پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1135
دیروز: 1778
ماه جاری: 23501
امسال: 260714
کل: 832588
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/2/1392 - 18:23
کد درس: 180 تعداد بازدید: 1461 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 92-1391
جلسه‌ی هفتاد و ششم؛ ‌‌دوشنبه 19/1/1392

وجه دوم

وجه دیگری که مرحوم شیخ قدس سره و دیگران به آن اعتماد کرده‌اند ـ و به نظر می‌آید دلیل تامی باشد ـ مبتنی بر مقدمه‌ای است و آن این‌که:

یکی از قواعد پذیرفته شده در باب جهاد آن است که غنائم مأخوذ در جهاد با کفار اگر مشتمل بر اموال مسلمانی اعم از منقول یا غیر منقول باشد که کفار با دزدی یا حمله یا ... بر آن سیطره پیدا کرده بودندآن سیطره پیدا کرده بودندآ، آن اموال به صاحب اصلی‌اش باز گردانده می‌شود.

طبق این مقدمه می‌گوییم: از آن‌جا که تمام اراضی موات ـ چه در قلمرو کفار باشد و چه در قلمرو اسلام ـ ملک امام علیه السلام می‌باشد، پس باید بعد از فتح نیز به امام علیه السلام برگردانده ‌شود؛ چون امام علیه السلام مالک اصلی آن اراضی می‌باشند. در نتیجه فقط اراضی محیاة حال الفتح ملک مسلمین شده و ارض خراجی می‌شود؛ زیرا زمین‌های محیاة طبق قاعده‌ی «مَنْ‏ أَحْيَا أَرْضاً مَيْتَةً فَهِيَ لَه‏» ملک کفّار بوده و با فتح عنوةً به ملکیت مسلمانان درمی‌آید و ارض خراجی می‌شود، امّا زمین‌های موات هم‌چنان در ملکیت امام علیه السلام باقی می‌ماند.

وجه سوم

در مورد اراضی موات مفتوح العنوه دو دسته روایت وجود دارد. یک دسته بیان می‌کند «ما اخذ بالسیف فللمسلمین» که بالاطلاق شامل اراضی موات مفتوح العنوه نیز می‌شود. دسته‌ی دیگر بیان می‌کند «کل ارض میتة للامام» که بالعموم شامل اراضی موات مفتوح العنوة می‌شود، بنابراین نسبت این دو دسته روایات عموم و خصوص من وجه است و در ماده‌ی اجتماع یعنی ارض موات مفتوح العنوة تعارض می‌کنند.

حال اگر در تعارض مطلق با عام وضعی، مبنای تقدّم عام وضعی بر مطلق را بپذیریم، روشن است که اراضی مواتِ مفتوح العنوة ملک امام علیه السلام خواهد بود؛ نه جمیع مسلمین؛ زیرا شمول روایات دالّ بر «ما اخذ بالسیف فللمسلمین» نسبت به اراضی موات به نحو اطلاق است، ولی شمول روایات دالّ بر «کل ارض میته للامام» نسبت به اراضی موات مفتوح العنوة به نحو عموم است. امّا اگر عند التعارض مبنای تقدم عام وضعی بر مطلق را نپذیریم، این دو دسته روایات در ماده‌ی اجتماع با هم تعارض و تساقط می‌کنند و باید به عام فوق رجوع کرد که عام فوق در این‌جا روایاتی است که بیان می‌کند «الارض کلها للامام»؛ در نتیجه در این صورت نیز ثابت می‌شود ارض مواتِ مفتوح العنوة ملک امام علیه السلام می‌باشد؛ نه جمیع مسلمین.

این‌ها ادلّه‌ی قول مشهور بود که اثبات می‌کند در خراجی بودن زمین شرط است محیاة حال الفتح باشد. ولی بعض مشایخ ما قدس سره عکس قول مشهور قائل شده و فرموده است: در خراجی بودن زمین این شرط لازم نیست، بلکه موات مفتوح العنوه نیز متعلق به جمیع مسلمین بوده و اگر کسی آن را احیاء کرد باید خراج زمین را بپردازد.

استدلال بعض المشایخ بر عدم لزوم محیاة بودن زمین حال الفتح
1. صحیحه‌ی حلبی:

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِيِّ قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنِ السَّوَادِ مَا مَنْزِلَتُهُ؟‏ فَقَالَ: هُوَ لِجَمِيعِ الْمُسْلِمِينَ لِمَنْ هُوَ الْيَوْمَ وَ لِمَنْ يَدْخُلُ فِي الْإِسْلَامِ بَعْدَ الْيَوْمِ وَ لِمَنْ لَمْ يُخْلَقْ بَعْدُ فَقُلْتُ: الشِّرَاءُ مِنَ الدَّهَاقِينِ؟ قَالَ: لَا يَصْلُحُ إِلَّا أَنْ تُشْتَرَى مِنْهُمْ عَلَى أَنْ يُصَيِّرَهَا لِلْمُسْلِمِينَ فَإِذَا شَاءَ وَلِيُّ الْأَمْرِ أَنْ يَأْخُذَهَا أَخَذَهَا قُلْتُ: فَإِنْ أَخَذَهَا مِنْهُ؟ قَالَ: يَرُدُّ عَلَيْهِ رَأْسَ مَالِهِ وَ لَهُ مَا أَكَلَ مِنْ غَلَّتِهَا بِمَا عَمِلَ.

این روایت بیان می‌کند که جمیع ارض عراق ـ چه معمور باشد و چه موات ـ متعلق به جمیع مسلمین می‌باشد. بنابراین باید بگوییم اراضی موات حال الفتح نیز متعلق به جمیع مسلمین است و اگر کسی آن را احیاء کرد باید خراجش را بپردازد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved