پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 19 آذر 1397
  • 2018 Dec 10
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 752
دیروز: 1656
ماه جاری: 34914
امسال: 444920
کل: 1415901
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 28/7/1397 - 16:00
کد درس: 1139 تعداد بازدید: 89 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397
جلسه دهم؛ سه‌شنبه 17/7/1397

بررسی مقام سوم: تقیید اطلاقات ولایت أب و جدّ به عدالت، در کلام برخی أعلام

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرمایند: برخی قائل شده‌اند که ولایت أب و جدّ، مقیّد به اشتراط عدالت شده است و استدلال‌هایی بر این مطلب اقامه کرده‌اند. از جمله کسانی که قائل به این مطلب شده‌اند، جناب ابن حمزه رحمه الله در الوسیله و فخر‌المحققین رحمه الله در ایضاح الفوائد است.

جناب ابن حمزه رحمه الله معمولاً کتابش فتوایی است [و کمتر متعرّض استدلال بر مطلب شده است]، امّا مرحوم فخرالمحققین رحمه الله استدلالی بر این مطلب ذکر فرموده که شیخ قدس سره حاصل این استدلال را چنین ذکر کرده است:

أنّها ولاية على من لا يدفع عن نفسه و لا يصرف عن ماله، و يستحيل من حكمة الصانع أن يجعل الفاسق أميناً يقبل إقراراته و إخباراته عن غيره مع نصّ القرآن على خلافه.

مرحوم فخرالمحققین رحمه الله فرمودند: ولایت أب، ولایت بر کسی است که از خودش هیچ دفاعی ندارد و نمی‌تواند هیچ‌گونه بدی را از مالش دور کند ـ خصوصاً اگر غیر ممیّز باشد ـ و از حکمت خداوند صانع، محال است که فاسق را بر چنین شخصی امین قرار دهد به گونه‌ای که اقرار و إخباراتش نسبت به اموال طفل پذیرفته شود، در حالی که نصّ قرآن کریم بر خلاف آن است.

در اینکه مقصود فخرالمحققین قدس سره از نصّ قرآن کریم در اینجا چیست، نظرات مختلفی ارائه شده است. معمولاً گفته‌اند مراد ایشان آیة شریفة (وَ لاَ تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ) است و برخی هم گفته‌اند مراد آية شریفة نبأ است (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ).

به هر حال این استدلال باید مقداری باز شود که آیا جناب فخر‌المحققین رحمه الله دو استدلال در اینجا ذکر کرده‌اند؛ یعنی یک استدلال عقلیِ محض و یک استدلال هم به ضمیمة نصّ قرآن کریم، و یا اینکه ایشان یک استدلال بیشتر ذکر نکرده است و کلّ استدلال ایشان متّکی به فهم عقلی بر پایة نقل است؟

البته این جهت چندان مهم نیست؛ زیرا به هر دو نحو می‌توان از مسئله بحث کرد. ابتدا استدلال ایشان را به نحو یک استدلال عقلیِ محض بررسی می‌کنیم و فرض می‌کنیم ذیل عبارت یعنی «مع نصّ القرآن علی خلافه» وجود نداشت، کما اینکه از عبارات شیخ قدس سره استفاده می‌شود که ایشان استدلال عقلی محض را یک استدلال مستقل گرفته‌اند که جعل ولایت برای أب بدون شرط عدالت، امری مُحال است که از خداوند حکیم صادر نمی‌شود؛ زیرا ولایتِ بر کسی است که هیچ‌گونه توانایی دفاع از خود را ندارد و نمی‌تواند هیچ‌گونه بدی را از مالش دور کند، و اینکه فاسقی که هیچ اعتمادی به او نیست بر مال طفلِ ضعیف مسلّط باشد، از حکمت خداوند متعال دور است؛ زیرا چنین چیزی قبیح است و قبیح از خداوند متعال صادر نمی‌شود.

الف: بررسی استدلال عقلی محض بر اشتراط عدالت در ولایت أب

برای بررسی این استدلال ابتدا باید به این مطلب توجه داشت که وجه اشتراط عدالت در ولیّ، به خاطر استیثاق است؛ یعنی برای آن است که مطمئن شویم به حقوق طفل تجاوز نمی‌شود و حقوقش رعایت می‌شود، و از آنجا که این وجه یک وجه عقلی است، لذا اگر چیزی به جای عدالت بنشیند که چه‌بسا قوی‌تر از آن باشد، می‌تواند ما را بی‌نیاز از اشتراط عدالت کند و آن چیز، شفقّت بین والد و ولد است؛ یعنی نوعاً والد نسبت به ولدش یا ولدِ ولدش یک نوع شفقّت و مهربانی دارد که رادع اوست از این که نسبت به آن طفل ظلم کند و حتّی اگر ولد مالی نداشته باشد، والد با جان و دل تمام تلاش خود را می‌کند که مخارج ولد را تأمین کند، لذا اگر در جایی ولد مالی داشته باشد، معمولاً والد احتراز می‌کند از اینکه مال او را ضایع کند؛ خصوصاً با توجه به اینکه تضییع مال طفل بر او حرام است.

بنابراین شفقّت والدین و حکم شرعی حرمت تضییع مال طفل، کافی است در اینکه نوعاً رادع والد باشد، و این رادعیّت به اندازة ردعی است که از اشتراط عدالت حاصل می‌شود و یا حداقل در حدود آن است. مضاف به اینکه مفسدة سلب ولایت از والد در صورت فاسق بودن، بیشتر از آن است که ولایتش باقی باشد؛ زیرا اگر حاکم شرع بخواهد شخص دیگری را در زندگی ولد دخالت دهد، معمولاً موجب پیدا شدن مشکلات و درگیری بین أب و ولیّ می‌شود که چه بسا از لحاظ روحی، اخلاقی و امثال آن به ضرر ولد باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved