پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 28 اسفند 1397
  • 2019 Mar 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2860
دیروز: 3204
ماه جاری: 70407
امسال: 647728
کل: 1618709
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 18/12/1397 - 16:42
کد درس: 1188 تعداد بازدید: 13 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه شصت و یکم؛ سه‌شنبه 9/11/1397

نظریهٔ شهید صدر قدس سره در ولایت فقیه

مرحوم شهید صدر قدس سره، عاشق امام قدس سره و انقلاب اسلامی ایران بودند و هرچه توان داشتند برای انقلاب اسلامی به کار می‌گرفتند. از جمله در آستانه یا اوائل پیروزی انقلاب اسلامی، ایشان نوشته‌هایی در رابطه با جمهوری اسلامی تحت عنوان «لمحة فقهیة تمهیدیة عن مشروع دستور الجمهوریة الاسلامیة» و نیز به عنوان «خلافة الانسان و شهادة الانبیاء» داشتند که هر دو نوشته در کتابی تحت عنوان الاسلام یقود الحیاة تدوین شده است. ایشان در «لمحة فقهیة تمهیدیة» می‌گوید: من چیزهایی به عنوان یک اطروحه می‌نویسم و نمی‌خواهم نظر قطعی و بتّی بدهم و شما خودتان تأمّل کنید و أولای به نظر، خود السیّد الامام قدس سره هستند که این رهبری را انجام دادند و این پیروزی را برای اسلام و مسلمین رقم زدند.

به هر حال ایشان نهایت تواضع را در مقابل حضرت امام قدس سره انجام می‌دهند و در این نوشته فرمایشاتی دارند که اگر فقط به همین مقدار بود، تقریباً فرقی با کلام مشهور نداشت؛ زیرا ایشان در این نوشته، حرف‌های خود را در چهار محور خلاصه کرده است:

محور اوّل: اینکه «لا ولاية بالأصل إلا لله تعالى»؛ هیچ ولایتی بالأصالة نیست مگر برای خداوند متعال.

محور اوّل کلام ایشان درست است و در ضمن مطالب گذشته توضیح دادیم اینکه چه کسی ولایت داشته باشد، خودش یک قانون است و خداوند متعال فرموده است: (إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّهِ) هیچ حکم و قانونی جز برای خداوند نیست و خداوند متعال هم هیچ ولایتی برای دیگری قرار نداده مگر برای رسول الله صلّی الله علیه وآله و ائمة معصومین علیهم السلام (إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَ هُمْ رَاكِعُونَ).

محور دوم: «النيابة العامة للمجتهد المطلق العادل الكفوء عن الإمام وفقاً لقول إمام العصر علیه السلام وإما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها إلى رواة أحاديثنا فإنهم حجتي عليكم وأنا حجة الله».

محور دوم آن است که مجتهد مطلق عادلِ با کفایت، از جانب امام عصر عجل الله تعالی فرجه نیابت عامه دارد، طبق آنچه در توقیع شریف «وَ أمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَة» آمده است. پس این سیّد بزرگوار دلالت این حدیث را بر ولایت فقیه که همان نیابت عامة مجتهد مطلق است می‌پذیرد و با نظر مشهور همراهی می‌کند و در توضیح این مطلب می‌فرماید: «فإن هذا النص يدل على أنهم المرجع في كل الحوادث الواقعية بالقدر الذي يتصل بضمان تطبيق الشريعة على الحياة».

محور سوم: خلافت عامّه براساس قاعدة شورا، برای همة انسان‌هاست؛ زیرا این قاعده بیان می‌کند در اسلام،‌ مردم حق إعمال نظر دارند ـ به همان بیانی که خواهد آمد که همة انسان‌ها مقام خلیفة اللّهی دارند ـ البته در چهار‌چوب إشراف و نظارت قانونی نائب امام علیه السلام یعنی مجتهد مطلق.

«الخلافة العامة للأمة على أساس قاعدة الشورى التي تمنحها حق ممارسة أمورها بنفسها ضمن إطار الإشراف والرقابة الدستورية من نائب الإمام»

محور چهارم: باید مجلس اهل حلّ و عقد داشته باشیم که هم با قاعدة شوری و هم با قاعدة إشراف مجتهد سازگاری داشته باشد و این مجلس به انتخاب مردم باشد.

«فكرة أهل الحل والعقد التي طبقت في الحياة الإسلامية والتي تؤدي بتطويرها على النحو الذي ينسجم مع قاعدة الشورى وقاعدة الإشراف الدستوري من نائب الإمام إلى افتراض مجلس يمثل الأمة وينبثق عنها بالانتخاب»

بنابراین کلام شهید صدر قدس سره در رسالة «لمحة فقهیة تمهیدیة عن مشروع دستور الجمهوریة الاسلامیة» نزدیک به کلام مشهور است. امّا ایشان بعداً‌ جزوة دیگری منتشر کردند به نام «خلافة الانسان و شهادة الانبیاء» که در آن حرف‌هایی دارند که مقداری با حرف‌های اینجا متفاوت است. خلاصة کلام ایشان در آن نوشته این است که به تعبیر خودشان دو خط درست می‌کنند؛ خط خلافت و خط شهادت.

ایشان مدعی می‌شوند همة انسان‌ها خلیفة الله هستند و این خط اختصاص به افرادی دون افراد دیگر ندارد؛ زیرا خداوند متعال می‌فرماید: (إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ) ؛ (ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلاَئِفَ فِي الْأَرْضِ) و امثال این آیات. بنابراین خلیفه بودن اختصاص به آدم ابوالبشر ندارد، بلکه جنسِ بشری و همة مردم خلیفه هستند، لذا همة آنچه را که خداوند متعال دارا می‌باشد و معقول است که به خلفاء خود تفویض کند، به همة مردم داده است و اصل آن است که خود مردم إعمال کنند، الا اینکه بعضی وقت‌ها شرایط خاصّی است که مردم نمی‌توانند إعمال خلافت کنند.

خط دیگر، خط شهادت است که به تعبیر ایشان به معنای هدایت و رهبری علمی است و در انبیاء، معصومین علیهم السلام و علماء متجسّد می‌شود. اگر مردم در جایی توانستند خط خلافت را عملی کنند، علماء فقط خط شهادت را انجام می‌دهند، امّا اگر مردم نتوانستند خط خلافت را عملی کنند، هر دو خط توسط انبیاء، ائمه علیهم السلام و علماء محقّق و عملی می‌شود. بله، اگر معصوم علیه السلام حضور داشته باشد، هر دو خط خلافت و شهادت در ایشان متجسّد می‌شود.

ایشان در نهایت نتیجه می‌گیرند که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، ولایت فقیه به نحوی که خط ولایت و شهادت در مراجع با کفایت متجسّد شود وجود داشت. امّا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، خط شهادت همچنان متجسّد در مراجع و علماست، منتها با توجه به عدم عصمت مراجع، خط خلافت به خود مردم باز می‌گردد تا از طریق شورا و انتخابات، آن ولایت عمومی که همة مردم بر حکومت دارند، تجلّی پیدا کند.

ایشان برای اثبات مدعای خود به دو آیة شریفة (وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ) و (الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ) تمسّک می‌کنند و می‌فرمایند:

نصّ اوّل، این صلاحیّت را به امّت می‌دهد که بتوانند از طریق شورا، خلافت داشته باشند، البته مادامی که نصّ خاصّی خلاف آن نیامده باشد. و نصّ دوم بیان می‌کند هر مؤمنی، ولیّ مؤمن دیگر است و مراد از ولایت هم، تولّی امور دیگری است و این نصّ، ظاهر در سریان ولایت است بین تمام مؤمنین و مؤمنات به طور متساوی.

این خلاصة کلام شهید صدر قدس سره در دو رسالة «لمحة فقهیة تمهیدیة عن مشروع دستور الجمهوریة الاسلامیة» و «خلافة الانسان و شهادة الانبیاء» است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
فضیلت ماه رجب
پيامبر خدا (ص): بدانيد كه رجب، ماه اَصَمّ خداست و ماه بزرگى است وبراى اين، آن را «اَصَم» ناميده‌اند كه حرمت و فضيلت هيچ ماهى نزد خداوند تبارك و تعالى به اندازه آن نيست .
ثواب الأعمال، ص ۷۸، ح ۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved