پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 مهر 1397
  • 2018 Oct 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2600
دیروز: 1766
ماه جاری: 54166
امسال: 358661
کل: 1329642
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/7/1397 - 10:42
کد درس: 1130 تعداد بازدید: 49 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 98-1397
جلسه اول؛ دوشنبه 2/7/1397

مروری بر مباحث گذشته

بحث ما در فقه، بر اساس ترتیب کتاب شریف مکاسب شیخ اعظم انصاری قدس سره بود. ابتدا مکاسب محرمه را بررسی کردیم و بعد از آن وارد بحث بیع شدیم و حقیقت بیع، معاطات و شرایط عقد و نیز مباحث ضمانِ مقبوض به عقد فاسد، مثلی و قیمی و کیفیت ضمان آنها، ضمان منافع مستوفاة و غیر مستوفاة و ... را بررسی کردیم. و در ضمن آن بعض مسائل جدید و مهم را رسیدگی کردیم، از جمله مباحثی در مورد ضمان پول اعتباری و اینکه پول مثلی است یا قیمی، بررسی تأثیر نوسان ارزش پول و امثال آن.

سپس وارد بحث شروط متعاقدین شدیم که مرحوم شیخ قدس سره در مجموع پنج شرط برای متعاقدین ذکر کردند؛ یعنی بلوغ، اختیار، قصد معانی الفاظ، اشتراط إذن سید در عاقد بودن عبد و اشتراط مالک بودن متعاقدین یا إذن از مالک یا شارع. در ضمن شرط پنجم، بحث مهم بیع فضولی مطرح شد و گفتیم اگر عاقد، مالک یا مأذون از قِبَل مالک نباشد و مال شخص دیگر را بفروشد، بیع او فضولی می‌باشد. در این مسئله، مباحث زیادی را مطرح کردیم و از جمله به طور استطراد بحث مهم ربا و حیل تخلّص از آن را بررسی کردیم.

صحت عقد غیر مالک،‌ در جایی که عاقد شرعاً مأذون باشد

بحثی که اکنون مطرح می‌شود آن است که غیر از مالک و مأذون از قِبَل مالک، آیا شخص دیگری شرعاً مأذونِ در بیع یا شراء مال دیگری می‌باشد یا خیر؟ از جمله مباحثی که در اینجا مطرح می‌شود آن است که آیا «أب و جدّ» حق تصرّف در مال صغیر به معامله را دارند یا خیر؟

ولایت أب و جدّ بر معامله در مال صغیر

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرمایند:

برای پدر و جدّ پدری جایز است که در مال طفل، به بیع و شراء تصرّف کنند.

البته معلوم است که «بیع و شراء» خصوصیت ندارد و مقصود،‌ جواز تصرّف به هر معامله‌ای است و اینکه شیخ قدس سره خصوص بیع و شراء‌ را ذکر کردند، از باب مثال و به تناسب بحث‌ بیع است و الا اگر کسی بر بیع و شراءِ در مال طفل‌ ولایت داشته باشد، معلوم است که در اجاره، مضاربه، مساقاة، مزارعه و امثال آن هم ولایت دارد و این قابل شک نیست. بله، اینکه أب یا جدّ آیا بر نکاحِ صغیر هم ولایت دارند، إن شاء الله در ضمن مباحث نکاح مطرح خواهد شد، هرچند در اینجا استطراداً و به جهت دیگری مطرح خواهیم کرد که فی‌الجمله از مسلّمات فقه است.

اصل اوّلی، عدم ولایت کسی بر دیگری إلا ما خرج بالدلیل

اصل اوّلی آن است که هیچ کسی بر دیگری ولایت ندارد؛ چون استصحاب عدم جعل ولایت جاری است. پس شارع مقدس برای کسی بر دیگری جعل ولایت نکرده است، مگر در مواردی که دلیل خاصی بر جعل ولایت وجود داشته باشد. اصل اوّلی در مورد طفل هم چنین است که هیچ کسی بر او ولایت ندارد مگر کسانی که ولایتشان با دلیل ثابت شود. و آنچه ثابت است که از این اصل خارج شده، پدر و جدّ پدری است، امّا اینکه آیا جدّ شامل جدِّ جدّ هم می‌شود؛ چه پدر فوت کرده باشد و چه فوت نکرده باشد، بحثی است که إن شاء الله بعداً متعرض آن خواهیم شد. همچنین عمو،‌ دایی، برادر، خاله و ... تحت همین اصل اوّلی هستند.

از اینجا معلوم می‌شود حتّی مادر هم بر طفل از این جهت ولایتی ندارد و نمی‌تواند بدون إذن ولیّ طفل، از مال خودش چیزی را تملیک او کند یا در مال طفل تصرّف کند. بله، اگر در جایی مصداق احسان محض باشد، می‌تواند برای طفل هزینه کند؛ چراکه خداوند متعال می‌فرماید (مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ) امّا اگر در جایی شک داشته باشد که احسان است و یا خواسته باشد مالی را تملیک او کند، بدون إذن ولیّ صحیح نیست، بله در مواردی حق حضانت به مادر داده شده است.

ادلهٔ ولایت أب و جدّ

اینکه «أب» بر طفل صغیرش ولایت دارد، جزء واضحات فقه و بلکه شاید جزء واضحات اسلام باشد؛ چراکه طفل به هر حال باید ولیّ داشته باشد و قدر متیقن از ولیّ هم پدر است. بدین جهت مرحوم شیخ قدس سره به طور مستقل وارد بررسی ادلة مثبتة ولایت أب نشده‌اند و فقط اشاره‌ای به آن کرده‌اند. به هر حال آنچه در این مبحث مهم است، بررسی حدود و خصوصیات ولایت أب است، از جمله اینکه آیا أب باید عادل باشد؟ آیا مراعات مصلحت طفل لازم است یا اینکه عدم مفسده کفایت می‌کند؟ و ... .

به نظر ما هم احتیاج نیست برای اثبات اصل ولایت أب استدلال کنیم، هر چند بعضی علی التفصیل وارد بررسی أدلة مسئله شده‌اند، امّا از آنجا که این استدلال‌ها می‌تواند در بعض مباحث آینده مثل مبحث اشتراط عدالت و مصلحت مفید باشد؛ لذا ما حداقل بخشی از ادلّة ولایت أب را ذکر خواهیم کرد إن شاء الله ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved