پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1398
  • 2019 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2477
دیروز: 2282
ماه جاری: 67437
امسال: 344014
کل: 1965426
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/11/1397 - 14:02
کد درس: 1182 تعداد بازدید: 496 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397
جلسه پنجاه و چهارم؛ شنبه 22/10/1397

بررسی استدلال به مشهورهٔ أبی‌خدیجه

در بررسی دلالت این روایت می‌گوییم: استدلال به خصوص این مشهوره با صَرف نظر از سایر روایات و قرائن موجود، ناتمام است؛ زیرا معلوم است از این روایت مطابقتاً بیش از نصب فقیه به عنوان قاضی استفاده نمی‌شود؛ چراکه حضرت فرمودند: «إِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ‏ قَاضِياً» و قرائن دیگر نیز مؤیّد این مطلب می‌باشد، البته مراد قضاوت بنِطاقِها الواسع می‌باشد؛ یعنی هر آنچه قضات جور و سلاطین به عنوان قضاوت انجام می‌دادند، ظاهر روایت آن است که حضرت آن را ارجاع به فقهاء داده‌اند، از جمله تصرّف در اموال غُیَّب، قُصَّر و امثال آن.

بنابراین از این روایت مطابقتاً چیزی دربارة‌ إمارت و ولایت فقیه استفاده نمی‌شود. الا اینکه با تتمّه‌ای و ضمیمة بعض مقدّمات می‌توان از این روایت استفادة ولایت برای فقیه کرد، کما اینکه اگر کسی در دلالت مقبولة عمر بن حنظله مناقشه کند و قائل شود بیش از نصب فقیه به عنوان قاضی از آن استفاده نمی‌شود، با این ضمیمه می‌توان دلالت مقبوله را نیز پذیرفت و آن اینکه:

به ضرورت عقل و نیز با توجه به روایات مبارکه، معلوم است که اهمیّت إمارت به مراتب بیشتر از قضاوت است، پس همانطور که شارع مقدّس قضاوت را مهمل نگذاشته است؛ یعنی وقتی رجوع به اهل جور را در قضاوت تحریم کرده، کسی را به عنوان قاضی منصوب کرده است، به اولویّت می‌فهمیم در مواردی که امکان داشته، مسلّماً افرادی را برای إمارت و ولایت نصب کرده است؛ زیرا از یک طرف می‌دانیم ولایت و إمارت، جز برای معصوم علیه السلام نیست کما اینکه اصل قضاوت نیز جز برای آنها نیست. و از طرف دیگر بیان کردیم إمارت و ولایت، چیزی نیست که بر زمین بماند و بتوان آن را رها کرد ـ چنانچه قضاوت نیز چنین است ـ همچنین با توجه به اینکه در فقه و فرهنگ اسلامی هر والی‌ای، قاضی هم بوده است و بلکه نصب و عزل قضات می‌کرده است. با ضمیمة این مقدّمات به یکدیگر کشف می‌شود که هم نصب ولات شده است و هم شرایطی که در نصب قضات رعایت می‌شده از جمله فقاهت، بالأولویة در نصب ولات هم باید رعایت شود.

بنابراین با ضمیمة مقدّماتی که بیان کردیم می‌توان از مشهورة أبی‌خدیجه کشف کنیم در هر جایی که خود امام علیه السلام به هر دلیل تصرّف مباشری ندارد، ولایت و إمارت برای فقیه قرار داده شده است. بله، اگر کسی بدون ضمیمة این مقدّمات قائل  شود مراد از قاضی در «إِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ‏ قَاضِياً» أعمّ از قاضی اصطلاحی و به معنای کسی است که حکمش نافذ باشد ولو ابتدائاً، این حرف خلاف ظاهر روایت است و نمی‌توان به آن ملتزم شد. بعض شبهات متفرّقه هم که چندان مهم نیستند در اینجا وجود دارد که إن شاء الله آنها را بعد از اینکه روایات را ذکر کردیم رسیدگی می‌کنیم.

9 . تمسّک به روایت «و أمّا الحوادثُ الواقعة»

روایت دیگری که به آن برای اثبات ولایت فقیه تمسّک شده، روایت شریفة اسحاق بن یعقوب است که می‌فرماید: «أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى‏ رُوَاةِ حَدِيثِنَا». البته مرحوم شیخ قدس سره این روایت را در قسم دوم ولایت یعنی عدم استقلال دیگران به تصرّف بدون إذن ولیّ، ذکر کرده است، امّا همانطور که توضیح دادیم حتّی قسم دوم ولایت برگشت به قسم اوّل یعنی استقلال ولیّ بالتصّرف دارد و ما در اینجا از هر دو قسم بحث می‌کنیم.

مرحوم صدوق قدس سره این روایت را در کمال الدین و تمام النعمة با سندی از اسحاق بن یعقوب نقل کرده است. شیخ طوسی قدس سره نیز در کتاب الغیبة این روایت را از اسحاق بن یعقوب نقل کرده است. البته هم سند شیخ صدوق و هم سند شیخ طوسی قدس سرهما، از طریق مرحوم کلینی قدس سره است، امّا هر کدام سند متفاوتی تا مرحوم کلینی قدس سره دارند.

صاحب وسائل قدس سره سند این روایت را از کمال الدین و تمام النعمة چنین نقل می‌کند:

«وَ [مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ] فِي كِتَابِ إِكْمَالِ الدِّينِ وَ إِتْمَامِ النِّعْمَةِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِصَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَعْقُوبَ»

مرحوم صدوق قدس سره این روایت را از محمد بن محمد بن عصام ـ که در بعض جاها پسوند الکلینی برای ایشان ذکر شده ـ نقل می‌کند که [هرچند جزو مشایخ صدوق قدس سره است امّا] در کتب رجالی توثیقی برای ایشان ذکر نشده است. محمد بن یعقوب الکلینی قدس سره هم از اسحاق بن یعقوب نقل کرده است.

سند شیخ طوسی قدس سره در کتاب الغیبة چنین است:

«وَ رَوَاهُ الشَّيْخُ فِي كِتَابِ الْغَيْبَةِ عَنْ جَمَاعَةٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ قُولَوَيْهِ وَ أَبِي غَالِبٍ الزُّرَارِيِّ وَ غَيْرِهِمَا كُلِّهِمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ»

شیخ طوسی قدس سره این روایت را از جماعتی نقل کرده است و از آنجا که حداقل جمع سه نفر هستند، لذا در این طبقه حداقل سه نفر وجود دارند [که قریب است یکی از آنها شیخ مفید قدس سره باشد]. این جماعت از جعفر بن محمد بن قولویه قدس سره ثقه صاحب کامل الزیارات و نیز از أبی غالب الزُّراری نقل کرده‌اند که ثقه و از أجلّاء است و بدین جهت به ایشان «الزُّرَارِيِّ» می‌گویند که از اولاد جناب زرارة است. همچنین این جماعت از غیر این دو بزرگوار نیز نقل کرده‌اند که شاید یکی از آنها همان محمد بن محمد بن عصام الکلینی باشد. پس سند تا اینجا تمام است. این افراد همه از محمد بن یعقوب الکلینی قدس سره نقل کرده‌اند و ایشان از اسحاق بن یعقوب نقل کرده است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
کسب فضایل و رفع حوائج
امام علی (ع) خطاب به كميل به زياد: اى كميل! به خانواده‌ات فرمان بده كه روزها در پى كسب خصلت‌هاى والاى انسانى بروند و شبانگاهان، در پى رفع نيازهاى خُفتگان.
نهج البلاغه، حكمت ۲۵۷
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved