پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 خرداد 1398
  • 2019 May 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1861
دیروز: 2418
ماه جاری: 1860
امسال: 130245
کل: 1751657
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 10/5/1397 - 12:21
کد درس: 1128 تعداد بازدید: 633 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة شصت و ششم؛ دوشنبه 16/11/1396

روایات دالّ بر اینکه ملاک در ربا، زیادت کیل و وزن است
1. صحیحة عمر بن یزید:

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ] بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام  فِي حَدِيثٍ أَنَّهُ قَالَ: يَا عُمَرُ قَدْ أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبَا بِعْ وَ ارْبَحْ وَ لَا تُرْبِهْ قُلْتُ: وَ مَا الرِّبَا؟ قَالَ: دَرَاهِمُ بِدَرَاهِمَ مِثْلَيْنِ بِمِثْلٍ وَ حِنْطَةٌ بِحِنْطَةٍ مِثْلَيْنِ بِمِثْلٍ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ نَحْوَهُ.

سند شیخ طوسی قدس سره به این روایت به خاطر محمد بن سلیمان که تضعیف شده و علی بن ایوب که توثیق ندارد ناتمام است. شیخ صدوق قدس سره نیز این روایت را با سند خود از عمر بن یزید نقل کرده که سند ایشان تمام است و خود عمر بن یزید هم ثقه است، لذا به اعتبار سند صدوق قدس سره ، از روایت تعبیر به صحیحه می‌شود.

عمر بن یزید در حدیثی از امام صادق علیه السّلام نقل می‌کند که حضرت فرمودند: ای عمر! به تحقیق‌ خداوند متعال بیع را حلال و ربا را حرام کرده است. بفروش و سود ببر ولی ربا نخور. عرض کردم: ربا چیست؟ حضرت فرمودند: دراهم را با دراهم معامله کنی و دو برابر در مقابل یک برابر باشد و گندم را با گندم معامله کنی و دو برابر در مقابل یک برابر باشد.

این روایت بیان می‌کند بیع درهم به درهم و بیع حنطه به حنطه نباید مثلین به مثل باشد و اطلاق هم دارد؛ چه دراهم و حنطه‌ها از حیث قیمت مساوی باشند و چه اختلاف داشته باشند، و بلکه معمولاً حنطه‌ها با یکدیگر تفاوت قیمت دارند، با این حال حضرت تصریح می‌فرمایند که بیعِ مثلین بمثل، رباست.

2. موثقة الولید بن صبیح:

وَ عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ] عَنِ النَّضْرِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ صَبِيحٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام يَقُولُ: الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَ الْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ الْفَضْلُ بَيْنَهُمَا هُوَ الرِّبَا الْمُنْكَرُ (هُوَ الرِّبَا الْمُنْكَرُ).

مکرر گفته‌ایم سند شیخ قدس سره به الحسین بن سعید الاهوازی تمام است. نضر بن سوید الصیرفی هم ثقه است. ابراهیم بن عبدالحمید الاسدی هم واقفی ثقه است. الولید بن صبیح هم ثقه است، لذا روایت از لحاظ سند موثقه می‌باشد.

ولید بن صبیح می‌گوید: شنیدم امام صادق علیه السّلام فرمودند: طلا باید در برابر طلا و نقره باید در برابر نقره باشد و زیادت بین آن دو، همان ربای منکر است (همان ربای منکر است).

«فضل» در این روایت به معنای زیادتِ وزنی است و اطلاق هم دارد و بیان می‌کند مبادلة ذهب به ذهب و فضه به فضه باید مثلاً بمثل باشد؛ هرچند ذهب‌ها یا فضه‌ها با یکدیگر تفاوت قیمت داشته باشند. و اساساً جنس ذهب‌ها و فضه‌ها با یکدیگر فرق دارد و حتّی ممکن است یکی به صورت شمش و دیگری به صورت سکه باشد و... . بنابراین روایت اطلاق دارد و می‌فرماید ذهب یا فضه هر جور باشند، هر نوع زیادتی بین آن‌ها رباست و دلیلی ندارد که روایت را حمل بر صورتی کنیم که قیمت ذهب‌ها یا فضه‌ها مساوی باشد. و با زمینه‌ای که ذهن از مثل این روایت دارد، معلوم می‌شود سایر روایات هم از حیث حرمتِ ربا در مقام بیان هستند.

پس اینکه حضرت امام قدس سره فرمودند: «اطلاق ربا در جایی که مثلین، تفاضل در قیمت داشته باشند مجرد تسمیه است و حتّی چه بسا توسعتاً و مجازاً ربا باشد» می‌گوییم چنین نیست؛ زیرا ملاکی را که شارع مقدس قرار داده، زیادت از حیث حجم و وزن است که عرفاً، عقلائاً و واقعاً زیادت بر آن صادق است و هیچ‌گونه احساس تجوّز نمی‌شود. بله، کسی که در مقام تجارت باشد، قیمت را هم دخالت می‌دهد و بلکه ملاک را فقط قیمت می‌داند، امّا چنین فرضی خارج از محل بحث است؛ چراکه علی الفرض بحث ما در محدوده‌ای است که شارع تعیین کرده است. [به تعبیر دیگر ربا چیزی است که باید مفهوم آن از خود شارع مقدس اخذ شود و وقتی شارع مقدس ملاک در ربا را زیادت کیل و وزن دانست، اطلاق ربا بر آن علی وجه الحقیقه می‌شود، هرچند قبل از بیان شارع، عرف چنین فهمی نداشته باشد و حتّی زیادت قیمی را هم ربا بداند.] ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ماه ميهمانى خدا
امام باقر علیه السّلام: ماه رمضان، ماه رمضان! روزه‌داران در آن، ميهمانان خدا و اهل كرامت الهى‌اند. هر كس ماه رمضان بر او وارد شود و او روزش را روزه بگيرد و بخشى از شبش را به عبادت و نماز بايستد و از آنچه خداوند بر او حرام كرده، پرهيز كند، بدون حساب وارد بهشت مى‌شود.
فضائل الأشهر الثلاثة، ص۱۲۳، ح۱۳۰
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved