئله یک قید لُبّی است که به منزله‌ی مخصّص متّصل است، بنابراین موجب اجمال دلیل می‌شود و لامحاله نمی‌توان گفت در موارد شبهه‌ی مفهومیه اطلاق ادلّه‌ی اصول نسبت به همه‌ی اطراف جاری است، در نتیجه نسبت به موارد متیقن جاری می‌شود (یعنی موارد مورد ابتلا) و مکلّف می‌تواند مرتکب آنها شود.

قلت: این اشکال قابل اعتنا است و تصمیم‌گیری در مورد آن تا حدودی مشکل است. اگر کسی احراز کند که عرف بدون تشکیل صغریٰ و کبریٰ و نسبتاً سریع، اطلاق ادلّه‌ی اصول مؤمّنه را نسبت به همه‌ی اطراف علم اجمالی غیر محصوره تقیید می‌کند، این اشکال وارد است و باید گفت احتیاط لازم نیست. ولی اگر چنین احراز نشود و این تقیید عرفی و عقلایی بعد از امعان نظر و توجّه به دست می‌آید، به منزله‌ی قید منفصل محسوب می‌شود و لامحاله اطلاق ادلّه‌ی مؤمّنه پا برجا خواهد بود و محذور تعارض و سقوط اصول حاصل می‌شود و نتیجه‌ی آن وجوب احتیاط است.

امّا در مورد شبهه‌ی مصداقیه که معیار و ملاک غیر محصوره برای مکلّف روشن است ولی مکلّف نمی‌داند آیا مصداق غیر محصوره محقّق است یا خیر، باید گفت:

از آنجا که نمی‌دانیم مشکوک مصداقی می‌تواند تحت ادلّه‌ی اصول مؤمّنه قرار گیرد یا خیر، نمی‌شود به اطلاق آن ادلّه تمسّک کرد؛ زیرا در شبهات مصداقیه‌ی عام و مطلق نمی‌توان به عام یا مطلق تمسّک کرد و در نتیجه مکلّف تنها با احتمال تکلیف مواجه است و از آنجا که به نظر ما برائت عقلیه پذیرفتنی نیست، مکلف مؤمّنی ندارد و باید احتیاط کند.

و اگر گفته شود اساساً اصول برای موارد شک است و در ما نحن فیه شک داریم پس اصل جاری است، جواب آن است که اصول در مشکوکی جریان دارد که شمول اصل نسبت به آن مستهجن عرفی نباشد و در ما نحن فیه شک داریم که شمول اصل نسبت به مصداق مورد نظر مستهجن عرفی هست یا نه ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved