پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1398
  • 2019 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2441
دیروز: 2282
ماه جاری: 67401
امسال: 343978
کل: 1965390
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/10/1397 - 12:07
کد درس: 1174 تعداد بازدید: 399 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه چهل و ششم؛ شنبه 8/10/1397

دو اشکال دیگر در استدلال به روایت «الفقهاء اُمناء الرسل»
الف: «روایت در مقام إخبار، نه إنشاء» و پاسخ به آن

بعض اشکالات دیگر در استدلال به روایت سکونی ذکر شده است، از جمله اینکه گفته‌اند: این روایت در مقام انشاء و جعل منصب ولایت برای فقیه نیست ـ برخلاف مقبولة عمر بن حنظله که دارد «فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ‏ عَلَيْكُمْ‏ حَاكِماً» ـ بلکه در مقام إخبار از آن است که فقهاء، أمناء رسل می‌‌باشند. بنابراین با این روایت نمی‌توان اثبات مقام ولایت برای فقهاء کرد.

این اشکال انصافاً وارد نیست؛ زیرا حتّی اگر بپذیریم این روایت در مقام إخبار از آن است که فقهاء اُمناء الرسل هستند و اطلاق امین بودن را ولو از طریق إخبار قبول کنیم، مشکلی در استدلال به این روایت ایجاد نمی‌شود؛ زیرا نهایتاً از این خبر کشف می‌کنیم که در رتبة قبل، جعل ولایت برای فقیه شده است. به تعبیر دیگر وقتی حضرت خبر می‌دهند که فقهاء أمناء الرسل هستند، معلوم است این أمناء بودن برای آنها جعل شده است؛ زیرا بیان کردیم ولایت، مخصوص رسول الله صلّی الله علیه وآله و ائمة اثنی عشر علیهم السلام است، لذا وقتی این روایت ولو به صورت اخباری دلالت داشته باشد که فقهاء هم ولایت دارند، از آن کشف می‌کنیم که در رتبة قبل، جعل ولایت برای فقهاء شده است. بنابراین این اشکال واضح الدفع است.

ب: «فقهاء امین پیامبران از حیث علم»

اشکال دیگری که در اینجا ذکر کرده‌اند آن است که روایت سکونی می‌فرماید فقهاء، امناء الرسل هستند؛ یعنی امین و امانت‌دار آنها هستند. و امانت‌دار به کسی می‌گویند که چیزی به عنوان امانت به او داده می‌شود تا آن را حفظ کرده و در موعد مقرّر، به صاحب آن یا [با إذن او] به دیگری تحویل دهد. در اینجا که تحویل به خود رُسل معنا ندارد، لامحاله مقصود تحویل به دیگران است. و آن چیزی که فقهاء به عنوان امانت تحویل گرفته‌اند تا به دیگران تحویل دهند، علوم پیامبران عظام است؛ یعنی آنچه مربوط به عقاید، معارف و احکام است و فقهاء چیز دیگری را از پیامبران تحویل نگرفته‌اند. بنابراین روایت سکونی بیان می‌کند فقهاء امین هستند در رساندن پیام پیامبران، لذا این روایت ربطی به ولایت فقهاء در تصدّی امور جامعه و دخالت در امور سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آنها ندارد.

پاسخ به اشکال دوم: فقهاء امین پیامبران حتّی در ادارهٔ جامعه

این اشکال با این بیان واقعاً وارد نیست؛ زیرا امین فقط به کسی گفته نمی‌شود که چیزی پیش او به امانت گذاشته می‌شود، بلکه مصادیق دیگری هم دارد، از جمله کسی که کار مهمی بر عهدة او واگذار می‌شود؛ مثلاً گفته می‌شود «فلانی امین من است در رسیدگی به امور فلان مدرسه یا امین من است در ادارة امور فلان شرکت» و امثال این موارد؛ پس امین بر کسی که می‌تواند دیگری را در اموری که نیاز به کمک دارد یاری دهد نیز اطلاق می‌شود.

در این روایت که بیان شده فقهاء امین پیامبران هستند، یک جهتش آن است که علم پیامبران را تحویل گرفته‌اند و باید به دیگران تحویل بدهند و جهت دیگرش آن است که ولایت پیامبران در ادارة اجتماع و امور عباد ـ که از وظایف اوّلیه و مهم أولو الأمر و رسول اکرم صلّی الله علیه وآله است ـ در صورتی که ایشان به هر دلیل نتوانند مباشرتاً متصدّی شوند، بر عهدة فقهاء به عنوان أمناء الرسل گذاشته شده است، کما اینکه [در برخی روایات] از ادارة اجتماع به عنوان امانت نام برده شده است و حتّی در زمان غیبت، شیعیان یتیمان ائمه علیهم السلام نامیده شده‌اند و اطلاق برخی از آنها می‌تواند امین بودن فقهاء برای تنظیم امور را شامل شود. پس همانطور که وصیّ، امین موصی است، فقهاء هم امین پیامبران هستند حتّی در ادارة امور اجتماع.

بله، شبهة سابق جاری است؛ چراکه خود حضرت فرمودند مقصود از «مَا لَمْ يَدْخُلُوا فِي الدُّنْيَا»، متابعت کردن از سلطان است. پس حضرت فرض کردند سلطانی وجود دارد و در این شرایط، فقهاء اُمناء الرسل هستند مادامی که از سلطان تبعیّت نکنند، امّا اگر از سلطان تبعیّت کردند دیگر اُمناء الرسل نیستند، و متفاهم عرفی از این عبارت آن نیست که این سلطنت و امارت، در اختیار فقهاء گذاشته شده است. بله، ذکر شد حداقل در اموری که سلطان دخالت نکند، می‌توانیم بگوییم فقهاء، اُمناء هستند و سپس با قول به عدم فصل که بعید هم نیست چنین باشد، می‌توان گفت حکومت و ولایت هم برای فقهاء است. ولی با وجود این، اثبات اطلاق اُمناء بودن در غیر علم مؤونه دارد؛ زیرا وقتی رسول الله صلّی الله علیه وآله می‌فرمایند «الْفُقَهَاءُ أُمَنَاءُ الرُّسُلِ» و بعد از آن با «ما»ی زمانیه می‌فرمایند «مَا لَمْ يَدْخُلُوا فِي الدُّنْيَا» و دخول در دنیا را هم به اتّباع از سلطان معنا کرده‌اند، کأنّ معنای عبارت چنین می‌شود: «الفقهاء اُمناء الرسل ما لم یتّبعوا السلطان» و از این عبارت معلوم می‌شود حضرت در مقام خبر دادن از جعل ولایت نیستند و یا حداقل اطلاق روایت نسبت به این جهت مشکوک است و بیشتر به نظر می‌رسد در مقام بیان این مطلب باشند که فقهاء، مرجع بیان احکام و عقاید هستند مادامی که داخل در أتباع سلطان نشوند، و اگر داخل در أتباع سلطان شدند این مرجعیّت هم از آنها گرفته می‌شود. بنابراین احراز اینکه روایت سکونی شامل تولّی امور هم می‌شود سخت است، لذا با ضرس قاطع نمی‌توان گفت این روایت دلالت بر مطلب دارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
کسب فضایل و رفع حوائج
امام علی (ع) خطاب به كميل به زياد: اى كميل! به خانواده‌ات فرمان بده كه روزها در پى كسب خصلت‌هاى والاى انسانى بروند و شبانگاهان، در پى رفع نيازهاى خُفتگان.
نهج البلاغه، حكمت ۲۵۷
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved