پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1195
دیروز: 1778
ماه جاری: 23561
امسال: 260774
کل: 832648
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 23/2/1392 - 12:33
کد درس: 185 تعداد بازدید: 1094 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال نهم ـ سال تحصیلی 92ـ 91
جلسه 85  ـ دوشنبه 2/2/92

 معیار برگزیده در شبهه‌ی غیر محصوره

در مباحث گذشته روشن شد که با وجود علم اجمالی، مانع عقلی نسبت به شمول ادلّه‌ی اصول مؤمّنه در همه‌ی اطراف وجود ندارد و آنچه که برخی فرمودند که تناقض عقلی لازم می‌آید و ثبوتاً محال است، نفی کردیم و بیان کردیم تنها محذور، همان محذور عرفی و عقلایی است؛ به این معنا که عقلا نمی‌پذیرند کسی دارای تکلیفی باشد و به مجرّد یک اشتباه از تکلیف رفع ید شود، مگر در مواردی که عنایت خاصّ به آن بوده و تصریح شود. در نتیجه بیان کردیم اطلاق ادلّه‌ی اصول را به دلیل استهجان عرفی شامل تمام اطراف شبهه نمی‌دانیم.

اکنون اگر فرض شود اطراف علم اجمالی به قدری زیاد باشد که شمول ادلّه‌ی اصول نسبت به بعض اطراف یا همه‌ی اطراف مستهجن باشد، اصل در همه‌ی آن جاری نیست و در محدوده ابتلا بدون معارض اصل مؤمّن جاری می‌گردد.

به عنوان مثال می‌دانیم یک گوسفند از ده هزار گوسفند موجود در شهر حرام گوشت است و مکلّف به گوسفندی برخورد می‌کند. اگر اصول مؤمّنه متعارض باشد استفاده از این گوسفند برای مکلّف جایز نیست، امّا اگر اصول مؤمّنه متعارض نباشد به این جهت که جریان اصل مؤمّن در بعضی خاص از اطراف یا همه‌ی اطراف مستهجن است، مکلّف می‌تواند در افراد مورد ابتلا اصل مؤمّن جاری کند.

اینکه اصل عملی نسبت به همه‌ی اطراف جاری نیست به این دلیل است که اصل عملی تنها برای رفع مشکل در مقام عمل به کار می‌آید و هیچ‌گونه طریقیت و کاشفیتی از واقع ندارد. بدین جهت در اطراف کثیره‌ای که وجود دارد و مکلّف عملاً با همه‌ی آنها برخورد ندارد اصل عملی جاری نیست، هرچند وجود تکلیف در آنها موهوم نباشد. در نتیجه افرادی که ممکن است عملاً مورد ابتلا قرار گیرند دارای اصل مؤمّن بدون معارض می‌باشند.

فرق این بیان و بیان شیخ رحمه الله در این است که معیار شیخ مبتنی بر آن بود که مکلّف در هر یک از اطراف اطمینان به عدم تکلیف پیدا می‌کند و با این اطمینان، مرتکب آن طرف می‌شود و بیان کردیم در چنین فرضی اساساً نیازی به اصل مؤمّن نیست. امّا طبق معیاری که برگزیده‌ایم نمی‌گوییم مکلّف اطمینان به عدم تکلیف دارد، بلکه حتی اگر مکلّف احتمال قابل اعتنا به تکلیف بدهد باز از آنجا که در همه‌ی اطراف اصل مؤمّن نمی‌تواند جاری شود، زیرا آن اصول برای رفع مشکل عملی است و در مواردی که عملاً مورد ابتلا نیست نیازی به اصل مؤمّن ندارد، در نتیجه موارد ابتلا بدون معارض دارای اصل عملی خواهد بود.

و حاصل اینکه جهت تبیین شبهه‌ی غیر محصوره می‌گوییم: اگر کثرت اطراف به حدّی باشد که جریان اصول مؤمّنه در تمام اطراف مستهجن باشد آن را غیر محصوره می‌دانیم.

شبهه‌ی کثیر در کثیر

علم‌های اجمالی که تاکنون فرض می‌شد مثلاً ‌یک، سه، پنج، یا حداکثر ده نجس در میان اطراف کثیره بود، امّا گاهی معلوم بالإجمال نیز کثیر است؛ مثلاً‌ می‌دانیم هزار گوسفند در میان سه هزار گوسفند، حرام گوشت هستند. آیا در چنین مواردی با اینکه اطراف غیر محصوره است (به حسب ملاک‌های عرفی) اجتناب لازم است؟ به تعبیر دیگر اگر دو یا سه گوسفند در سه هزار گوسفند معلوم بالإجمال بودند اجتناب از اطراف را لازم نمی‌دانستیم و موافقت قطعیه وجوبی نداشت، امّا اگر هزار گوسفند حرام باشد آیا علم اجمالی منجّز است یا خیر؟

بنابر مبنای شیخ رحمه الله اجتناب از آن لازم است؛ زیرا طبق معیار شیخ اگر اطراف به گونه‌ای باشد که در هر طرف اطمینان به عدم تکلیف باشد اجتناب از آن لازم نیست، امّا در مثال مذکور چنین حالتی وجود ندارد؛ زیرا هر گوسفند حدود 30٪ احتمال حرام بودن آن وجود دارد و این احتمال، موهوم نیست و لذا باید احتیاط کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved