پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 بهمن 1397
  • 2019 Feb 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1899
دیروز: 2894
ماه جاری: 68247
امسال: 574776
کل: 1545757
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/10/1397 - 14:49
کد درس: 1178 تعداد بازدید: 75 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه پنجاهم؛ شنبه 15/10/1397

6. تمسّک به روایت «اللهم ارحم خلفائی»

این روایت در کتب متعدّده و با سندهای متفاوت نقل شده است. یک نقل این روایت، نقلی است که جناب شیخ حرّ عاملی قدس سره ـ در وسایل الشیعة در باب 8 از ابواب صفات قاضی از کتاب القضاء ـ از من لا یحضره الفقیه مرسلاً از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده‌اند. روایت چنین است:

قَالَ [مُحَمَّدُ بْنُ‏ عَلِيِ‏ بْنِ‏ الْحُسَيْن‏] وَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله:‏ اللَّهُمَّ ارْحَمْ خُلَفَائِي. قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَنْ خُلَفَاؤُكَ؟ قَالَ: الَّذِينَ يَأْتُونَ بَعْدِي يَرْوُونَ حَدِيثِي وَ سُنَّتِي.

مرحوم صدوق قدس سره از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل فرمودند که رسول گرامی اسلام صلّی الله علیه وآله فرمودند: خدایا! جانشینان من را مورد رحمت قرار بده. گفته شد: ای سول خدا! خلفاء شما چه کسانی هستند؟ حضرت فرمودند: کسانی که بعد از من می‌آيند و حدیث و سنّت من را روایت می‌کنند.

بررسی سند روایت

همان‌طور که گفتیم مرحوم صدوق قدس سره این روایت را در من لا یحضره الفقیه مرسلاً از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده و سندی ارائه نکرده‌اند. برخی از فقهاء گفته‌اند چون مرحوم صدوق قدس سره این روایت را به ضرس قاطع به امیرالمؤمنین علیه السلام نسبت داده، لذا معلوم می‌شود سند آن در نزد ایشان تمام بوده است؛ چراکه مرحوم صدوق قدس سره می‌دانسته قول به غیر علم لاأقل در شرعیات حرام است، لذا از اینکه با ضرس قاطع فرموده «قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام »، معلوم می‌شود که حجّت بر صدور این روایت داشته است.

السیّد الامام قدس سره این تقریب را کافی برای اعتماد به روایت می‌دانند. سیّد خویی قدس سره هم به حسب بیان خودشان، در برهه‌ای از زمان به این بیان اعتماد می‌کرده‌اند، امّا بعداً از آن برگشته‌اند. همچنین بعض دیگر از اعلام نیز به این بیان اعتماد کرده‌اند.

امّا ما هنوز نتوانستیم به این بیان اعتماد کنیم، کما اینکه سید خویی قدس سره نیز بعداً از این بیان برگشتند. و اینکه ما نتوانستیم این توجیه را بپذیریم به خاطر آن است که وجه نقل جناب صدوق قدس سره و نسبت روایت به ضرس قاطع به معصوم علیه السلام ، هم می‌تواند به این جهت باشد که احراز کرده‌اند رواتِ این روایت ثقات هستند، و هم می‌تواند وجه دیگری داشته باشد. از جمله اینکه لعلّ به جهت قرائن موجود و یا تعدّد أسناد، اطمینان به صدور آن روایت پیدا کرده باشند ـ که بعید نیست اینجا چنین باشد ـ لذا روایت را به ضرس قاطع به امام علیه السلام نسبت داده‌اند و یا اینکه ترکیبی از این دو موجب شده باشد که به این اطمینان برسند. امّا ما از این طرق نمی‌توانیم به اطمینان برسیم و اطمینان جناب صدوق قدس سره هم هرچند برای خودشان حجّت است، امّا برای ما حجّت نیست؛ خصوصاً که از بعض عبارات ایشان استفاده می‌شود که قائل به اصالة العدالة بوده‌اند؛ به این معنا که گفته‌اند اگر فسقی از مسلمان یا شیعه‌ای ظاهر نشده باشد، حکم به عدالتش می‌شود. بله، اگر مقصود ایشان عدم ظهور فسق بعد از معاشرتِ قابل اعتناء باشد، این مانعی ندارد و کاشف از عدالت است، امّا کلام ایشان در الهدایة فی الاصول و الفروع اطلاق دارد و از آن استفاده می‌شود که اگر کسی را نمی‌شناسی، مادامی که فسقی از او ظاهر نشده باشد اصل آن است که عادل می‌باشد، «المسلمون كلهم عدول تقبل شهادتهم». امّا همانطور که در مباحث اجتهاد و تقلید بیان کردیم، نمی‌توان این مبنا را پذیرفت.

بنابراین تا اینجا از نظر ما سند روایت ناتمام است، هرچند در نزد عدة قابل اعتنایی ـ از جمله السیّد الامام قدس سره ـ سند روایت تمام است. خصوصاً که جناب صدوق قدس سره در مقدمة من لا یحضره الفقیه می‌فرماید: «لَمْ أَقْصِدْ فِيهِ قَصْدَ الْمُصَنِّفِينَ فِي إِيرَادِ جَمِيعِ مَا رَوَوْهُ بَلْ قَصَدْتُ إِلَى إِيرَادِ مَا أُفْتِي بِهِ وَ أَحْكُمُ بِصِحَّتِهِ‏ وَ أَعْتَقِدُ فِيهِ أَنَّهُ حُجَّةٌ فِيمَا بَيْنِي وَ بَيْنَ رَبِّي تَقَدَّسَ ذِكْرُهُ وَ تَعَالَتْ قُدْرَتُه»، یعنی قصدم این نیست که مانند مصنفین، هر چیزی را نقل کنم، بلکه آنچه بینی و بین الله حجّت است و به آن فتوا می‌دهم را نقل می‌کنم.

مرحوم صدوق قدس سره این روایت را در کتب دیگری نیز نقل کرده است، از جلمه در کتاب المجالس یا همان الأمالی. صاحب وسائل قدس سره در ذیل این روایت می‌گوید: مرحوم صدوق قدس سره عین این روایت را در المجالس نقل کرده است، البته تتمّه‌ای هم بر آن نقل کرده و فرموده است «ثُمَّ يُعَلِّمُونَهَا أُمَّتِي». عبارت صاحب وسائل قدس سره چنین است:

«وَ رَوَاهُ فِي الْمَجَالِسِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عِيسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ علیه السلام ».

مرحوم صدوق قدس سره این روایت را در مجالس از الحسین بن أحمد بن إدریس از پدرش أحمد بن إدریس نقل می‌کند. خود أحمد بن إدریس، ثقه و جلیل القدر است، امّا توثیقی دربارة پسر ایشان وارد نشده است. ایشان از محمد بن أحمد الاشعری ثقه، صاحب نوادر الحکمه نقل می‌کند. ایشان از محمد بن علی نقل می‌کند که همان ابوسمینه است که آقای محمد بن الحسن بن الولید او را از رجال نوادر الحکمة استثناء کرده و گفته به روایات این افراد نمی‌توان اعتماد کرد. عیسی بن عبدالله العلوی و پدرش عبدالله بن محمد بن عُمَر الأطرف ـ از نوادگان امیرالمؤمنین علیه السلام ـ هم توثیق ندارد. بنابراین سند جناب صدوق قدس سره به این روایت در أمالی، به خاطر عدم توثیق چند نفر از روات و بلکه تضعیف بعضی دیگر ناتمام است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
حتمیت ظهور به قدرت الهی
امام باقر عليه السلام: از امور حتمى و تغيير ناپذير نزد خداوند قيام (انقلاب) قائم ماست. هر كه در گفته من شك كند، خدا را با حال كفر و انكار او ديدار كند.
الغيبة للنعمانی، 86/17 
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved