پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 205
دیروز: 1900
ماه جاری: 27921
امسال: 265134
کل: 837008
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 24/11/1391 - 19:44
کد درس: 114 تعداد بازدید: 986 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت اللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال نهم ـ سال تحصیلی 92ـ 91
جلسه 50 ـ دوشنبه 2/11/91

اشکال محقّق عراقی درباره‌ی تعلّق علم اجمالی به جامع

محقّق عراقی در موارد متعدّدی در این‌باره صحبت کرده‌اند و در ادامه مبنای ایشان را نیز ذکر خواهیم کرد. امّا خلاصه‌ی اشکال ایشان بر مبنای دوم در حقیقتِ علم اجمالی چنین است:

گرچه در موارد علم اجمالی به نوعی علم به جامع وجود دارد به دلیل آنکه کسی که علم اجمالی دارد نمی‌تواند بگوید معلوم من بر طرف خاصّی منطبق است، ولی احتمال انطباق بر احد اطراف نباید موجب شود که ما تصوّر کنیم معلوم علم اجمالی مانند طبیعی، جامع بین افراد است.

اگر مولایی بگوید: «إکرم العلماء» طبیعتی که در این مثال تحت امر قرار گرفته است جامع بین افراد است و در هر فردی که این طبیعت موجود شود به تعداد افراد آن، طبیعت موجود خواهد بود؛ یعنی اگر مثلاً ده نفر عالم وجود داشت این دستور به ده نفر انحلال پیدا خواهد کرد. حتی در مثل «أکرم العلماء» که به نحو صِرف الوجود است آنچه که تحت حکم است طبیعت است که وقتی مکلّف آن را در ضمن فردی امتثال می‌کند مأتیٌ‌به مصداق جامع است و مکلّف می‌تواند صِرف الوجود را با اختیار خود بر هر فردی تطبیق کند. امّا جامع مورد نظر در علم اجمالی این‌گونه نیست؛ وقتی کسی می‌گوید «رأیت رجلاً دخل الدار» و این رجل مردّد بین زید و عَمرو است یا وقتی إناء نجس مردّد بین إناء شرقی و غربی است، معلوم بالإجمال در متن واقع قابلیت انطباق بر هر دو طرف را ندارد بلکه فی علم الله معلوم بالإجمال یک واحد شخصی است؛ زیرا فردی که داخل خانه شده است یک فرد بوده است و مصداق آن خودِ آن فرد است نه شخص دیگری، به خلاف «أکرم عالماً» که مصداق عالم می‌تواند زید، بکر، عَمرو و... باشد و هیچ تفاوتی بین آنان وجود ندارد، امّا در «رأیت رجلاً دخل الدار» هر چند مردّد بین زید و عَمرو است امّا در متن واقع، مصداق آن نمی‌تواند یا زید باشد یا عمرو و هیچ تفاوتی نباشد، بلکه یکی از دو نفر در متن واقع مصداق رجل است و به غیر آن کس دیگری نیست. آری، آن واقع برای عالم به علم اجمالی، مبهم است و مردّد بین زید و عَمرو است امّا اگر این علم اجمالی به علم تفصیلی تبدیل شود بر یک فرد معیّن منطبق می‌شود.

بنابراین معلوم در علم اجمالی نمی‌تواند جامع به معنایی باشد که در طبایع وجود دارد. در نتیجه مبنای دوم که حقیقت علم اجمالی را در تعلّق علم به جامع می‌دانست نمی‌تواند صحیح باشد بلکه مبنای صحیح آن است که گفته شود معلوم بالإجمال امر مبهمی است که در متن واقع مشخص است و به دلیل همین ابهام، احتمال انطباق بر افراد مختلف دارند نه اینکه قطعاً بر هر فردی منطبق شود.

به تعبیر دیگر جامع در جاهای دیگر به معنای قابلیت انطباق بر بیش از فرد است امّا در مورد علم اجمالی قابلیت انطباق در متن واقع وجود ندارد بلکه احتمال انطباق وجود دارد و منشأ این احتمال انطباق، جهل همراه علم اجمالی است و با زدوده شدن این جهل، احتمال انطباق منتفی می‌شود و یک منطبقٌ علیه خواهد داشت، به خلاف سایر موارد که اگر تمام جهل زدوده شود باز جامع قطعاً قابلیت انطباق بر بیش از یکی دارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه­ام  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved