پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 ارديبهشت 1398
  • 2019 May 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 652
دیروز: 1881
ماه جاری: 58085
امسال: 124068
کل: 1745480
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/10/1397 - 15:35
کد درس: 1161 تعداد بازدید: 304 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه سی‌ و سوم؛ سه‌شنبه 13/9/97

کلام فخر رازی در لزوم عصمت (أُولِي الْأَمْرِ) و تطبیق اشتباه

در ضمن مباحث به این مطلب اشاره کردیم که فخر رازی قبول کرده آیة شریفة (أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ) از حیث لزوم ارجاع به (أُولِي الْأَمْرِ) و وجوب اطاعت از آنها اطلاق دارد و مقیّد نیست، لذا مصادیق (أُولِي الْأَمْرِ) باید کسانی باشند که دارای عصمت هستند، منتها می‌گوید مقصود از آن، اهل حلّ و عقد از امّت هستند و این موجب قطع می‌شود که اجماع امّت حجّت است. البته منظور اجماع همة امّت نیست، بلکه اجماع کسانی که گفته می‌شود مصون از خطا هستند؛ یعنی همان اهل حلّ و عقد؛ چراکه به حسب نقل گفته شده است که «لَا تَجْتَمِعُ‏ أُمَّتِي‏ عَلَى ضَلَالَةٍ».

فخر رازی سپس متعرّض سایر اقوالی که در مسئله وجود دارد می‌شود و آنها را ردّ می‌کند، از جمله اینکه مقصود از (أُولِي الْأَمْرِ)، خلفاء راشدین یا اُمراءِ سرایا یا علمایی که اهل فتوای در احکام هستند.

همچنین متعرّض قول شیعه می‌شود و می‌گوید: روافض ـ یعنی کسانی که رفضِ کذب و باطل و أخذ به حق می‌کنند ـ قائل هستند که مراد از (أُولِي الْأَمْرِ) ائمة معصومین علیهم السلام هستند و سپس به گمان خودش سه اشکال بر نظریة شیعه وارد می‌کند که ما این سه اشکال را برای اینکه بحثمان تمام باشد بررسی می‌کنیم.

سه اشکال از فخر رازی بر اینکه مراد از (أُولِی الْأَمْرِ) ائمهٔ معصومین علیهم السلام باشند
 اشکال اوّل: «لازمهٔ نظر شیعه، تقیید لزوم اطاعت از أولی الأمر» و پاسخ به آن

    آیة شریفه اطلاق دارد و از آن استفاده می‌شود که (أُولِي الْأَمْرِ) باید مطلقاً مورد اطاعت قرار بگیرند و اطاعت از آنها مشروط به هیچ چیزی نیست و اگر مقصود از (أُولِي الْأَمْرِ) ائمة معصومین علیهم السلام باشد، این اطلاق محفوظ نمی‌ماند؛ زیرا اطاعت از ائمه‌ای که شیعه می‌گویند مشروط به معرفت آنها و قدرت وصول به آنهاست، لذا اگر قبل از اینکه به آنها معرفت پیدا کنیم، اطاعت آنها بر ما واجب باشد، این تکلیفِ به ما لا یُطاق است، و اگر اطاعت آنها وقتی واجب است که خودشان و مذاهب آنان را بشناسیم، دیگر وجوب اطاعت مشروط می‌شود، در حالی که گفتیم ظاهر آیة شریفه آن است که وجوب، مطلق است نه مشروط.

این اشکال واضح الدفع است و هم پاسخ نقضی به آن می‌دهیم و هم پاسخ حلّی.

پاسخ نقضی آن است که از فخر رازی می‌پرسیم آیا اطاعت رسول الله صلّی الله علیه وآله مطلق است و یا مشروط؟ معلوم است که اطاعت ایشان مطلق است، امّا کسی که احکام اسلام را نمی‌شناسد، آیا باز هم اطاعت از حضرت بر او مطلقاً واجب است؟ اگر بگویید وجوب اطاعت از حضرت مطلق است،‌ یعنی حتّی با آنکه احکام مربوط به خود را نمی‌شناسد باید اطاعت کند، این تکلیف به ما لا یُطاق است و اگر بگویید وجوب اطاعت رسول اکرم صلّی الله علیه وآله در احکام، مشروط به شناخت احکام است، لازمه‌اش آن است که وجوب اطاعت مطلق نباشد، در حالی که فرض کردیم وجوب اطاعت مطلق است.

پاسخ حلّی به اشکال آن است که تکلیف در ما نحن فیه خطاباً مشروط نیست؛ یعنی نه واجب و نه وجوب، خطاباً مشروط به شناخت حضرت و قدرت بر وصول به ایشان و احکام ایشان نیست، بلکه تکلیف خطاباً مطلق است و مکلّفین مقدمةً للعمل باید تحصیل علم به حضرت و احکام مربوط به خود کنند، الا اینکه اگر کسی به خاطر استضعاف نتوانست این شناخت را پیدا کند، عذر عقلی دارد و این مقدار هم نسبت به پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و هم نسبت به ائمة اطهار علیهم السلام استثناء شده است و اختصاص به أولی الأمر ندارد، بلکه حتّی در احکام الله هم هست؛ یعنی عذر عقلی هم نسبت به احکام الله، هم نسبت به فرامین پیامبر صلّی الله علیه وآله و هم نسبت به فرامین ائمه علیهم السلام وجود دارد و فرقی نمی‌کند.

به تعبیر دیگر سیاق، در اطلاق و اشتراط واحد است و این مقدار اشتراط عقلی، منافاتی با اطلاق خطابی ندارد و در هر سه مورد، اطلاق خطابی و شروط عقلی وجود دارد، هرچند ممکن است در یک مورد بعض شروط عقلی حاصل و در مورد دیگر حاصل نباشد، و علی الفرض این اشتراط در مورد پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله بیشتر حاصل است؛ چراکه خطاب آیة شریفه به مؤمنین است و مؤمنین هم پیامبر صلّی الله علیه وآله را می‌شناسند، پس شرط شناخت خود حضرت علی‌الفرض حاصل است. ولی نسبت به احکام چنین نیست که هر مسلمانی همة احکام صادره از پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله را که مربوط به اوست بداند، لذا باید تحصیل علم کند. امّا در مورد ائمه علیهم السلام نسبت به خیلی از افراد وجوب تحصیل شروط اوسع است؛ زیرا هم باید تحصیل معرفت نسبت به امام علیه السلام شود و هم تحصیل معرفت به اوامر و نواهی ایشان. بنابراین اشکال اوّل فخر رازی وارد نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ماه ميهمانى خدا
امام باقر علیه السّلام: ماه رمضان، ماه رمضان! روزه‌داران در آن، ميهمانان خدا و اهل كرامت الهى‌اند. هر كس ماه رمضان بر او وارد شود و او روزش را روزه بگيرد و بخشى از شبش را به عبادت و نماز بايستد و از آنچه خداوند بر او حرام كرده، پرهيز كند، بدون حساب وارد بهشت مى‌شود.
فضائل الأشهر الثلاثة، ص۱۲۳، ح۱۳۰
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved