پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 5 فروردين 1398
  • 2019 Mar 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2731
دیروز: 1788
ماه جاری: 11631
امسال: 11631
کل: 1633043
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/10/1397 - 15:30
کد درس: 1160 تعداد بازدید: 196 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسه سی‌ و دوم؛ دوشنبه 12/9/97

3 ـ تمسک به کریمهٔ (فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ)

خداوند متعال در این آیة شریفه تحذیر می‌فرماید از اینکه کسی خلاف امر پیامبر صلّی الله علیه وآله عمل کند و این تحذیر هم لازم الرعایة است؛ زیرا مخالفت با آن، فتنه یا عذاب ألیم به همراه دارد. وجه استدلال به این کریمه آن است که (أَمْرِهِ) اطلاق دارد، و شامل هر امری و از هر نظری می‌شود، حتّی امری که مربوط به امور شخصیة حضرت باشد. بنابراین کریمه دلالت بر ولایت نبی اکرم صلّی الله علیه وآله دارد و از آنجا که می‌دانیم ائمه علیهم السلام هم در این جهت مشترک هستند، لذا ولایت سایر ائمه علیهم السلام نیز از آن استفاده می‌شود.

دو اشکال بر استدلال به کریمهٔ مذکور

در استدلال به این آیة شریفه برای اثبات ولایت پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله دو اشکال مطرح شده است:

اشکال اوّل: با توجه به سیاق آية شریفه، ثابت نیست که ضمیر (أَمْرِهِ) به رسول اکرم صلّی الله علیه وآله برگردد، بلکه لعلّ به خداوند متعال برگردد؛ یعنی «فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِ الله»، لذا مادامی که ثابت نشود ضمیر (أَمْرِهِ) به رسول گرامی اسلام صلّی الله علیه وآله بر‌می‌گردد و یا حداقل ظهور در این احتمال نداشته باشد، استدلال به این کریمه ناتمام است.

اشکال دوم: این آیة شریفه اثبات منصب و مقام ولایت برای پیامبر أکرم صلّی الله علیه وآله نمی‌کند، بلکه می‌فرماید اگر کسی با امر حضرت مخالفت کرد، گرفتار عذاب ألیم یا فتنه‌‌ی سختی می‌شود. امّا از این جهت که حضرت در چه جایی می‌توانند امر بفرمایند و مخالفت با چه امری مستوجب فتنه و عذاب الیم است، آیة شریفه در مقام بیان نیست، بلکه احتمال دارد مقصود، اوامری باشد که در اصل شرع وجود دارد؛ مثل امر به نماز، زکات و ... و احتمال هم دارد مراد چیز دیگری باشد، یعنی اوامری که در اصل شرع موجود نیست و از جانب خود پیامبر صلّی الله علیه وآله صادر شده است. به هر حال آیة شریفه از این جهت در مقام بیان نیست و اثبات نمی‌کند که اگر حضرت امری غیر از آنچه در اصل شرع موجود است داشتند، مخالفت با آن مستلزم فتنه یا عذاب ألیم باشد. بنابراین با این آیة شریفه نمی‌توان اثبات ولایت برای پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و ائمه علیهم السلام کرد.

البته اشکال دوم قابل جواب است؛ زیرا اگر فرض کنیم ضمیر (عَنْ أَمْرِهِ) به رسول الله صلّی الله علیه وآله برمی‌گردد، در این صورت ظاهر کریمه، امری است که منتسب به حضرت من حیث شخصه باشد نه مِن حیث «أنّه رسولٌ و مبلّغٌ عن الله»؛ زیرا اگر از حیث أنّه مبلّغٌ عن الله باشد، در این صورت باید ضمیر (عَنْ أَمْرِهِ) به «الله» برمی‌گشت که همان اشکال اوّل بود، در حالی که در اینجا فرض کردیم ضمیر به خود حضرت برگردد، پس اشکال دوم وارد نیست و طبق این فرض، امر حضرت مِن حیث هو شخصٌ مراد است و بلکه بالاتر، باید بگوییم کریمه اختصاص به فرمان‌های غیر الهی حضرت پیدا می‌کند. بنابراین نتیجه این شد که اگر ضمیر (عَنْ أَمْرِهِ) به خود حضرت برگردد، کریمه دلالت می‌کند که حضرت این منصب را دارند که از قِبَل خودشان دیگران را امر و نهی کنند و آنها هم ملزم به اطاعت هستند.

مضافاً به اینکه ما قطع داریم حضرت اوامری از ناحیة خودشان داشتند و به عنوان موردی امر می‌کردند که فلانی این کار را بکند و فلانی نکند؛ مثلاً در فلان جنگ شرکت کنید، از فلان شخص اطاعت کنید و ... پس حضرت اوامری برای تنظیم اجتماع داشته‌اند، لذا وقتی آیة شریفه مطلقاً می‌فرماید از اوامر حضرت اطاعت کنید و ما می‌دانیم در بین این اوامر، اوامری است که از قِبَل خود حضرت بوده‌اند نه از قِبَل خداوند، از این کشف می‌کنیم حضرت مقام ولایت و امر کردن هم دارند. بله، این جهت که آیا حضرت در همه‌جا ولایت دارند و در هر‌جایی که امر کردند واجب الاطاعة هستند حتّی نسبت به امور شخصیه، این اطلاق از کریمة مذکور استفاده نمی‌شود و قدر متیقّن آن اموری است که مربوط به تنظیم اجتماع و ادارة شئون مسلمین باشد.

بنابراین علی فرض اینکه کسی بتواند اثبات کند ضمیر (عَنْ أَمْرِهِ) به خود حضرت بر‌می‌گردد، دلالت این کریمه بر جعل مقام ولایت برای پیامبر أکرم صلّی الله علیه وآله با تقریبی که بیان کردیم تمام است و اشکالی که در کلام آخوند قدس سره و برخی دیگر به آن اشاره شده با تبیینی که کردیم مندفع است. الا اینکه اشکال اوّل همچنان پابرجاست و فعلاً برگشت ضمیر به خود حضرت‌ برای ما ثابت نیست و باید تأمل بیشتری در سیاق آیة شریفه و امثال آن کنیم. امّا آنچه از سابق در ذهنمان وجود دارد این است که احتمال هر دو معنا وجود دارد و در نتیجه نمی‌توان به این کریمه استدلال کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
فضیلت ماه رجب
پيامبر خدا (ص): بدانيد كه رجب، ماه اَصَمّ خداست و ماه بزرگى است وبراى اين، آن را «اَصَم» ناميده‌اند كه حرمت و فضيلت هيچ ماهى نزد خداوند تبارك و تعالى به اندازه آن نيست .
ثواب الأعمال، ص ۷۸، ح ۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved