پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 5 ارديبهشت 1397
  • 2018 Apr 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 951
دیروز: 908
ماه جاری: 6665
امسال: 58439
کل: 1029420
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/2/1392 - 10:31
کد درس: 163 تعداد بازدید: 1062 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی92-1391
جلسه‌ی شصت و سوم؛ ‌شنبه 5/12/1391

مقدار استحقاق هر مسلمان از خراج و اراضی خراجیه

تا این‌جا بیان کردیم اخذ خراج بیش از مقدار استحقاق جایز نیست، حال سؤالی که این‌جا مطرح می‌شود آن است که اصلاً مصارف خراجیه چگونه است و مقدار استحقاق هر شخصی چقدر است تا اخذ بیش از آن حرام باشد؟

مرحوم شیخ قدس سره بحث کل اراضی و اراضی خراجیه را در شرائط العوضین، در کتاب البیع مطرح کرده به این صورت که یکی از شرائطی که باید عوضین داشته باشند، متموَّل و ملک بودن آن است. مرحوم شیخ قدس سره در توضیح آن می‌فرماید:

فقهاء با اشتراط ملکیت در عوضین، از بیع آن‌چه را که مردم در آن مشترکند مانند آب، کلأ (گیاهانی که در مراتع است) ماهی در دریا، حیوانات قبل از اصطیاد و ... احتراز کرده‌اند؛ چراکه این امور بالفعل غیر مملوک است و کسی نمی‌تواند طیر در هوا، سمک در دریا، آب در رودخانه و ... را بفروشد؛ چون مالک آن نیست و فقط بعد از حیازت و شکار می‌تواند بفروشد.

مرحوم شیخ قدس سره سپس می‌فرماید: با این قید از بیع اراضی مفتوح العنوة نیز احتراز کرده‌اند؛ چراکه آن ملکیتی که در بیع مورد نظر است، نسبت به اراضی مفتوح العنوة وجود ندارد، هرچند تعبیر رایج آن است که اراضی مفتوح العنوة ملک جمیع مسلمین است.

مرحوم شیخ برای روشن شدن مطلب، پنج نوع ملکیت ذکر می‌کند و می‌فرماید اراضی مفتوح العنوة تحت هیچ یک از این اقسام نیست.

اقسام پنج‌گانه‌ی ملکیت
1. ملک طلق مشخّص افراد

واضح است که اراضی مفتوح العنوة از این قسم نیست که هر کسی همان‌طور که مالک لباس خود، کتاب خود و ... می‌باشد، مالک اراضی مفتوح العنوة باشد، هرچند به مقدار بسیار کم.

2. ملکیت علی نحو الشیاع

اراضی مفتوح العنوة از نوع ملکیت علی نحو الشیاع هم نیست، چراکه ملکیت مشاع، آثاری دارد که در اراضی مفتوح العنوة نیست. از جمله این‌که هر کسی می‌تواند حصه‌ی مشاع خودش را بفروشد، به نسبت حصه‌ای که دارد مالک نماء می‌باشد، بعد از موت به ورّاثش منتقل ‌می‌شود و اگر ورشکست شد، املاکش ـ اعم از ملک طلق و مشاع ـ فروخته ‌و به بستانکاران داده می‌شود، در حالی که هیچ یک از این آثار در اراضی مفتوح العنوة برای مسلمین نیست؛ چون طبق فرض ـ شاید اجماع هم بر آن قائم باشد ـ کسی نمی‌تواند اراضی مفتوح العنوة را هرچند به نحو مشاع بفروشد و مالک ثمن آن شود و اگر بدهکار بود هیچ قاضی‌ای نمی‌تواند حکم کند بدهی او را از فروش سهمش از اراضی خراجیه داده شود و اگر بمیرد به عنوان ارث به ورّاثش نمی‌رسد که ورّاثش دو نوع سهم داشته باشند؛ یکی سهم خودشان و دیگری به عنوان ارث. پس اراضی خراجیه نه اجزاء خارجی و معین آن مال افراد است و نه جزء مشاعش، هرچند به مقدار بسیار کم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
نشانه های شقاوت
امام صادق (ع) از رسول الله (ص) روایت کرد که فرمود: خشکی چشم و قساوت قلب و حرص زیاد در طلب دنیا و پافشاری بر گناه از نشانه‌های شقاوت هستند.
کافی، ج2، ص290
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved