پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 ارديبهشت 1398
  • 2019 May 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 672
دیروز: 1881
ماه جاری: 58105
امسال: 124089
کل: 1745501
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/10/1397 - 16:11
کد درس: 1164 تعداد بازدید: 285 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسة سی‌ و ششم؛ دوشنبه 19/9/97

اشکال سوم: اعطاء امیرالمؤمنین علیه السلام مستحبی بوده در حالی که مورد کریمه زکات واجب است

اشکال دیگری در اینجا ذکر کرد‌ه‌اند که خیلی بی‌پایه بوده و معلوم است از روی عناد و لج‌بازی است و آن اینکه: آنچه امیرالمؤمنین علیه السلام در حال صلات اعطاء کردند، انفاق مستحبّی بوده است؛ زیرا حضرت، انسان متموّلی نبودند تا زکات واجب به ایشان تعلّق بگیرد، علاوه آنکه فرضاً‌ حضرت متموّل هم بوده باشند، امّا به حلّه یا انگشتر که زکاتِ واجب تعلّق نمی‌گیرد، در حالی که مراد از (يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ) در این کریمه، اعطاء زکات واجب است و به انفاق مستحبی اطلاق زکات نمی‌شود. پس معلوم می‌شود مصداق (وَ الَّذِينَ آمَنُوا) در این آیة شریفه، نمی‌تواند امیرالمؤمنین علیه السلام باشد.

این اشکال هم وارد نیست؛ زیرا اوّلاً: زکات ظاهراً عبارةٌ اُخرای انفاق فی سبیل الله است و قرآن کریم در بسیاری از موارد می‌فرماید: (يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ) و دلیلی وجود ندارد که زکات را حصر در زکات واجب کنیم. شاهد این مطلب هم آن است که نظیر این تعبیر در ابتدای سورة مبارکة بقره آمده است و به جای (يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ) تعبیر به (مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ) شده است: (الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ) و هیچ کسی نمی‌تواند بگوید که (مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ) حتماً باید واجب باشد. ما نحن فیه هم به نظر می‌آید نظیر این آیة شریفه است و دلیلی نداریم که لفظ زکات، فقط بر زکات واجب اطلاق می‌شود بلکه بر زکات مستحب هم اطلاق می‌شود. بله، ظاهراً فقهای عامّه در جایی اصطلاح زکات مستحبّه را به کار نبرده‌اند اما در روایاتشان قولی هست که می‌شود گفت به معنای زکات مستحب است؛ مثلاً در روایتی از ابن عمر نقل می‌کنند که گفته: «زَكَاةُ الْحُلِيِّ عَارِيَتُهُ»؛ زکات زیور، عاریة آن است. و معلوم است که خود حلّی، زکات ندارد و در روایت نه مقداری برای آن ذکر شده و نه نصابش معیّن شده،‌ لذا معلوم است که این زکات، یک امر مستحبّی و اختیاری است و خیلی از عامّه هم گفته‌اند واجب نیست.

همچنین روایت مرفوعه‌ای ـ یعنی رفعه الی النبی صلّی الله علیه وآله ـ نقل کرده‌اند که: «[أَنَّهُ رَأَى] فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ»؛ یعنی نظر مبارک پیامبر صلّی الله علیه وآله این بوده در زیوری که از ذهب و فضه است، زکات وجود دارد و از آنجا که احتمال دارد انگشتر امیرالمؤمنین علیه السلام از فضه بوده و در فضه هم زکات است، لذا اگر بگویید زکات در آیة شریفه زکات واجب است، می‌گوییم مانعی ندارد انفاق حضرت هم واجب بوده باشد؛ چراکه احتمال دارد انگشتر حضرت از نقره باشد که طبق بعض روایاتِ شما زکات واجب به آن تعلّق می‌گیرد. و اگر بگویید زکات در آیة شریفه مستحبّی است، باز هم مانعی ندارد که دربارة قضیة امیرالمؤمنین علیه السلام باشد.

روایت مذکور از طریق شیعه هم نقل شده و جزو مراسیل ابن ابی عمیر است که امام صادق علیه السلام فرمودند: «زَكَاةُ الْحُلِيِ‏ عَارِيَّتُهُ». بنابراین معلوم می‌شود که زکات مستحبّی هم داریم و جزو امور پذیرفته شده فقه شیعه است ولو فی‌الجمله. به هر حال انفاق حضرت یا واجب بوده و یا مستحب و در هر دو صورت عمل امیرالمؤمنین علیه السلام می‌تواند مصداق آیة شریفه باشد.

علاوه آنکه این حرف که گفته شده حضرت متمّول نبودند، درست نیست و حضرت درآمد داشتند و  حتّی گاهی درآمد‌های هنگفتی به دست می‌آوردند، امّا چون خیلی به فقرا رسیدگی و انفاق می‌کردند،‌ چیزی نزد حضرت باقی نمی‌ماند؛ لذا احتمال دارد که حضرت محصول باغی داشتند و می‌خواستند با این اعطاء، زکات آن را بدهند، لذا حتّی اگر بگویید مقصود از زکات در این آیة شریفه، زکات واجب است، مانعی ندارد مصداق آیة شریفه امیرالمؤمنین علیه السلام باشد.

إن قلت: زکاتی که به محصول باغ تعلّق می‌گیرد را نمی‌توان با انگشتر یا لباس داد.

قلت: در بعض روایات وارد شده که اگر مقتضی موجود باشد، می‌توان زکات را از غیر جنس و غیر قیمت داد؛ مثلاً روایتی حتّی از طریق شیعه نقل شده که می‌فرماید: «عِيَالُ‏ الْمُسْلِمِينَ‏ أُعْطِيهِمْ مِنَ الزَّكَاةِ فَأَشْتَرِي لَهُمْ مِنْهَا ثِيَاباً وَ طَعَاماً»؛ راوی از حضرت می‌پرسد: زکات بر عهده‌ام است و با آن لباس و طعام می‌خرم و آنها را به فقراء می‌دهم. حضرت فرمودند: مانعی ندارد.

بنابراین می‌توان زکات را از غیر جنس داد، و اعطاء قیمت هم که مورد اتفاق است. بله، در خصوص خمس، دلیل واضحی نداریم که بتوان از غیر جنس داد، امّا در مورد زکات دلیل وجود دارد. لذا اینکه گفته شده نمی‌توان زکات را از غیر جنس داد، حرف درستی نیست.

اشکال چهارم: عدم سازگاری توجه به سائل و اعطاء زکات، با حضور قلب حضرت در نماز

اشکال دیگری  که در اینجا مطرح می‌شود آن است که امیرالمؤمنین علیه السلام با آن توجه و اقبالی که به پروردگار متعال در حال نماز داشتند، چگونه توجه به سائل و سؤالش کردند و در عین حال اقدام به اعطاء زکات هم کردند و این دو با هم سازگاری ندارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ماه ميهمانى خدا
امام باقر علیه السّلام: ماه رمضان، ماه رمضان! روزه‌داران در آن، ميهمانان خدا و اهل كرامت الهى‌اند. هر كس ماه رمضان بر او وارد شود و او روزش را روزه بگيرد و بخشى از شبش را به عبادت و نماز بايستد و از آنچه خداوند بر او حرام كرده، پرهيز كند، بدون حساب وارد بهشت مى‌شود.
فضائل الأشهر الثلاثة، ص۱۲۳، ح۱۳۰
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved