پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 19 آذر 1397
  • 2018 Dec 10
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 792
دیروز: 1656
ماه جاری: 34954
امسال: 444960
کل: 1415941
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 12/8/1397 - 12:43
کد درس: 1146 تعداد بازدید: 83 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397

جلسة هفدهم؛ دوشنبه 30/7/1397

بررسی و نقد پاسخ امام قدس سره

تمام بودن پاسخ السید الامام قدس سره متفرّع بر دو مطلب است و اگر هر کدام از این دو مطلب تمام نباشد، جواب ایشان ناتمام می‌شود:

مطلب اوّل اینکه آیة شریفة نبأ اطلاق نداشته باشد.

مطلب دوم اینکه ما نحن فیه یعنی ولایت أب و جدّ‌ فاسق، داخل در قدر متیقّن کریمه نباشد؛ چراکه از امور مهمّه نیست.

امّا به نظر ما هر دو مطلب قابل مناقشه است؛ زیرا:

وجه اینکه مرحوم امام قدس سره فرمودند آیة شریفه اطلاق ندارد، این بود که تعلیل ذیل کریمه که می‌فرماید (أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ) مناسبت با امور مهمّه‌ای دارد که ترک تبیّن در آنها موجب برخورد با عده‌ای از روی جهالت و پشیمانی می‌شود. مانند مورد آیة شریفه که بنابر نقلی دربارة خبر ولید فاسق از وضعیت بنی‌المصطلق بود.

امّا استظهار مرحوم امام قدس سره ظاهراً تمام نیست و به نظر می‌رسد آیة شریفه اطلاق دارد و تعلیل ذیل کریمه نمی‌تواند اطلاق صدر را مقیّد کند. پس این کریمه حجیّت خبر هر فاسقی را الغاء می‌کند. و به نظر می‌آید تعلیل ذیل کریمه یعنی عبارت (أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ) حکمت حکم باشد و خیلی مشکل است بگوییم علّت تامّة حکم است؛ خصوصاً با توجه به اینکه السید الامام قدس سره می‌فرمایند حتّی اگر دو عادل هم خبر آوردند، باز در امور مهمّه باید تثبّت و تبیّن کرد و وجه اینکه «فاسقٌ» ذکر شده، فقط برای تنبیه بر فسق آورندة خبر ـ یعنی ولید بن عقبه ـ است.

بنابراین کلام مرحوم امام قدس سره با ظهور آیة شریفه سازگاری ندارد. بله، این مقدار را قبول داریم که اگر چیزی پشیمانی جدّی به همراه نداشته باشد، مشمول آیة شریفه نیست؛ مانند اینکه فاسقی خبر بدهد فلان جا غذا می‌دهند و فردی با اعتماد بر قول او، به آنجا مراجعه کند و ببیند خبری از غذا نیست، این موارد مشمول آیة شریفه نیست، امّا کریمه نسبت به هر جایی که موجب پشیمانی جدّی شود‌ اطلاق دارد، ولو در حدّ‌ پشیمانی قضیة بنی‌المصطلق نباشد. به تعبیر دیگر این کریمه اطلاق دارد،‌ هرچند از بعض موارد منصرف باشد؛ چون اصلاً تحفّظ بر آنها لازم نیست.

بنابراین ظاهراً نمی‌توان گفت آیة شریفه مخصوص امور مهمّه آن هم در حدّ قضیة بنی المصطلق است؛ خصوصاً که کریمه می‌فرماید (أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ) و «قوم» به معنای گروه و جماعتی است، امّا آیا می‌توان گفت اگر فاسق از یک شخص خبر آورد، کریمه شامل خبر او نمی‌شود؟! معلوم است که «قوماً» خصوصیت ندارد و به عنوان مثال ذکر شده و مراد کریمه این است که به خبر فاسق اعتناء نکنید و حکمتش در بعض موارد این است که از اصابة قومی از روی جهالت خودداری شود، یا موردش چنین بوده است. پس مطلب اوّل حضرت امام قدس سره ناتمام است و اظهر آن است که باید اطلاق کریمه را حفظ کرد.

همچنین مطلب دوم السید الامام نیز ناتمام است؛ زیرا همان‌طور که گفتیم قطعا‌ً قضیة بنی‌المصطلق خصوصیّت نداشته و با نظر به مجموع کریمه معلوم می‌شود مراد این است که انسان کاری نکند که موجب پشیمانی شود. ما نحن فیه نیز جزء امور مهمّه‌ای است که اعتماد بر فاسق در آن موجب پشیمانی است؛ زیرا اینکه پدر فاسق اموالی را که باید بچه بعد از رشد از آنها استفاده کند و زندگی، منزل، مرکب و آیندة خود را با آن تأمین کند، در اختیار داشته باشد و چه‌بسا آنها را از بین ببرد، نمی‌توان گفت چنین کاری موجب پشیمانی نیست؛ خصوصاً اگر نقص جسمانی یا فکری داشته باشد، و این هم از امور مهمّه‌ای است که مشمول کریمه است. بله، قبول داریم که در حدّ قضیّة بنی‌المصطلق نیست؛ زیرا لازمة خبر ولید این بود که آنها مرتدّ شده‌اند و لذا باید اعداد قوّه کرد و با آنها جنگید، امّا اینطور نیست که ما نحن فیه فی نفسه امر مهمّی نباشد.

بنابراین مفهوم عرفی کریمه حتّی اگر اطلاق نداشته باشد این مقدار است که هر جایی که در ترتیب اثر بر خبرِ فاسق احتمال پشیمانی قابل ملاحظه‌ای وجود داشته باشد، به خبر فاسق اعتناء نکنید و در بحث ولایت هم احتمال پشیمانی قابل ملاحظه‌ای حداقل در بعضی موارد وجود دارد و چون نمی‌توان گفت عدالت فقط در بعض موارد شرط است و در بعض موارد شرط نمی‌باشد، لذا باید بگوییم عدالت در تمام موارد شرط است. پس جوابی که مرحوم امام قدس سره به استدلال به آیة شریفه نبأ بیان کردند ناتمام است. امّا آیا واقعاً‌ باید ملتزم به این استدلال شویم و همانطور که شیخ قدس سره فرمودند باید بپذیریم که استدلال به آیة شریفة نبأ، أولی از استدلال به کریمة نهی از رکون به ظالم است و یا اینکه می‌توان به این استدلال جواب داد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved