پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 مهر 1396
  • 2017 Oct 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1473
دیروز: 1525
ماه جاری: 29706
امسال: 195531
کل: 767405
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/12/1391 - 12:15
کد درس: 152 تعداد بازدید: 1511 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی92-1391
جلسه‌ی شصتم؛ یک‌‌شنبه 29/11/1391

تنبیه چهارم: مراد از سلطان در حلّ خراج، سلطان عامی مذهب مدّعی ریاست عامه

مرحوم شیخ قدس سره در این تنبیه این مسأله را مطرح می‌فرماید که مراد از سلطان در جواز اخذ اموال خراجیه از سلطان جائر، آیا فقط سلطان عامی مذهب مدّعی ریاست عامه است یا شامل هر کسی که استیلاء داشته باشد می‌شود، هرچند عامی نباشد ـ مثلاً شیعه باشد ـ یا مدّعی ریاست عامه نباشد و با طغیان بر بخشی از اراضی خراجیه استیلاء پیدا کرده باشد.

ایشان می‌فرماید: ظاهر اخبار و منصرف کلمات اصحاب، خصوص سلطان مدّعی ریاست عامه از مخالفین است که خود را ولیّ بر اراضی خراجیه می‌پندارد و شامل غیر مخالف و کسی که با بغی و طغیان بر بخشی از اراضی خراجیه مسلّط شده نمی‌شود. بنابراین اگر کافری یا حتّی شیعه‌ای بر ممالک اسلامی مسلط شده و ریاست عامه داشته باشد یا کسی ریاست عامه نداشته باشد ـ هر چند از عامه باشد ـ مشمول اخبار حلّیت اخذ خراج از سلطان جائر نمی‌شود و قرارداد با او نیز تنفیذ نمی‌شود.

مرحوم شیخ قدس سره سپس می‌فرماید: البته اطلاق بعض اخبار و بعضی کلمات اصحاب به گونه‌ای است که می‌توان اعم استفاده کرد، ولی مسأله مشکل است. و در ادامه اشاره‌ای به وجوه اعتباریه مانند لزوم حرج در صورت عدم جریان حلّیت نسبت به سلاطین دیگر می‌کند که ما آن را حتّی در مورد قدر متیقن ـ یعنی سلطان عامی مذهب مدّعی ریاست عامه ـ نپذیرفتیم، چه برسد به این‌جا!

لذا برای بررسی مسأله باید همان اخبار دالّ بر حلّیت اخذ خراج از سلطان جائر را دوباره مورد مطالعه قرار دهیم تا ببینیم آیا اطلاقی دارد که شامل هر سلطانی اعم از مؤمن (شیعه)، کافر و طاغی شود یا خیر؟

این أخبار عبارت بود از أخبار حلّیت جوائز السلطان ـ مانند صحیحه‌ی ابی ولاد و صحیحه‌ی ابی المغراء، علی فرض این‌که دلالت داشته باشند ـ و اخبار جواز شراء زکات و خراج از سلطان ـ مانند صحیحه‌ی ابی عبیدة الحذاء ـ و روایات جواز قباله با سلطان ـ مانند صحیحه‌ی حلبی ـ که هر کدام را به طور جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم.

بررسی اخبار دالّ بر جواز اخذ خراج از سلطان جائر

قبل از این‌که این روایات را مورد بررسی قرار دهیم، به صورت کلّی می‌توانیم بگوییم جای تردید نیست که «سلطان» در این روایات، از سلطان کافر منصرف است، امّا آیا شامل سلطان مؤمن [شیعه] می‌شود یا نه، مرحوم شیخ معتقدند شامل نمی‌شود؛ زیرا:

اولاً: ظاهر روایات و کلمات اصحاب مربوط به سلطانی است که ادعای خلافت و استحقاق اخذ خراج و مقاسمه داشته که ناشی از اعتقادش یا حداقل اعتقادی که ابراز می‌کند باشد و از سلطانی که معتقد است استحقاق ندارد و ظلماً اخذ می‌کند، منصرف است.

ثانیاً: این روایات از این حیث اطلاق ندارد؛ چرا که در مقام بیان حلّیت خراج مأخوذ از سلطان نیست، بلکه در مقام بیان مطلب دیگری است که بالالتزام معلوم می‌شود اصل حلّیت خراج مأخوذ از سلطان، مفروغٌ عنه بوده، امّا این‌که تا چه حدّ مفروغٌ عنه بوده ـ علی الاطلاق یا فی‌الجمله ـ از آن‌جا که اطلاقی وجود ندارد، پس به قدر متیقن اخذ می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved