پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مرداد 1398
  • 2019 Aug 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 294
دیروز: 1636
ماه جاری: 58024
امسال: 334601
کل: 1956013
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 13/10/1397 - 16:26
کد درس: 1173 تعداد بازدید: 406 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه چهل و پنجم؛ سه‌شنبه 4/10/1397

اشکال سوم: علماء وارث انبیاء از حیث علم

اشکال سوم آن است که سیاق روایت مبارکه با آن سازگار است که وراثت علماء از پیامبران، از حیث علم باشد؛ زیرا روایت می‌فرماید: «مَنْ سَلَكَ‏ طَرِيقاً يَطْلُبُ‏ فِيهِ عِلْماً» و نیز می‌فرماید: «إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ» و «يَسْتَغْفِرُ لِطَالِبِ الْعِلْمِ مَنْ فِي السَّمَاءِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ» این سیاق همه دربارة علم و طالب علم است، پس معلوم می‌شود وراثت هم از همان حیث علم است و روایت مبارکه در مقام آن است که افراد را تحریض بر تحصیل علم کند. ذیل هم این مطلب را تقویت می‌کند؛ زیرا می‌فرماید: انبیاء درهم و دینار به ارث نمی‌گذارند، بلکه علم به ارث می‌گذارند «إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لَا دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ مِنْهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ». نتیجه این می‌شود که در این روایت وراثت از حیث علم مراد است، نه وراثت در چیز دیگر.

إن قلت: دربارة ائمه علیهم السلام وارد شده است که «وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ» هستند و در آنجا معلوم است که وراثت ائمه علیهم السلام فقط در خصوص علم نیست، بلکه در همه چیز وارث انبیاء هستند مگر در آنچه که می‌دانیم به ایشان ارث نمی‌رسد مانند اینکه جبرئیل بر ایشان نازل شود همان‌طور که بر پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نازل می‌شد.

قلت: در آنجا قرینه داریم که وراثت ائمه علیهم السلام در همه چیز است، امّا در مورد علماء بیش از این نمی‌فرماید که ورثة انبیاء هستند در همان محدودة علم، و اینکه در این روایت شریفه اثبات بخشی از میراث انبیاء برای علماء شده، معنایش نفی میراث عام برای ائمه علیهم السلام نیست.

هرچند جواب داده‌اند به اینکه روایت که فرموده «إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لَا دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا الْعِلْمَ» یا در بعضی نسخه‌ها دارد «إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْم‏» دالّ بر حصر نیست. امّا حقیقت آن است که این اشکال وارد است. البته ما نمی‌خواهیم از این روایت استفادة حصر کنیم، بلکه می‌گوییم بیش از ارث علم از آن استفاده نمی‌شود. به تعبیر دیگر این روایت در مقام بیان مطلبی فراتر از توریث علم نیست و نمی‌توان از آن عموم وراثت را برای علماء نسبت به همة آنچه که انبیاء علیهم السلام خصوصاً پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام داشتند استفاده کنیم. و این هم روشن است که روایت نمی‌تواند منافاتی با ادلّة مثبته داشته باشد.

اشکال چهارم: لازمهٔ این استدلال، جعل ولایت برای علماء در عرض ائمه علیهم السلام

اشکال دیگری که در استدلال به این روایت در کلمات السید الامام قدس سره مطرح شده آن است که لازمة این استدلال آن است که جعل ولایت برای فقهاء، در عرض ولایت ائمه علیهم السلام باشد؛ زیرا ائمه علیهم السلام قطعاً جزو علماء بودند و گفتیم وارثت عامّه هم داشتند، کما اینکه امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: «أَرَى تُرَاثِي‏ نَهْباً»؛ خلافت و ولایت را غارت شده می‌بینم. بنابراین آنچه علماء از انبیاء ارث برده‌اند، اگر معنای عامّی باشد که حتّی شامل ولایت هم شود و یا اینکه خصوص ولایت بر امور مسلمین مراد باشد، ظاهر این روایت آن است که ولایت فقهاء در عرض ولایت ائمه علیهم السلام می‌شود.

پاسخ اشکال چهارم: سایر روایات قرینه بر طولی بودن ولایت فقهاء نسبت به ولایت ائمه علیهم السلام

 حقیقت آن است که ظاهر این اشکال مقداری وارد است، الا اینکه می‌توان اینگونه پاسخ داد که این روایت بیان می‌کند اصل ولایت برای علماء جعل شده است، منتها با روایات دیگر معلوم می‌شود که این ولایت شرایطی دارد و آن اینکه وقتی ولایتِ تامّه‌ای که جامع بین ولایت ظاهری و باطنی است وجود دارد؛ یعنی ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام ، امام صادق علیه السلام و سایر ائمه علیهم السلام ، در این صورت علماء یا اصلاً ولایت ندارند و یا اینکه در صورتی ولایت دارند که ائمه علیهم السلام إعمال ولایت نکرده باشند و عملاً هم امکان تحقّق آن نباشد. پس مقتضای جمع بین ادلّه آن است که فقهاء ولایت دارند منتها به نحوی که تنافی با ولایت تامة محیطة امیرالمؤمنین علیه السلام نداشته باشد.

2. تمسّک به روایت «إنَّ العلمـاءَ اُمنـاءُ الرُسُـلِ»

 روایت دیگری که در این زمینه وجود دارد و مرحوم شیخ قدس سره آن را نقل کرده‌اند، روایت «أنّ العلماءَ اُمناءُ الرُّسُلِ»‌ است. این روایت با این الفاظ، از طریق شیعه نقل نشده و در مجامع عامّه وجود دارد. آنچه از طریق شیعه رسیده، دو نقل دیگر است که مقداری با هم متفاوت هستند. در کتاب شریف الکافی چنین نقل شده است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
کسب فضایل و رفع حوائج
امام علی (ع) خطاب به كميل به زياد: اى كميل! به خانواده‌ات فرمان بده كه روزها در پى كسب خصلت‌هاى والاى انسانى بروند و شبانگاهان، در پى رفع نيازهاى خُفتگان.
نهج البلاغه، حكمت ۲۵۷
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved