پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1398
  • 2019 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2404
دیروز: 2282
ماه جاری: 67364
امسال: 343941
کل: 1965353
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/10/1397 - 14:55
کد درس: 1179 تعداد بازدید: 448 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه پنجاه و یکم؛ یکشنبه 16/10/1397

7. تمسّک به مقبولهٔ‌ عمر بن حنظله

روایت دیگری که بسیاری از اعلام به آن برای اثبات ولایت فقیه تمسّک کرده‌اند، مقبولة عمر بن حنظله است. بر خلاف روایات سابق که مرحوم شیخ قدس سره آنها را فقط برای اثبات قسم اوّل ولایت ـ یعنی استقلال ولیّ بالتصرّف ـ آورده بود، این مقبوله را هم به عنوان مدرک قسم اوّل ولایت و هم به عنوان مدرک قسم دوم ولایت ـ یعنی عدم استقلال دیگران بالتصرّف بدون إذن ولی ـ ذکر کرده است، منتها دلالت آن را بر قسم اوّل ولایت نپذیرفته، امّا دلالت آن را بر قسم دوم ولایت پذیرفته و فرموده است: ظاهر این مقبوله آن است که فقیه، مانند حکّام منصوب در زمان پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و صحابه ـ یعنی حتّی خلفاء ثلاثه و امیرالمؤمنین علیه السّلام ـ است از جهت اینکه مردم ملزم به ارجاع امور مذکوره به آنها هستند، لذا تمام وظایف و امتیازاتی که آن حکّام منصوبه داشتند، برای فقیه هم در امور مذکوره ثابت است؛ یعنی اموری که مردم بدون إذن ولیّ، استقلال به تصرّف در آنها ندارند‌.

سپس مرحوم شیخ قدس سره در قسم دوم ولایت،‌ ترقّی کرده و عبارتی دارند که ولایت به معنای اول را به مقدار تنظیم امور اجتماع نیز ثابت می‌کند. ایشان می‌فرمایند:

«بل المتبادر عرفاً من نصب السلطان حاكماً وجوب الرجوع في الأُمور العامّة المطلوبة للسلطان إليه»

 یعنی متبادر عرفی از اینکه سلطان، حاکمی را نصب می‌کند آن است که رجوع به این حاکم واجب است در امور عامّه‌ای که مطلوب سلطان است.

بنابراین هرچند جناب شیخ قدس سره دلالت این مقبوله را در قسم اوّل ولایت نپذیرفتند، امّا در قسم دوم دلالت آن را می‌پذیرند و لزوم رجوع به ولیّ فقیه در مدیریت اجتماع را با إضرابی که اینجا کردند می‌پذیرند. و حتّی اگر شیخ قدس سره این إضراب را هم نداشتند، باز مطلب ثابت بود؛ چون در ذیل می‌فرمایند:‌ در اموری که مردم مستقل به آن نیستند و باید إذن حاکم باشد، در این امور باید رجوع به فقیه کرد. پس معلوم است که در حکومت هم باید رجوع به فقیه کرد؛ زیرا اثبات کردیم حکومت، مخصوص پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و ائمة معصومین علیهم السّلام است و شخص دیگری حق حکومت ندارد، لذا اگر در جایی باید حکومت باشد، حتماً باید با إذن معصوم علیه السّلام و یا إذن نائب حضرت باشد. بنابراین حتّی لازمة کلام اوّل شیخ قدس سره آن است که مدیریّت جامعه، بدون إذن فقیه نمی‌تواند باشد و مردم مستقل به حکومت نیستند.

به همین جهت بارها گفته‌ایم اگر کسی سرتاسر فقه را بگردد؛ از زمان مثل شیخ صدوق و مفید قدس سرهما تا شهید و صاحب جواهر و صاحب مناهل تا شیخ انصاری و تا برسیم به زمان السیّد الامام قدس سرهم، کسی را پیدا نمی‌کند که مدیریّت جامعه را برای غیر فقیه بدون إذن فقیه تجویز کرده باشد ولو اینکه شخصی که می‌خواهد متصدّی شود،‌ انسان عادلی باشد، مگر در صورت ضرورت که آن حرف دیگری است. بله، عامّه چنین حرفی دارند که به شورا یا حتّی با تغلّب (الحُکْمُ لِمَنْ غَلَبَ) می‌توان متصدّی جامعه شد. امّا در میان فقهای شیعه هیچ کسی ملتزم به این حرف نشده است، و هر کس چنین ادعایی داشته باشد، ادعایی واهی و خلاف واقع است، هرچند امروزه کسانی پیدا شده‌اند که این حرف را می‌زنند، امّا در میان کلّ من یحفظ عنه العلم من فقهاء الإمامیه، نمی‌توانید کسی را پیدا کنید که تجویز مدیریّت جامعه بدون إذن فقیه کرده باشد. دلیل آن هم روشن است؛ زیرا حکومت به معنای قانون گذاری حق خداوند است و خداوند هم قانون گذاشته که فقط پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و أولی الأمر می‌توانند حکومت و إمارت داشته باشند و غیر از آنها تا روز قیامت، هیچ کسی [استقلالاً] إمارتی ندارد و اگر کسی بخواهد حکومت یا حتّی قضاوت داشته باشد، باید منبعث از آنها باشد.

بنابراین مرحوم شیخ قدس سره استدلال به این مقبوله را می‌پذیرند، منتها ما باید خودمان این مقبوله را بررسی کنیم و ببینیم آیا می‌توان تسلیم دلالت آن شویم یا خیر، لذا می‌گوییم:

سند این روایت را در مبحث اجتهاد و تقلید مفصّل بررسی کردیم و راه‌های تصحیح سند، إستناد به شهرت و... را بررسی کردیم و در اینجا به همان مقدار اکتفاء می‌کنیم و دوباره بدان نمی‌پردازیم. منتها از حیث دلالت، باید در اینجا بحث کنیم که آيا نصب فقیه از این مقبوله استفاده می‌شود یا خیر؟

ابتدا متن این روایت را می‌خوانیم و سپس به بررسی دلالت آن می‌پردازیم. در کتاب شریف الکافی متن روایت چنین است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
کسب فضایل و رفع حوائج
امام علی (ع) خطاب به كميل به زياد: اى كميل! به خانواده‌ات فرمان بده كه روزها در پى كسب خصلت‌هاى والاى انسانى بروند و شبانگاهان، در پى رفع نيازهاى خُفتگان.
نهج البلاغه، حكمت ۲۵۷
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved