پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 5 فروردين 1398
  • 2019 Mar 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2740
دیروز: 1788
ماه جاری: 11640
امسال: 11640
کل: 1633052
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 25/9/1397 - 00:21
کد درس: 1158 تعداد بازدید: 183 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397
جلسه سی‌ام؛ شنبه 10/9/97

بررسی قسم اوّل ولایت: استقلال ولیّ بالتصرّف

اعطاء قسم اوّل ولایت به پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و ائمه علیهم السلام

بحث دیگری که در اینجا وجود دارد آن است که رسول اکرم صلّی الله علیه وآله و ائمة معصومین علیهم السلام، غیر از ولایت تشریعی به معنای تفویض امر دین، دارای مقام دیگری نیز هستند و آن اینکه اگر فرمانی با صرف نظر از مقام تفویض دین داشتند، باید اطاعت شود. و این مقام خود دارای دو مرتبه است:

یک مرتبه اینکه فرامین (اوامر و نواهی) معصومین علیهم السلام مطلقاً باید اطاعت شود، هرچند مربوط به امور شخصیّة ایشان باشد.

مرتبة دیگر اینکه فقط فرامینی که مربوط به سیاست و تنظیم امور اجتماع و مصالح مسلمین است، باید اطاعت شود.

آنچه در بحث ما مهم است و در نهایت می‌خواهیم به آن برسیم، اثبات مرتبة دوم است؛ یعنی لزوم اطاعت اوامر و نواهی پیامبر أکرم صلّی الله علیه وآله و ائمة معصومین علیهم السلام نسبت به آنچه مربوط به مصالح مسلمین و تنظیم امور اجتماع است و از اینجا می‌خواهیم وارد بحث ولایت فقیه شویم، لذا کاری به مرتبة اوّل یعنی فرامین پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله و ائمه علیهم السلام نسبت به امور شخصیة خود نداریم، منتها از باب شناخت امام و معصوم علیه السلام و وظایفی که در قبال معصومین علیهم السلام داریم و اینکه از بعض ادلّه چه‌بسا هر دو جهت استفاده می‌شود، لذا هر دو جهت را مورد توجه قرار می‌دهیم.

و وجه اهمیت این بحث حتّی در مورد ائمه علیهم السلام آن است که در بعض جاها می‌دانیم در دین ـ چه از جانب خداوند متعال باشد و چه از جانب پیامبر صلّی الله علیه وآله ـ چیزهایی خاصّی یا نمی‌شده و یا به دلیل خاصّی معیّن نشده است که چه کسی باید انجام بدهد؛ مثلاً خداوند متعال دربارة حدّ سرقت می‌فرماید: (السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا) و یا در مورد حدّ زنا می‌فرماید: (فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ) و یا می‌فرماید: (وَ لَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ) و امثال آن، و آنچه به حسب نگاه ابتدایی وجود دارد آن است که سارق و سارقه مستحقّ قطع ید هستند، یا زانی و زانیه مستحقّ صد ضربه شلّاق هستند یا جانی مستحقّ قصاص است و یا نظیر این امور مانند تولّی وقفی که متولّی خاصی ندارد و یا مال مجهول المالکی که متولّی خاص ندارد، امّا حداقل به حسب هر موردی ذکر نشده که تنظیم و تولی این امور با چه کسی است؟! و در این مبحث می‌خواهیم از این جهت بحث کنیم که اجرا و تنظیم این امور به دست چه کسی است؟

البته این بحث باز به شرع بر‌می‌گردد؛ زیرا شارع مقدّس است که تعیین می‌کند چه کسی باید متصدی شود، ولی در نگاه اولی و فقط با نگاه به خود حکم، معلوم نیست مجری آن کیست. علاوه احکامی کلی وجود دارد که اجرای آن به حسب زمانهای متفاوت نمی‌تواند یکسان باشد؛ مثلاً جاده برای آمد و شد است و هر کسی می‌تواند بدون اینکه مزاحم دیگری باشد، بر او در استفاده از جاده سبقت بگیرد و بدون اینکه استفادة غیر مناسب از جاده کند، از جاده استفاده کند، اما امروزه با این مقدار حکم نمی‌توان رفت و آمد خیابان و جاده را سامان داد. حتماً باید رفت از یک طرف و برکشت از طرف دیگر باشد و این یک قاعده می‌خواهد و ضمانت اجرا. هنگام رسیدن همزمان به تقاطع‌ها، حق تقدم با چه کسی است؟ قاعده می‌خواهد و ضمانت اجرا، ورود از اصلی به فرعی باز قاعده می‌خواهد و ضمانت اجراو ... پس باید کسی یا کسانی باشند که متصدی چنین امری باشند و فرمانشان نافذ باشد.

مثال دیگر اینکه فرض کنید دشمن به جامعة اسلامی حمله کرده و دفاع بر تمام مسلمین واجب است، امّا بدون شک دفاع، بدون فرماندهی ممکن نیست و اگر هرکسی خودش متصدّی دفاع شود، طولی نمی‌کشد که همه در مقابل دشمنی که با نظم و مدیریت حمله کرده، شکست می‌خورند و دشمن مسلط می‌شود ـ البته جهاد ابتدایی هم چنین است و نیاز به مدیریت دارد، منتها دفاع در مقابل حملة دشمن همیشه واجب است و کسی نمی‌تواند در آن تشکیک کند ـ پس اینکه برای دفاع باید اعداد عِدّه و عُدّه کرد (وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ) نیاز به کسی دارد که بتواند دفاع را مدیریت کند و (مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ) را انجام بدهد و وظیفة هر کسی را معیّن کند و از موازی کاری و امثال آن جلوگیری کند.

بنابراین مقصود از ولایت در ما نحن فیه، ولایت در مثل این اموری است که حداقل به حسب هر موردی ذکر نشده که چه کسی متصدّی باشد، مانند قطع ید سارق و سارقه، إعداد قوا برای دفاع، قصاص نفس و جنایت و بسیاری از امور دیگری که مربوط به تنظیم امور اجتماع است. و یا حتّی ممکن است مثل بحث ولایت بر طفل باشد که شارع مقدس به حسب روایات معیّن کرده است که والد، متصدّی امور طفل می‌شود «لِأَنَّ وَالِدَهُ‏ هُوَ الَّذِي‏ يَلِي‏ أَمْرَهُ»، امّا اگر طفلی پدر و جدّش فوت کرده باشند و وصیّ هم نداشته باشد، در این صورت باید بحث کرد چه کسی متصدّی امور او می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی‌ام  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
فضیلت ماه رجب
پيامبر خدا (ص): بدانيد كه رجب، ماه اَصَمّ خداست و ماه بزرگى است وبراى اين، آن را «اَصَم» ناميده‌اند كه حرمت و فضيلت هيچ ماهى نزد خداوند تبارك و تعالى به اندازه آن نيست .
ثواب الأعمال، ص ۷۸، ح ۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved